I SA/Kr 982/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 kwietnia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 400 zł od skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 kwietnia 2009 r. Nr: [...]w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku skarżący J. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W rubryce 4 formularza skarżący nie zakreślił, co prawda zakresu żądania, jednakże z treści uzasadnienia wniosku oraz pisma skarżącego z dnia 9 lipca 2009 roku wynika, że skarżący domaga się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną O. J. oraz trójką dzieci: 10-letnią córką W., 8-letnią córką E. oraz 3-letnim synem O. Ich miesięczny dochód wynosi 1.456 zł i stanowią go dopłaty sezonowe w wysokości 1.200 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 256 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi parterowy dom drewniany o powierzchni 50 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 5,5 ha. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż sytuacja materialna rodziny jest bardzo trudna. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje troje małoletnich dzieci. Skarżący nie jest zatem w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu w wysokości 400 zł, bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest prowadzone gospodarstwo rolne o areale 5,5 ha. Skarżący pobiera także zasiłek rodzinny w wysokości 256 zł. Nie uzyskuje on dochodów z innych źródeł. Nie posiada oszczędności, jak również cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W przedstawionej sytuacji majątkowej poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).