I SA/Kr 977/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-08-31

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy, złożony przez stronę, której wcześniej przyznano zwolnienie od kosztów sądowych, powinien być oceniany według surowszych kryteriów?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, złożony przez stronę, której już przyznano zwolnienie od kosztów sądowych, powinien być oceniany według surowszych kryteriów, tj. kryteriów przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uznał, że sytuacja majątkowa skarżącej, obejmująca niską rentę powypadkową po potrąceniach komorniczych i niewielki udział w nieruchomości rolnej, uzasadnia przyznanie jej pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
M.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wnioskodawczyni wykazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest renta powypadkowa w wysokości ok. 1.080 zł po zajęciu komorniczym, a jej majątek stanowi jedynie udział w nieruchomości rolnej. Wcześniej przyznano jej już zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako zbędne i postanowił ustanowić dla skarżącej adwokata.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla M.W. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 czerwca 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku rolnego na 2016 r. p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II) ustanowić dla M.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W dniu 25 lipca 2017 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.W. o przyznanie prawa pomocy obejmującego przyznanie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca wezwana do wypełnienia wniosku na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie uzupełniła brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza "PPF" wynika, że domaga się ona przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego lub adwokata. M.W. oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest renta powypadkowa w wysokości ok. 1.550 zł objęta zajęciem komorniczym w kwocie ok. 500 zł, zatem do wypłaty pozostaje miesięcznie kwota ok. 1.080 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi udział we własności nieruchomości rolnej o areale 0,83 ha stanowiącej łąki. Strona nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Uzasadniając wniosek skarżąca poniosła, że od ponad 14 lat toczą się niezawinione przez nią spory sądowe dotyczące eksmisji, które zrujnowały jej życie osobiste oraz finanse. Wnioskodawczyni popadła w niedostatek, żyje z traumą wysiedlenia, nie ma możliwości dalszego kształcenia oraz korzystania z dóbr kultury (kino, teatr, książki). Utrzymuje się z renty powypadkowej po przebytym wypadku w pracy. Skarżąca podała, że potrzebuje leczenia ze względu na astmę i atopowe zapalenia skóry. Cała jej renta przeznaczana jest na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania. Skarżąca nie zdołała poczynić żadnych oszczędności, ponieważ nienależne egzekucje i toczące się spory sądowe pochłonęły już ponad 20 tys. zł. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: pisma ZUS z dnia 12 czerwca 2017 roku z informacją o wysokości świadczenia emerytalno- rentowego M.W. za czerwiec 2017 roku (brutto 1.868,90 zł, do wypłaty 1.088,48 zł) oraz potwierdzenia z dnia 24 marca 2015 roku zajęcia świadczeń emerytalno - rentowych z tytułu egzekucji roszczeń niealimentacyjnych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym D.U. na zaspokojenie roszczenia w wysokości 12.023,66 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez M.W. w niniejszej sprawie. Postanowieniem Starszego Referendarza Sądowego WSA w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2017 roku skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało skarżącej cofnięte na mocy art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż aktualnie na skarżącej nie ciąży obowiązek uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie M.W. korzysta z pełnego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jej wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji starszy referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I postanowienia. Podkreślić należy, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. M.W., jak wskazano wyżej, korzysta z przyznanego uprzednio zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie domaga się także ustanowienia na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Zauważyć należy, że skoro wnioskodawczyni zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Analizując sytuację majątkową skarżącej orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazała ona, iż spełnia powyższe przesłanki. M.W. nie należy do osób zamożnych. Jedynym składnikiem jej majątku jest udział we własności nieruchomości rolnej o areale 0,83 ha stanowiącej łąki. Źródłem utrzymania strony jest renta powypadkowa, której wysokość po potrąceniach komorniczych wynosi ok. 1.080 zł. Środki w takiej wysokości wystarczają jedynie na pokrycie skromnych kosztów bieżącej egzystencji strony. Wnioskodawczyni nie posiada przy tym oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym. Z tych względów przychylono się do wniosku skarżącej i orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. Mając na uwadze fakt, że we wniosku strona wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – wybór pozostawiając orzekającemu - postanowiono przyznać stronie adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło