I SA/Kr 971/19

WyrokWSA w Krakowie2020-01-14

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pierwszej instancji może odstąpić od wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu w formie postanowienia, jeśli stan faktyczny uległ zmianie w stosunku do poprzedniego roku podatkowego, a tym samym narusza to zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zasadę zaufania do organów podatkowych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy pierwszej instancji nie może odstąpić od wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu w formie postanowienia, jeśli stan faktyczny uległ zmianie w stosunku do poprzedniego roku podatkowego. Zmiana powierzchni gruntu podlegającego opodatkowaniu stanowi zmianę stanu faktycznego, która wymaga wszczęcia postępowania podatkowego zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, zapewniając stronie czynny udział i realizując zasadę zaufania do organów. Zaniechanie tego narusza przepisy postępowania i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza W. ustalającą łączną wysokość zobowiązania pieniężnego za 2019 r. Skarżący podnosił rozbieżności dotyczące powierzchni gruntu objętego opodatkowaniem, wskazując na niezgodność danych z księgą wieczystą i danymi ze Starostwa. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, uznając je za wiążące. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA w Krakowie, podnosząc zarzuty dotyczące powierzchni gruntu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 czerwca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych). Decyzją z dnia 31 stycznia 2019 r., nr [...] Burmistrz W. ustalił M. B. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał w tabelaryczny sposób wyliczenie przedmiotowego podatku. Odwołanie od powyższej decyzji, złożył M. B. podnosząc, że w latach 1988-2019 płacił podatek za 902 m2, a w lutym powierzchnia gruntu została zmieniona do 946 m2, co nie zgadza się z odpisem księgi wieczystej za 2019 r. Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 14 czerwca 2019 r. znak [...] utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy po przypomnieniu przepisów wyznaczających zakres przedmiotowo - podmiotowy łącznego zobowiązania pieniężnego tj. art. 2, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych art. 1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym wskazał, iż zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Ponadto organ II instancji wskazał m.in., że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że M. B. jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr 2104/7 o łącznej pow. 678 m2, sklasyfikowaną w ewidencji gruntów i budynków częściowo jako użytki rolne oznaczone symbolem PsIV (pastwiska) o pow. 421 m2, a częściowo jako tereny zabudowane i zurbanizowane oznaczone symbolem B (tereny mieszkaniowe) o pow. 525 m2. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz wyżej powołane przepisy prawa organ II instancji stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie Burmistrz W. prawidłowo ustalił podstawy opodatkowania przedmiotów opodatkowania. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa miejscowego dotyczące stawek podatku od nieruchomości. Jak wynika z pkt 1. c załącznika do uchwały Nr III/14/2018 Rady Miejskiej w Wadowicach z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Małop. z 2018 poz. 8514), stawka podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - od 1 m2 powierzchni wynosi 0,23 zł. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym w przypadku gruntów niestanowiących gospodarstwa rolnego stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym). Zgodnie natomiast z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy podatek rolny od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 -stanowi równowartość pieniężną 5 q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Średnią cenę skupu żyta, o której mowa w ust, 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów będąca podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2019 wyniosła [...] zł za 1 q (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 18 października 2018 r.). Mając na uwadze zarzut odwołania, Kolegium wyjaśniło, że klasyfikacja geodezyjna ma istotne znaczenie dla zasad opodatkowania gruntów. Z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w powiązaniu z art. 1 ustawy o podatku rolnym i art. 1 ustawy o podatku leśnym wynika, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają wyłącznie grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne (z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza), natomiast podatkowi od nieruchomości podlegają wszystkie grunty, z wyjątkiem użytków rolnych lub lasów (chyba że zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej). Organ odwoławczy ponownie przypomniał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z utrwalonym na tle tego przepisu orzecznictwem sądów administracyjnych organy podatkowe przy wymiarze podatku są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków i nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 15 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Ka 2592/93). Podatek od nieruchomości i podatek rolny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego (vide np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 61/08 i wskazane tam orzecznictwo sądowe). W konsekwencji, jeżeli podatnik kwestionuje dokument urzędowy (dane z ewidencji gruntów i budynków), powinien wszcząć procedurę w celu jego zmiany przed właściwym organem (starostą). Organ podatkowy nie może zmieniać danych z ewidencji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 348/04). Z bogatego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, uwzględniającego kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego, wynika, że do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy zalicza się dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane, kwestionowane czy weryfikowane. Oznacza to, że o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości i podatku rolnym, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej przeznaczenie i klasyfikacja wskazane w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie więc organu odwoławczego przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości i rolnego organ podatkowy winien opierać się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z przedmiotową decyzją nie zgodził się M. B., który zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W przedmiotowej skardze skarżący podniósł, iż modernizacja budynków i gruntów na terenie C. miała miejsce w 2016r. Do 2018r. płacił podatek od powierzchni 902 m2 , a w lutym 2019r. otrzymał nakaz podatkowy od Burmistrza W. dotyczący powierzchni 946 m2. Skarżący wskazał, iż nie wie, które dane są ważne czy te wynikające z ksiąg wieczystych, z których wynika, iż przedmiotowa powierzchnia wynosi 902 m2 czy też dane pochodzące ze Starostwa . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej bezpośrednio podniesionych. Sąd stwierdził, że organy podatkowe obu instancji dopuściły się naruszeń przepisów postępowania podatkowego, skutkujących potrzebą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przede wszystkim w ślad za wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2019r. sygn. akt I SA/Kr 628/16 należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., zwanej dalej O.p.) postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sprawach wymiaru podatku od nieruchomości (gdy podatnikiem jest osoba fizyczna) postępowanie podatkowe wszczynane jest z urzędu. Zasadą jest, w myśl art. 165 § 2 O.p., że wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 165 § 4 O.p.). Podkreślenia wymaga, że wszczęcie postępowania podatkowego jest zdarzeniem prawnym o wielkiej wadze formalnej i praktycznej, gdyż kształtuje pierwsze granice sprawy podatkowej, która ma być przedmiotem postępowania i załatwienia w drodze decyzji podatkowej. Zapewnia także realizację zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 123 § 1 O.p., organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyjątki od zasady wydania i doręczenia postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego przewidziane są w art. 165 § 5 O.p. Stosownie bowiem do treści § 5 pkt 1 – przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Zgodnie z literalną wykładnią tego przepisu, dopuszczalność odstąpienia od formy postanowienia jest uzależniona od wystąpienia łącznie dwóch przesłanek. Pierwsza przesłanka materialnoprawna dotyczy rodzaju zobowiązań – "ustalenie zobowiązań, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie" (np. podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego); druga przesłanka formalnoprawna "jeżeli stan faktyczny na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie". Wystąpienie tej przesłanki jest wynikiem podjęcia czynności ustalenia stanu faktycznego. Konstrukcja tego przepisu nie zawiera domniemania prawnego niezmienności stanu faktycznego, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, a zatem każdorazowo wymiar podatku winien być poprzedzony czynnościami sprawdzającymi. Tylko w ten sposób, bez potrzeby wszczynania postępowania podatkowego można ustalić niezmienność stanu faktycznego. Dokonując wykładni art. 165 § 5 pkt 1 O.p. oraz mając na uwadze, że odstąpienie od zasady wydania i doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu niweczy zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, należy stwierdzić, iż odnosi się on jednak jedynie do takich stanów faktycznych, które nie tylko nie uległy zmianie, ale przede wszystkim są niesporne. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji zaniechał wydania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w niniejszej sprawie, przyjmując, że w sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 165 § 5 pkt 1 O.p., czego konsekwencją było również nieumożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, gdyż w przypadku zastosowania art. 165 § 5 O.p. nie stosuje się przepisu art. 200 § 1 O.p., który wprowadza obowiązek skierowany do organu, umożliwienia stronie, przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy nie mogły stanowić podstawy do zastosowania przepisu art. 165 § 5 pkt 1 O.p. W świetle zalegającej w aktach sprawy decyzji Burmistrza W. z dnia 29 stycznia 2018r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018r. wynika, iż łączna powierzchnia gruntów objęta przedmiotową decyzją wynosiła 902 m2. Tymczasem w decyzji z dnia 31 stycznia 2019 r., nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019r.w Burmistrz W. ustalił wielkość powierzchni gruntu podlegającego opodatkowaniu na łącznym poziomie 946 m2. Zmiana przedmiotowej powierzchni prowadziła wprost do zmiany podstawy opodatkowania oraz zmiany wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019r. W tych okolicznościach stan faktyczny uległ zmianie w rozumieniu przepisu art. 165 § 5 pkt 1 O.p. W związku z powyższym organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie podatkowe z wyłączeniem stosowania przepisu art. 165 § 5 pkt 1 O.p., w trakcie którego powinien zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu. Należy również podnieść, że przepisy art. 165 § 5 pkt 1 O.p. oraz art. 200 § 2 pkt 1 O.p. stanowią wyjątki od zasady wydania i doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu oraz prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepisy te nie znoszą, ani nie ograniczają jednakże innych zasad postępowania, w tym zasady: zaufania do organów podatkowych, zasady udzielania wyjaśnień, zasady prawdy obiektywnej, zasady swobodnej oceny dowodów czy dwuinstancyjności postępowania. Nawet zatem, jeżeli spełnione są przesłanki z art. 165 § 5 pkt 1 O.p., nie zwalnia to organu podatkowego pierwszej instancji od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zebrania i rozpatrzenia oraz oceny całego materiału dowodowego w oparciu, o który wydaje on decyzję w sprawie wymiaru podatku za kolejny okres, jak również obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego tej decyzji. Zaniechanie wszczęcia postępowania podatkowego w analizowanym przypadku jest naruszeniem zasady zaufania. oraz zasady udzielania wyjaśnień sformułowanych w art. 121 O.p. Z zasad tych wynika obowiązek takiego działania, które służą pogłębianiu zaufania do organów podatkowych, a zatem wyczerpującego i należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw obowiązków. W okolicznościach niniejszej sprawy organ, powinien dołożyć szczególnych starań, aby wyjaśnić stronie przyczyny zmiany podstawy opodatkowania oraz wysokości zobowiązania. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych może być samodzielną przesłanką uchylenia decyzji podatkowej (por. np. wyroki NSA z dnia: 11 lipca 2013 r., I FSK 989/12, publ. CBOSA; 5 października 2011 r., I FSK 1488/10, publ. LEX nr 1069258; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2013 r., I SA/Gd 1041/13, publ. LEX nr 1383036). W doktrynie podkreślono, że zasada ta nie jest tylko abstrakcyjnym postulatem wobec organów podatkowych, lecz jest ona normą prawną, której zastosowanie będzie mieć konkretny wymiar w toku postępowania (por. R. Mastalski, Wykładnia językowa w interpretacji prawa podatkowego, publ. Przegląd Podatkowy 1999/8/4). Ponadto należy przypomnieć, że zgodnie z art. 122 O.p. organy podatkowe są obowiązane podjąć w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Obowiązek ten jest uszczegółowiony w art. 187 § 1 tej ustawy, który stanowi, iż organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, organ I instancji powinien w uzasadnieniu – zgodnie z art. 210 § 4 -wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności albo uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja organu I instancji nie zawiera także wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (uzasadnienia prawnego). Podsumowując, należy wskazać, że organ I instancji naruszył art. 165 § 2, § 4 i § 5, art. 121, art. 123 § 1, art. 200 i art. 210 § 4 O.p. Z kolei organ odwoławczy przeszedł do porządku dziennego nad naruszeniem przez organ I instancji powyższych przepisów, sam naruszając art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 200 § 1 a w konsekwencji i art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Należy przy tym podkreślić, że zawarcie przez organ odwoławczy uzasadnienia prawnego w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu , nie może sanować braków uzasadnienia decyzji I instancji oraz pominięcia przeprowadzenia postępowania podatkowego. Z zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 127 O.p. wynika bowiem, że w toku postępowania podatkowego, w tym znaczeniu, że do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ pierwszej instancji. Tylko w razie wniesienia odwołania właściwy do rozpoznania i rozstrzygnięcia jest organ odwoławczy. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt I SA/Ka 2466/98) zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego polega na tym, że każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji może być w wyniku odwołania również rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja a ponowne rozpoznanie sprawy podatkowej. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a zatem nie może on się ograniczyć tylko do kontroli organu pierwszej instancji. Jeżeli zaś sąd stwierdza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, to nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r. sygn. FSK 169/04). Wykazane wyżej naruszenie przez organy prawa procesowego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na tym etapie postępowania przedwczesna byłaby ocena prawidłowości sposobu naliczenia konkretnej wysokości zobowiązania z tytułu podatku rolnego, ponieważ prawidłowe wymierzenie wymaga w pierwszej kolejności wszczęcia postępowania i prowadzenia go zgodnie z przepisami działu IV O.p. Końcowo należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Dokonując ustaleń w sprawie organ podatkowy jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w ustawie Ordynacja podatkowa, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W ramach niniejszej do akt sprawy nie dołączono aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na rok 2019, a jedynie wydruk z Archiwum J. [...], obręb C. ([...]) wraz z historią zmian aktualizacyjnych. Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej i uzupełnienia postępowania dowodowego o wskazany wypis. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji postanowieniem dokona wszczęcia postępowania podatkowego, przeprowadzi postępowanie zgodnie z regułami zawartymi w Dziale IV O.p. – Postępowanie podatkowe - i wyda stosowną decyzję, której uzasadnienie będzie zawierało wszystkie elementy, o których mowa w art. 210 § 4 O.p. oraz będzie realizowało zasadę przekonywania wprowadzoną do Ordynacji podatkowej artykułem 124 OP . Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzająca ją decyzje organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. art. 205 §1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło