I SA/Kr 97/96

WyrokWSA w Krakowie1997-03-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż lokali w budynkach użytkowych, które zostały przebudowane i w aktach notarialnych określone jako mieszkalne, podlega opodatkowaniu stawką 0% VAT jako sprzedaż lokali mieszkalnych, czy też stawką 22% VAT jako sprzedaż lokali użytkowych, jeśli nie uzyskano zgody organów na zmianę przeznaczenia budynku?
Ratio decidendi
O charakterze lokali decydują przepisy prawa budowlanego obowiązujące w chwili sprzedaży, a nie ich późniejsze określenie w aktach notarialnych. Zmiana przeznaczenia obiektu budowlanego wymaga zgody właściwego organu nadzoru budowlanego. Skoro strona skarżąca nie uzyskała wymaganych zezwoleń na zmianę przeznaczenia budynków użytkowych na mieszkalne, sprzedaż lokali w tych budynkach podlegała opodatkowaniu stawką 22% VAT, a nie stawką 0% przewidzianą dla lokali mieszkalnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu podatku od towarów i usług (VAT) za sprzedaż lokali. Urząd Skarbowy pierwotnie orzekł zwrot podatku VAT według stawki 0%, przyjmując, że sprzedawane lokale były mieszkalne. Po kontroli i wznowieniu postępowania, organy podatkowe uznały, że sprzedawane lokale znajdowały się w budynkach użytkowych, których przeznaczenia nie zmieniono zgodnie z prawem budowlanym, w związku z czym sprzedaż powinna być opodatkowana stawką 22% VAT. Spółka zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, argumentując, że lokale zostały w aktach notarialnych określone jako mieszkalne i powinny podlegać stawce 0%.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Pełny tekst orzeczenia

O tym, czy określone lokale mają charakter lokali mieszkalnych o jakich mowa w par. 40a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ decydują obowiązujące w chwili sprzedaży lokali przepisy prawa budowlanego. O przeznaczeniu całości lub części budynku decyduje bowiem zgodnie z przepisami prawa budowlanego właściwy organ nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 43 i art. 44 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ właściciel lub zarządca obiektu budowlanego był zobowiązany użytkować ten obiekt zgodnie z przeznaczeniem. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała zgody właściwego organu administracji. Izba Skarbowa w K. decyzją z dnia 15 grudnia 1995 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 18 grudnia 1995 r., którą po wznowieniu postępowania i uchyleniu decyzji tego Urzędu z dnia 4 marca 1994 r., ustalono zwrot na rzecz Przedsiębiorstwa Budownictwa Mieszkaniowego w upadłości podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, sierpień, wrzesień i październik w kwocie 96.825.000 starych złotych /tj. 9.682,50 PLN/. Decyzją z dnia 4 marca 1994 r. orzeczono o zwrocie na rzecz strony skarżącej podatku VAT w kwocie 1.115.853.000 starych złotych /tj. 111.585,30 PLN/. Różnica w wysokości orzeczono zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące lipiec do października 1993 r. wynikła stąd, że w decyzji z dnia 4 marca 1994 r. zgodnie z deklaracją strony skarżącej przyjęto, że osiągnięty przez nią w tych miesiącach obrót ze sprzedaży lokali mieszkalnych podlegał opodatkowaniu od towarów i usług przy zastosowaniu "0" procent stawki. W następstwie przeprowadzonej później kontroli przyjęto, że sprzedaż lokali przez stronę skarżącą nie była sprzedażą lokali mieszkalnych lecz sprzedażą lokali w budynkach niemieszkalnych, tj. budynkach biurowych i biurowo-wczasowych. Przeznaczenie tych budynków przed sprzedażą w nich lokali nie zostało w odpowiednim trybie zmienione. Obrót ze sprzedaży tych lokali obejmujący należność za sprzedaż ułamkowych części budynków biurowych i biurowo-socjalnych czy też określonych pomieszczeń podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przy zastosowaniu 22 procent stawki. Decyzję Izby Skarbowej Przedsiębiorstwo Budownictwa Mieszkaniowego zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, że dokonana przez stronę skarżącą sprzedaż nieruchomości podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki "0" a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji według stawki 22 procent. Zaznaczono ponadto, że Urząd Skarbowy w K. wydając decyzję w dniu 4 marca 1994 r. znał jakie lokale strona skarżąca sprzedawała. Decyzja ta utwierdziła w przekonaniu, że sprzedawane przez nią lokale zaadoptowane na cele mieszkaniowe są opodatkowane według "0" stawki podatku VAT przewidzianej dla sprzedaży lokali mieszkalnych. Gdyby więc nawet przyjąć, że zasadną była w tej sytuacji do określenia podatku VAT stawka 22 procent, to decyzją z dnia 4 marca 1994 r. strona skarżąca została wprowadzona w błąd. Utwierdziła się bowiem w przekonaniu, że właściwą jest w tej sytuacji "0" procent stawka podatku VAT. Przepisy podatkowe nie definiowały i nie definiują pojęcia lokalu mieszkalnego. Mimo, że obiekty przy ul. W. w K. oraz w Z. i K. nie miały charakteru mieszkalnego, to jednak w wyniku przebudowy znajdujące się w nich lokale stały się lokalami mieszkalnymi. Strona skarżąca sprzedając lokale w tych budynkach jednoznacznie określiła je w aktach notarialnych jako lokale mieszkalne. Izba Skarbowa w K. wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę podniesiono, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 17 listopada 1994 r. - 30 grudnia 1994 r. stwierdzono zaniżenie należnego od strony skarżącej podatku od towarów i usług za miesiące od lipca - października 1993 r., poprzez przyjęcie, że spółka sprzedawała w tym czasie lokale mieszkalne opodatkowane według stawki "0" procent na podstawie par. 40a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./. Spowodowało to w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie stronie skarżącej wyższej kwoty podatku od towarów i usług od tej jaka powinna być zwrócona. Strona skarżąca sprzedawała bowiem w tym okresie części budynków użytkowych lub określone pomieszczenia w budynkach użytkowych, których sprzedaż była opodatkowana podatkiem VAT według 22 procent stawki. Strona skarżąca błędnie określiła te części budynków użytkowych jako lokale mieszkalne mimo, że nie uzyskała wymaganych przepisami prawa budowlanego zezwoleń organów nadzoru budowlanego na zmianę przeznaczenia tych budynków użytkowych, lub ich części, na cele mieszkalne. Nie miała też odpowiedniego zezwolenia na przeprowadzenia w tych budynkach użytkowych przebudowy lokali na cele mieszkalne. Strona skarżąca sprzedawała więc części budynków użytkowych. Z uwagi na to, że okoliczności te nie były znane Urzędowi Skarbowemu przy wydaniu decyzji z dnia 4 marca 1994 r., zasadne było w istniejące sytuacji wznowienie w sprawie postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji. Zarówno w świetle przepisów budowlanych jak i Klasyfikacji Obiektów Budowlanych sprzedane przez stronę skarżącą lokale nie były więc lokalami mieszkalnymi. O klasyfikacji tych lokali nie może decydować ich określenie podane w aktach notarialnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę organom podatkowym do wznowienia w sprawie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa i następnie na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego w K. dotyczącej zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do października 1993 r. i wydanie nowej decyzji w tej sprawie. O tym, czy określone lokale mają charakter lokali mieszkalnych o jakich mowa w par. 40a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ decydują obowiązujące w chwili sprzedaży lokali przepisy prawa budowlanego. O przeznaczeniu całości lub części budynku decyduje bowiem zgodnie z przepisami prawa budowlanego właściwy organ nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 43 i art. 44 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ właściciel lub zarządca obiektu budowlanego był zobowiązany użytkować ten obiekt zgodnie z przeznaczeniem. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała zgody właściwego organu administracji. Budynki, których części lub określone w nich pomieszczenia strona skarżąca sprzedawała nie były budynkami mieszkalnymi. Były to budynki użytkowe. Sprzedaż tych lokali lub części budynków nie była więc sprzedażą części budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych. Pełnomocnik strony skarżącej oświadczył na rozprawie sądowej w dniu 20 marca 1997 r., że strona skarżąca nie otrzymała zgody właściwych organów na zmianę przeznaczenia tych budynków użytkowych na budynki mieszkalne. Po sprzedaży lokali w tych budynkach strona skarżąca przestała interesować się zmianą przeznaczenia budynków. W istniejącej sytuacji organy podatkowe zasadnie przyjęły, że do sprzedaży przez stronę skarżącej lokali w budynkach użytkowych nie miała zastosowania "0" procent stawka podatku od towarów i usług, o której mowa w par. 40a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług lecz stawka 22 procent. Okoliczność, że strona skarżąca w aktach notarialnych określiła sprzedawane lokale w budynkach użytkowych jako lokale mieszkalne nie miała wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło