I SA/Kr 964/05

PostanowienieWSA w Krakowie2005-07-13

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny pierwszej instancji (Dyrektor Oddziału ZUS) jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu wyższego stopnia (Dyrektora Izby Skarbowej) uchylające jego własne postanowienie i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny pierwszej instancji, taki jak Dyrektor Oddziału ZUS, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu wyższego stopnia (Dyrektora Izby Skarbowej) uchylające jego własne postanowienie. Postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter kontradyktoryjny i może być wszczęte jedynie przez podmiot żądający ochrony prawnej, który pozostaje poza systemem organów podlegających kontroli sądu. Organ egzekucyjny jest częścią systemu organów administracji publicznej, a jego działalność podlega kontroli sądu, ale nie może on sam występować jako strona w sporze z organem wyższego stopnia.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 27 kwietnia 2005 r. uchylające postanowienie Dyrektora ZUS uznające za bezzasadne zarzuty na postępowanie egzekucyjne i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że Dyrektor ZUS nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia takiej skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 27 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia skargę odrzucić Dyrektor Izby Skarbowej w [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. L. z dnia [...] 2005 r. postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Nr [...] uchylił postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] 2005 r. Nr [...] uznające za bezzasadne zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] złożył skargę z dnia [...] 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Charakterystyczną cechą postępowania sądowoadministracyjnego odróżniającą je od postępowania administracyjnego / jurysdykcyjnego egzekucyjnego i innych /jest jego kontradyktoryjny charakter. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej P.p.s.a. sąd administracyjny wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot i struktura postępowania sądowego ukształtowana jest jako spór prowadzony przed niezawisłym sądem przez dwa podmioty: podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej / skarżącego / i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zostać wszczęte z urzędu przez sam sąd. Nie może zostać również uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze administracji. Postępowanie sądowe nie może być wykorzystywane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli pozostających w określonej strukturze organizacyjnej organów publicznych. Postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Ustawa z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. / w art. 19 § 4 stanowi, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Natomiast stosownie do art. 23 § 1, 2 i 4 pkt 1 wyżej powołanej ustawy nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. W przypadku braku organu wyższego stopnia, nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej. Organ sprawujący nadzór wykonuje także funkcje organu odwoławczego dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne. Jak wynika z analizy przywołanych regulacji prawnych, dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych został włączony do systemu organów egzekucyjnych jako organ I instancji realizujący określone ustawą czynności egzekucyjne oraz wydający postanowienia, na które służą określone środki zaskarżenia do organu odwoławczego jakim jest dyrektor izby skarbowej i których działalność podlega kontroli sądu administracyjnego - art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie podejmował w pierwszej instancji rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, zgłoszonych przez zobowiązanego J. L. i z tego względu nie może występować jako strona w dalszych stadiach postępowania administracyjnego jak również nie może posiadać uprawnień do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia tj. Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie. Skoro skargę wniósł podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § l P.p.s.a. i nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie przepisów szczególnych, o których mowa w art. 50 § 2 P.p.s.a. to taką skargę jako niedopuszczalną należy odrzucić. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § l pkt 6 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło