I SA/Kr 973/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-10-28

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Sytuacja materialna strony, w tym niskie dochody, brak majątku, zadłużenie oraz wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych, może uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. Strona skarżąca przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że mieszka u rodziny, pracuje i uzyskuje niskie miesięczne wynagrodzenie, nie posiada nieruchomości ani oszczędności, a przeciwko niemu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i jest wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 19.03.2010r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych,. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 19.03.2010r. , nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. S. zamieszkuje u rodziny, która zapewnia mu " wikt i opierunek" . Sam nie posiada żadnych nieruchomości. . Z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Pracuje w Przedsiębiorstwie "T" J.S. i uzyskuje z tego tytułu 329,25 zł. miesięcznie, z czego kwota 100 zł. przekazywana jest żonie na utrzymanie dziecka. W roku 2009r. uzyskał dochód w wysokości 2 419,36 zł. przy przychodzie wynoszącym 3 754,36 zł. Jest właścicielem udziału w "H" Zakład [...] sp. z o.o. w L. o wartości 500 zł. zajętego w postępowaniu egzekucyjnym. Obecnie nie posiada oszczędności, kont bankowych, lokat bankowych czy przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Obecna sytuacja J.S. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Otrzymuje on wprawdzie wynagrodzenie , ale nie jest ono wystarczające do samodzielnej egzystencji. J.S. jest praktycznie na utrzymaniu rodziny. Nie posiada oszczędności , nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Jest też wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego, co praktycznie uniemożliwia mu zaciągnięcie jakiejkolwiek pożyczki czy kredytu. Stąd też, zdaniem orzecznika konieczność poniesienia kosztów sądowych przez J.S. zagroziłaby realizacji jego podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło