I SA/Kr 965/02

WyrokWSA w Krakowie2005-04-14

Skład orzekający: NSA Grażyna Jarmasz, NSA Józef Michaldo, WSA Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły, że sytuacja życiowa i materialna podatnika nie uzasadnia całkowitego umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych, pomimo jego subiektywnego poczucia pokrzywdzenia i błędnych informacji uzyskanych od pracownika urzędu?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że sytuacja życiowa i materialna podatnika nie uzasadnia całkowitego umorzenia zaległości podatkowej. Ulga w postaci umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy i może być zastosowana jedynie wyjątkowo, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W niniejszej sprawie, mimo trudnej sytuacji materialnej podatnika, nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałyby całkowite umorzenie podatku.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. zwrócił się do Burmistrza Miasta o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za lata 1998-2001, powołując się na awarię samochodu, chorobę, zawieszenie działalności gospodarczej i trudną sytuację materialną. Burmistrz umorzył część zaległości, a odmówił umorzenia pozostałej części, rozkładając ją na raty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc m.in. kwestię wprowadzenia go w błąd przez pracownika urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz (spr) Sędziowie: NSA Józef Michaldo WSA Maria Zawadzka Protokolant: Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005r sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2002r Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej -skargę oddala- I SA/Kr 965/02 Uzasadnienie Pismem z dnia [...] listopada 2001 r. S. W. zwrócił się do Burmistrza Miasta o umorzenie podatku od środków transportowych. Wniosek uzasadniono tym, że w maju 1997 roku wystąpiła awaria samochodu S. 266, a w Urzędzie Miasta udzielona została informacja, że nie będzie można wyrejestrować samochodu na czas postoju koniecznego na naprawę, natomiast podatek będzie pobierany przy paliwie. Dalej wnioskodawca podał, że w sierpniu tegoż roku zachorował, przebywał w szpitalu, a po wyjściu z niego zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą z powodu niezdolności do pracy. Kiedy w styczniu 1999 roku dostał pismo o zaleganiu z podatkiem zgłosił się do urzędu, ale pracownik, który jak się okazało wprowadził go w błąd, już nie pracował. Wnioskodawca stwierdził, że ma 66 lat, nadal nie może pracować, nie może też sprzedać samochodu i nie jest go stać na zapłatę podatku z otrzymywanej renty, gdyż nie starcza mu na życie, nie mówiąc już o lekarstwach. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...] Burmistrz Miasta przywołując art. 67 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ umorzył S. W.zaległość od środka transportowego marki S. numer rejestracyjny [...] w kwocie 792zł wraz odsetkami za zwłokę w kwocie 1 043zł za rok 1998 oraz za okres 1 raty 1999 roku, natomiast odmówił umorzenia zaległości w kwocie 1 596zł wraz z odsetkami za zwłokę od w/w środka transportowego za okres II raty 1999 roku oraz rok 2000 i2001. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że przepis art. 67 ustawy Ordynacja podatkowa pozwala zastosować ulgę podatkową w postaci umorzenia zaległości podatkowej tylko wyjątkowo, gdyż zasadą jest płacenie podatku w obowiązujących terminach i wysokościach zgodnie z zasadą równości i powszechności opodatkowania. Wyjaśniono, że podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym, stanowiącym źródło dochodu gminy, nierozerwalnie związanym z posiadaniem rzeczy, niezależnym od sposobu eksploatacji pojazdu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Ulga ta ma charakter uznaniowy, a w niniejszej sprawie motywy podniesione we wniosku uzupełnione dodatkowymi informacjami do protokołu z dnia 30 listopada 2001 r. nie uzasadniają całkowitego umorzenia zaległości, gdyż nie wystąpiły okoliczności nie dających się przewidzieć czynników losowych mających wpływ na pogorszenie się sytuacji materialnej podatnika. Niska, w zestawieniu z przeciętnymi kosztami utrzymania, renta w wysokości 939zł miesięcznie także nie daje podstawy do uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi w całości. Jednocześnie decyzją z dnia[...] grudnia 2001r. numer [...] Burmistrz Miasta rozłożył S. W. nie umorzoną zaległość podatkową na 12 miesięcznych rat płatnych począwszy od [...] stycznia 2002r., każda rata po 198zł. Od rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia wniesione zostało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym powtórzone zostały okoliczności podane we wniosku. Odwołujący się stwierdził, że wobec wprowadzenia go w błąd, wprowadzania co dwa tygodnie nowych przepisów, nie informowanie o tym podatników, tak jak to nie poinformowano go w 1999 roku, uznać należy, że żądanie podatku jest bezprawnym okradaniem. Ponadto zawarto informację, że działalność gospodarcza nie jest dalej prowadzona, samochodu nie można dalej sprzedać, bo nikt o niego się nie pyta. Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2002r. nr [...] Organ odwoławczy powołał zasadę powszechności opodatkowania, jak też art.67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiący, że organ może umorzyć zaległość podatkową w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Oceniono, że w przypadku wnioskodawcy ustalona w sprawie sytuacja życiowa uzasadniająca zastosowanie ulgi, czyli nadzwyczajne okoliczności i sytuacje , w których pobór podatku zagroziłby w sposób istotny egzystencji podatnika, nie występuje. W dniu [...] kwietnia 2002r. została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga S. W. na to rozstrzygnięcie organu II instancji z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w obecności skarżącego. Ponadto podano, że skarżący przeżył wojnę hitlerowską i 45 lat komuny, ale tego, co się dzieje obecnie nie można przeżyć. Wniesiono o pozytywne podejście do problemu. W piśmie uzupełniającym z dnia [...] kwietnia 2002r. podkreślono, że podatek zaległy od 1998 roku nie został zapłacony z powodu niedoinformowania skarżącego o zaszłych zmianach, a samochód przeznaczony był tylko do przewozów specjalnych. Powtórzony został wniosek o rozpatrzenie sprawy w obecności skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/, w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, zgodnie z przepisem art. 1 w/w ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Decyzja o umorzeniu lub odmowie umorzenia zaległości podatkowej wydana w trybie art. 67 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że od oceny organu zależy, czy w konkretnej sprawie uzna on całkowite lub częściowe umorzenie zaległości za uzasadnione. Organ podatkowy może, lecz nie musi uwzględnić wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Jednakże decyzja ta musi być podjęta po przeprowadzeniu stosownego postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa procesowego, prowadzącego do ustalenia okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy oraz ich analizy w celu ustalenia czy zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, dający podstawę do umorzenia zaległości podatkowej. Ten proces winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanych orzeczeń. Sądowa kontrola takich decyzji ogranicza się więc w pierwszym rzędzie do badania, czy w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów proceduralnych, które miałyby wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie dowodowe w zakresie, jaki był przedmiotem sprawy, tj. umorzenia zaległości podatkowych, zostało przeprowadzone, ustalona została sytuacja majątkowa skarżącego. Odniesiono się do okoliczności, które zdaniem skarżącego uzasadniały wniosek o umorzenie zaległości. Skoro zatem organy należycie wyjaśniły sytuację podatnika w rozpatrywanym zakresie, dokonały jej analizy, odniosły się do okoliczności podnoszonych we wniosku i odwołaniu, stanowisko swoje uzasadniły -stwierdzić należy, że nie wystąpiło naruszenie prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto oceniając wykorzystanie przez organy podatkowe upoważnienia do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego Sąd stwierdza, że w zaskarżonym orzeczeniu jak i poprzedzającym je orzeczeniu organu I instancji sytuacja faktyczna sprawy ustalona i oceniona została prawidłowo, biorąc pod uwagę przypadki i okoliczności mieszczące się w pojęciach użytych w art. 67 § 1 w/w ustawy Ordynacja podatkowa tj. "ważny interes podatnika" i " interes publiczny". Biorąc zatem pod uwagę powoływaną przez organy zasadę powszechności opodatkowania, jak też wyjątkowe w związku z tym stosowanie ulg w zapłacie podatków z jednej strony, a z drugiej indywidualną sytuację życiową w tym materialną skarżącego, ustaloną w protokole z dnia [...] listopada 2001 r., uznać należy, że częściowe uwzględnienie wniosku skarżącego z [...] listopada 2001 r. o umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych za lata od 1998 roku do 2001 roku nie narusza prawa. Także nie znalazły podstaw w zebranym materiale dowodowym zarzuty skarżącego dotyczące przedawnienia, czy też nie podlegania temu podatkowi pojazdu, będącego, jak twierdził skarżący, samochodem specjalnym. Z tych też względów na mocy przepisu art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło