I SA/Kr 978/09

WyrokWSA w Krakowie2009-12-28

Skład orzekający: WSA Bogusław Wolas, WSA Beata Cieloch, WSA Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzje zostały skutecznie doręczone w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, pomimo wątpliwości co do zmiany adresu korespondencyjnego strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie wykazał w sposób jednoznaczny, iż decyzje zostały skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, co rodzi wątpliwości co do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym, wątpliwości te należy rozstrzygnąć na korzyść strony, uznając odwołania za wniesione w terminie. W konsekwencji, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, mimo błędnego uzasadnienia organu, okazało się słuszne, ponieważ strona nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej odmówił D. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określających zobowiązanie podatkowe w VAT. Decyzje te zostały uznane za doręczone w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej z powodu niepodjęcia przesyłki. Strona wniosła o przywrócenie terminu, twierdząc, że decyzje wysłano na niewłaściwy adres, pomimo zawiadomienia organu o zmianie adresu korespondencyjnego. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 978/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Inga Gołowska, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009r., sprawy ze skargi D. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11 maja 2009r. Nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, - skargę oddala - Postanowieniem z dnia 11 maja 2009 r., nr [...] DO [...], Dyrektor Izby Skarbowej odmówił D. K. – M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 12 grudnia 2008 r. decyzji, którymi określono w/W zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: maj oraz sierpień – grudzień 2004 r. z tytułu wystawionych w tych miesiącach faktur VAT. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Wyżej wskazane decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 12 grudnia 2008 r. zostały wysłane na adres wskazany przez podatnika w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-2 z dnia 2 sierpnia 2004 r., tj. S., ul. R., [...] W. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłka nie została podjęta w terminie, dlatego decyzje zostały uznane za doręczone w trybie określonym w art. 150§2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") ze skutkiem przypadającym na ostatni dzień okresu wynikającego z powtórnej awizacji, tj. 31 grudnia 2008 r. W dniu 25 lutego 2009 r. (data stempla pocztowego) podatnik wniósł odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich złożenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, iż decyzje zostały wysłane na adres zameldowania na pobyt stały z pominięciem pełnomocnika oraz adresu do korespondencji. Podał, iż wprawdzie w dniu 11 czerwca 2007 r. wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi K. S., lecz w dokumentach sprawy podatkowej znajdują się pełnomocnictwa dla jego żony E. K. – M. oraz W. J. z Biura Rachunkowego "W" w K., które powinny otrzymywać korespondencję kierowaną do podatnika lub do jego wiadomości. Poza tym w dniu opuszczenia aresztu śledczego, tj. 7 maja 2008 r. podał on organom podatkowym adres do korespondencji. Zdaniem podatnika z uwagi na kierowanie korespondencji na stały adres zameldowania został on pozbawiony możliwości skorzystania z ustawowo zagwarantowanego prawa do odwołania się od wydanych decyzji wymiarowych. Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż w okresie przebywania podatnika w aresztach śledczych, wszelka korespondencja związana z prowadzonym postępowaniem kontrolnym kierowana była na adres odpowiednich placówek i tam doręczana. Z informacji uzyskanych od organu kontroli skarbowej wynika, iż opuszczając w dniu 7 maja 2008 r. Areszt Śledczy w B., podatnik nie dopełnił obowiązku poinformowania organu prowadzącego postępowanie o zmianie dotychczasowego adresu. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodu potwierdzającego to zdarzenie. W związku z tym korespondencja była wysyłana na adres wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym. Odnośnie wskazywanych pełnomocnictw, organ wskazał, iż nie mogły one stanowić wystarczającego umocowania wymienionych w nich osób do reprezentowania podatnika w toku przedmiotowego postępowania, bowiem zostały udzielone na długo przed terminem wszczęcia postępowanie. Ponadto na żadnym etapie postępowania przed organem I instancji na te pełnomocnictwa podatnik nie powoływał się. Organ kontroli skarbowej pismem z dnia 2 lipca 2007 r. poinformował kontrolowanego o niewyznaczeniu żadnej osoby jako pełnomocnika do reprezentowania w postępowaniu kontrolnym, w związku z czym będzie on osobiście zawiadamiany o wszelkich czynnościach podejmowanych w toku postępowania. Organ wskazał także, iż brak podjęcia działań w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika dowodzi, iż świadomie zrezygnowano z tej instytucji, decydując się na samodzielne prowadzenie wszelkich spraw związanych z toczącym się postępowaniem. W skardze na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając: 1. rażące naruszenie art. 162§1 O.p. poprzez oczywiście błędną interpretację stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, iż brak jest przesłanek uprawdopodabniających brak winy podatnika w uchybieniu terminu 2. rażące naruszenie art. 122 O.p., poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności powodu, dla którego podatnik nie złożył odwołania w zakreślonym ustawowo terminie, 3. dokonanie przestępstwa przez urzędnika Urzędu Kontroli Skarbowej polegającego na wyrwaniu jednej ze stron akt, która wnosiła informację o aktualnym adresie korespondencyjnym; 4. niepowiadomienie pełnomocnika adw. K. S. o wyniku kontroli; 5. pomimo pozostawienia adresu korespondencyjnego na świadectwie zwolnienia z aresztu śledczego brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania kontrolnego; 6. celowe działanie Inspektora Kontroli Skarbowej oraz pracownika Izby Skarbowej mające na celu pozbawienie możliwości odwołania. W uzasadnieniu skargi wskazał on, iż w aktach postępowania kontrolnego znajduje się pełnomocnictwo udzielone na czas prowadzenia postępowania kontrolnego adw. K. Si. W związku z tym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej obowiązany był doręczyć pełnomocnikowi wszelkie dokumenty w sprawie, w tym także "wynik kontroli" i wydane w jego oparciu decyzje, czego jednak nie uczyniono. Poza tym w dniu 11 czerwca 2007 r. Urząd Kontroli Skarbowej został powiadomiony o dwóch adresach korespondencyjnych, lecz pismo to zostało celowo usunięte z akt, aby uniemożliwić odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W aktach postępowania kontrolnego znajduje się ponadto dokument "świadectwo zwolnienia" podatnika z aresztu śledczego w B. w dniu 7 maja 2008 r., w którym widnieje nowy adres podatnika, tj. K., ul. R.. Dokument ten winien być, bez dodatkowej informacji o zmianie adresu, wystarczającą podstawą do dokonania doręczenia na prawidłowy adres podatnika. Ponieważ decyzje nie zostały doręczone ani pełnomocnikowi ani na prawidłowy adres strony, nie można uznać, iż zostały one skutecznie doręczone. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, iż w rozpoznanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący wniósł odwołania z przekroczeniem terminu ustanowionego w art. 223§2 pkt 1 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż w rozpoznanej sprawie istota sporu sprowadza się w istocie do kwestii proceduralnych, a ściśle rzecz ujmując do odpowiedzi na pytanie, czy wystąpiły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W sporze tym rację należy przyznać organowi podatkowemu, jednak z innych przyczyn niż to wskazano w zaskarżonym postanowieniu. Z art. 162 § 1 i 2 O.p. wynika, iż dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Brak spełnienia choćby jednej z powyższych przesłanek spowoduje brak podstaw do przywrócenia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, gdyż nie zawiadomił organu o aktualnym adresie do doręczeń. W związku z tym przesyłka zawierająca decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 12 grudnia 2008 r. wysłana na adres wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym z dnia 2 sierpnia 2004 r. (dwukrotnie awizowana) została doręczona podatnikowi w trybie art. 150 § 2 O.p. w dniu 31 grudnia 2008 roku. Skarżący prawidłowość tego doręczenia zakwestionował wskazując, iż dopełnił obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu do korespondencji – raz w piśmie z dnia 11 czerwca 2007 r., drugi raz po opuszczeniu aresztu śledczego w dniu 7 maja 2008 r. (adres został określony w "świadectwie zwolnienia"). W związku z tym decyzje wymiarowe nie zostały mu skutecznie doręczone. Sąd stwierdza, iż analiza akt sprawy oraz okoliczności podniesione przez skarżącego pozwalają na obalenie domniemania, że decyzje z dnia 12 grudnia 2008 r. zostały podatnikowi doręczone w dniu 31 grudnia 2008 r. W aktach sprawy znajduje się bowiem pusta koperta zaadresowana do Urzędu Kontroli Skarbowej, pisma natomiast, które zostało w niej wysłane, w aktach sprawy brak. Na kopercie jako nadawca jest wskazany skarżący oraz widnieje informacja "Zakład Karny w W. wpłynęło 11 cze. 2007" (tom V, karta 943 akt adm.). Skoro organ odwoławczy nie był w stanie w sposób jednoznaczny ustalić co stało się z przedmiotową przesyłką oraz jej treści, to nie mógł uznać, iż w sprawie nie budzi wątpliwości fakt wniesienia odwołań z przekroczeniem ustawowego terminu. Skoro bowiem nie można wykluczyć, iż skarżący zawiadomił organ prowadzący postępowanie o zmianie adresu do korespondencji, to doręczenie decyzji na adres wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1, pod którym to adresem skarżący nie mieszkał, nie może być uznane za skuteczne. Sąd stanął na stanowisku, że zachodzące w sprawie wątpliwości należy rozstrzygnąć na rzecz skarżącego. W związku z tym należy uznać, iż decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 12 grudnia 2008 r. zostały skarżącemu doręczone dopiero w dniu 20 lutego 2009 r., kiedy to – jak wynika z adnotacji sporządzonej przez Inspektora kontroli skarbowej – zapoznał się on z aktami postępowania i zażądał wydania z akt kopii decyzji z dnia 12 grudnia 2008 r. Kserokopie te zostały skarżącemu wydane. Co prawda doręczenie kserokopii decyzji zamiast jej oryginału nie odpowiada w pełni wymogom art. 211 w związku z art. 145 § 1 ordynacji podatkowej, jednakże obowiązek przestrzegania tych norm spoczywa na organie podatkowym, skoro im uchybił, a pomimo to strona zapoznała się z treścią decyzji i wniosła odwołanie to doręczenie należy uznać za skuteczne skoro nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął zatem bieg od dnia doręczenia w/w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Odwołania z dnia 25 lutego 2009 r. zostały więc wniesione w terminie. W sprawie zatem nie było podstaw do przywrócenia terminu, ponieważ skarżący terminowi do wniesienia odwołania nie uchybił. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej, pomimo błędnego uzasadnienia, było zatem słuszne. Wskazać także należy, iż wyrokiem z dnia 28 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 976/09 tut. Sąd uchylił postanowienie z dnia 11 maja 2009 r., nr [...] DO [...], którym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wskazując, iż odwołania zostały wniesione w terminie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło