I SA/Kr 97/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-10-20

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony skarżącej?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna strony skarżącej, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi wydatkami oraz brakiem oszczędności, uniemożliwia jej poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa, mającą na celu zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Strona skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trójką małoletnich dzieci. Mąż strony skarżącej jest w trakcie postępowania upadłościowego, a jego wynagrodzenie jest znacznie obniżone. Rodzina ponosi wysokie miesięczne wydatki, a strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o znacznej wartości. Sprawa dotyczy skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A.N. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18.11.2010r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. postanawia: ustanowić dla A.N. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18.11.2010r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy A.N. ur. w 1979r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem A.N. ur. w 1978r. Małżonkowie mają na utrzymaniu trzech synów : J.N. ur. w 2004r. , S.N. ur. w 2008r. oraz N.N. ur. w 2010r. A.N. obecnie przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym. W dniu 30.11.2009r. Sąd Rejonowy w K. , ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku A.N. jako osoby nie prowadzącej działalności gospodarczej. W związku z tym jego wynagrodzenie wynosi ok. 1000 zł. miesięcznie. Reszta pensji przekazywana jest bowiem syndykowi masy upadłości. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : czynsz - 710,48 zł. , opłatę za gaz – 210 zł., opłatę za prąd – 102,81 zł. , opłatę za telefon – 50 zł., opłatę za żłobek -270 zł. , opłatę za przedszkole - 260 zł., dodatkowe opłaty w żłobku i przedszkolu - 50 zł., koszty wyżywienia – 1500 zł., koszty odzieży i obuwia – 100 zł., koszty środków higienicznych i chemicznych – 250 zł., koszty biletów MPK – 250 zł. , koszty podręczników i pomocy szkolnych – 50 zł. Z powodu trudności finansowych strona skarżąca nie uiszcza niektórych opłat takich jak czynsz czy opłata za energię elektryczną lub reguluje je nietermionowo. Jest właścicielem mieszkania o pow. 28 m2 wchodzącego w skład masy upadłości, nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego wnioskodawczyni nie jest też w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia radcy prawnego. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest okrojone wynagrodzenie A.N., którego wysokość jest znacznie niższa od bieżących wydatków. Strona skarżąca nie posiada też żadnych oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność uiszczenia kosztów wynagrodzenia radcy prawnego przez A.N. byłaby obciążeniem uniemożliwiającym realizację podstawowych potrzeb życiowych jej i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§1-3, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło