I SA/Kr 982/24

|Sygn. akt I SA/Kr 982/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 października 2024 r., nr 1201-IOP1-2.4104.76.2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych skargę oddala. Decyzją z 21 października 2024 r. nr 1201-IOP1-2.4104.76.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ II instancji) po rozpatrzeniu odwołania W. Sp. z o.o. z siedzibą w K.(dalej: Spółka, Podatnik, Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków – Stare Miasto (dalej: Naczelnik, organ podatkowy, organ I instancji) z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr 1212-SPM.4104.265.2023 odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 19.500,00 zł pobranego przez notariusza od umowy sprzedaży nieruchomości aktem notarialnym z 16 listopada 2022 r. Rep. [...] Nr [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Aktem notarialnym Repertorium [...] Nr [...] w dniu 16 listopada 2022 r. została zawarta umowa sprzedaży pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową budynku nr [...] przy ul. [...] w K.(dalej: Wspólnota) a W. sp. z o.o. w K. jako stroną kupującą. Przedmiotem umowy była nieruchomość położona w K., jedn. ewid. [...], obr. [...], stanowiąca niezabudowaną działkę nr [...] o pow. 0,0263ha obj. Kw nr [...] (wyłączona z nieruchomości wspólnej składającej się z działek nr [...] o pow. 0,0263ha i nr [...] o pow. 0,0152ha), za cenę 975.000,00 zł. Notariusz pobrał tytułem podatku od czynności cywilnoprawnych od ww. umowy w kwocie 19.500,00 zł według stawki 2%. Zgodnie z tym aktem strony umowy sprzedaży wystąpiły z żądaniem dokonania czynności polegającej na złożeniu wniosku wieczystoksięgowego obejmującego wpis w sprawie odłączenia z księgi wieczystej nr [...] działki nr [...] o pow. 0,0263ha do nowo założonej księgi wieczystej, z wpisem własności na rzecz Spółki a także wniosku o wpis w księdze wieczystej [...] (jako uprawnienie) oraz w nowo założonej księdze wieczystej (jako obciążenie) służebności przechodu, przejazdu i przesyłu. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla K. w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych postanowieniem z 21 lutego 2023 r. sygnatura akt [...] ([...]) oddalił ten wniosek wskazując jako przeszkodę do dokonania wpisu brak zgody wszystkich członków Wspólnoty Mieszkaniowej na zbycie należącej do nich działki nr [...]. Po rozpoznaniu skargi na orzeczenie referendarza, ww. Sąd postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn.. akt [...] oddalił wniosek. Z uwagi na powyższe Spółka i Wspólnota z dniem 13.06.2023 r. aktem notarialnym Rep. [...] Nr [...] rozwiązały umowę sprzedaży oraz umowę ustanowienia służebności z dnia 16 listopada 2023 r. Rep. [...] Nr [...]. Następnie wnioskiem z 26 czerwca 2023 r. Spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków – Nowa Huta o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 19.500,00 zł na podstawie art. 75 § 1 ordynacji podatkowej w związku z art. 2 pkt 1 lit.g ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wskazała, że transakcja objęta aktem notarialnym została unieważniona ze względu na odmowę wpisu własności w księdze wieczystej, a skutki transakcji zostały uchylone poprzez oświadczenia woli. Pismem z 7 lipca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków - Nowa Huta przesłał przedmiotowy wniosek wraz z załącznikami do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków – Stare Miasto celem załatwienia zgodnie z właściwością miejscową a ten pismem z 24 lipca 2023 r. wezwał Spółkę o doprecyzowanie wniosku poprzez wskazanie podstawy prawnej zwrotu podatku, tj. art. 75 ordynacji podatkowej bądź art. 11 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych W odpowiedzi Spółka pismem z 1 sierpnia 2023 r. wskazała tym razem jako podstawę prawną wniosku art. przepis art. 11 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Naczelnik decyzją z 23 sierpnia 2023 r. (nr 1212-SPM.4104.265.2023) odmówił Spółce wnioskowanego zwrotu. W uzasadnieniu wskazał, że z aktu notarialnego rozwiązującego umowę sprzedaży nie wynika, że takie rozwiązanie nastąpiło z uwagi na wady oświadczenia woli. Tym samym nie zaistniała względna nieważność czynności prawnej o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Spółka nie zgodziła się tą decyzją składając od niej odwołanie, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją z dnia 13 listopada 2023 r. uchylił decyzję Naczelnika i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji zalecając uzupełnienie akt sprawy o protokół z zebrania właścicieli lokali budynku nr [...] przy ul. [...] w K. sporządzony w formie aktu notarialnego dnia 10 listopada 2022 r. Rep. [...] Nr [...]. W toku ponownie prowadzonego postępowania Naczelnik pozyskał od Spółki wypis w ww. protokołu z zebrania właścicieli lokali z dnia 10 listopada 2022 r. Z protokołu tego wynikało, że właściciele lokali w ww. budynku wyrazili zgodę m.in. na wyłączenie z części wspólnych nieruchomości położonej w K., jedn. ewid. [...], obr. [...], składających się z działek nr [...] o pow. 0,0263 ha i nr [...] o pow. 0,0152 ha, zabudowanej budynkiem nr [...] przy ul. [...], obj. kw nr [...] niezabudowanej działki nr [...] o pow. 0,0263 ha oraz sprzedaż nieruchomości położonej w K., jedn. ewid. [...], obr. [...], składającej się z niezabudowanej działki nr [...] o pow. 0,0263 ha. Za przyjęciem uchwały oddano 3 głosy, "przeciw" l głos, przy braku głosów "wstrzymujących się". Następnie decyzją z dnia 23 lutego 2024 r. (nr 1212- SPM.4104.265.2023) Naczelnik ponownie odmówił Spółce zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 19.500,00 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 11 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c. Jednocześnie w uzasadnieniu Naczelnik podkreślił, że umowa sprzedaży z dnia 16 listopada 2022 r. została rozwiązana na skutek zgodnych oświadczeń, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty zgodnie z art. 72 § 1 ust. 2 ordynacji podatkowej. Dalej wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ ma do czynienia z instytucją zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych Podkreślił, że z aktu notarialnego rozwiązującego umowę sprzedaży nie wynika, że takie rozwiązanie nastąpiło z uwagi na wady oświadczenia woli. Tym samym nie zaistniała względna nieważność czynności prawnej o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Spółka nie zgodziła się również z tą decyzją, składając od niej odwołanie, a Dyrektor po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją z dnia 10 maja 2024 r. uchylił powyższą decyzję Naczelnika i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancjo, zalecając tym razem rozstrzygnięcie w ponownym postępowaniu w trybie wyraźnie wskazanym przez spółkę, tj. na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Naczelnik opisaną na wstępie decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 19.500,00 zł przyjmując za podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia art. 207 oraz art. 75 §1 w związku z art. 72 §1 pkt 2 oraz §2, art. 73 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2023 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. dalej: "O.p.") Uzasadniając decyzję Naczelnik wyjaśnił, że co prawda dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego uznawało czynności prawne o podwójnym skutku (czyli np. umowę kupna-sprzedaży) i czynności prawne wyłącznie rozporządzające dokonane bez zgody wszystkich współwłaścicieli za nieważne na podstawie art. 58 k.c. jednak nowsze orzecznictwo trafnie wskazuje, że art. 58 k.c. dotyczy wyłącznie treści i celu czynności prawnej, a o sankcjach niespełnienia innych przesłanek czynności prawnej jest mowa poza tym przepisem W konsekwencji brak zgody prowadzi nie do nieważności, ale bezskuteczności czynności prawnej w zakresie powstania skutku rzeczowego tej czynności. Dalej organ wskazał, że umowa sprzedaży z dnia 16 listopada 2022 r. została rozwiązana na skutek zgodnych oświadczeń stron aktem notarialnym z dnia 13 czerwca 2023 r., a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty zgodnie z art. 72 §1 pkt 2 O.p. Naczelnik podkreślił, że czynność jest ważna, gdyż bezskuteczność jest sankcją nie tyle z tytułu nieprawidłowości tkwiącej w samej czynności prawnej, co jest istotą nieważności bezwzględnej, lecz z tytułu intencji osób, które daną czynność podjęły. O uznaniu czynności za bezskuteczną przesądzają warunki i okoliczności, w jakich dana czynność została podjęta, a nie nieprawidłowości tkwiące w niej samej. Jest to więc sankcja z tego powodu, że czynność prawną zawarto w określonej sytuacji, a nie z tego powodu jak jest przy sankcji nieważności, że dokonana ona była wadliwie i nie spełniała warunków (przesłanek) prawidłowości. Dalej Naczelnik wyjaśnił, że nie zaistniały również przesłanki do zwrotu podatku na podstawie art. 11 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych albowiem z aktu notarialnego rozwiązującego umowę sprzedaży nie wynika, że takie rozwiązanie nastąpiło z uwagi na wady oświadczenia woli. Od powyższej decyzji Spółka również złożyła odwołanie, formułując w nim zarzut naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 72 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: "u.p.c.c.") poprzez błędne uznanie, że nie powstała nadpłata w podatku od czynności cywilnoprawnych, mimo że umowa sprzedaży była bezwzględnie nieważna, co było tożsame z brakiem powstania obowiązku podatkowego z tytułu zawarcia ww. umowy; 2) przepisów postępowania, a mianowicie: art. 121 § 1 oraz art. 122 O.p. poprzez prowadzenie postępowania przez Naczelnika w sposób naruszający zasadę budowania zaufania do organów podatkowych oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na braku uwzględnienia przez organ I instancji bezwzględnej nieważności umowy sprzedaży. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że jej zdaniem objęta wnioskiem umowa sprzedaży z dnia 16 listopada 2022 r., była bezwzględnie nieważna, co oznacza, że ab initio nie mogła rodzić obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Bezwzględna nieważność wynikała z braku spełnienia warunków określonych w art. 199 zd. 1 k.c. którego naruszenie potwierdził Sąd Rejonowy dla K. w K., IV Wydział Ksiąg Wieczystych w postanowieniu z 19 kwietnia 2023 r.W związku z tym, zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnych powinien podlegać zwrotowi na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c. Spółka podkreśliła, że ww. postanowienie jest dla organów jest wiążące zgodnie z art. 365 §1 k.p.c. Tym razem Dyrektor nie uwzględnił odwołania i działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 O.p. opisaną na wstępie decyzją z 21 października 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję Dyrektor wskazał, że nieważność bezwzględna, na którą się Spółka powołuje, dotyczy sytuacji, gdy czynność prawna jest nieważna od samego początku, bezwzględnie, z mocą wsteczną oraz z mocy prawa, m.in. w sytuacji, gdy czynność prawna jest sprzeczna z ustawą. Podatek pobrany w chwili dokonania czynności dotkniętej wadą nieważności traktowany jest jak nadpłata i zwracany w tym trybie. Nieważność bezwzględna czynności powoduje, że czynność ta nie wywarła żadnych skutków prawnych.Odnosząc się do umowy z dnia 13 czerwca 2023 r. rozwiązującej umowę sprzedaży z dnia 16 listopada 2022 r. organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strony zgodnie oświadczyły i potwierdziły, że działka nr [...] objęta kw nr [...] stanowi nadal nieruchomość wspólną członków Wspólnoty Mieszkaniowej, w tym Gminy Miejskiej Kraków, jak to miało miejsce przed zawarciem rozwiązanej umowy sprzedaży (§ 3). W konsekwencji złożone oświadczenia przez strony umowy sprzedaży w akcie z dnia 13 czerwca 2023 r. wywołują skutki prawne rozwiązania umowy sprzedaży z dniem jej zawarcia (§ 4). Powyższe świadczy w ocenie Dyrektora o tym, że umowa sprzedaży nieruchomości zawarta 16 listopada 2022 r. jest nadal ważna, podobnie jak ważna jest druga umowa zawarta w dniu 13 czerwca 2023 r. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie przewidują możliwości stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych pobranego od ważnie podjętej czynności cywilnoprawnej (umowy sprzedaży). Dobrowolne rozwiązanie takiej umowy, poprzednio skutecznie zawartej, przez zgodne złożenie oświadczeń co do woli stron, nie kreuje uprawnień podatnika do zwrotu zapłaconego podatku. Istota podatku od czynności cywilnoprawnych polega bowiem na tym, że jest on wymierzany wówczas, gdy powstały skutki prawne czynności cywilnoprawnych (art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Podejmowanie kolejnych skutecznych czynności, uchylających osiągnięty wcześniej rezultat – co miało miejsce w niniejszej sprawie przez dobrowolne, skuteczne rozwiązanie umowy w drodze zgodnych oświadczeń woli jej stron, nie uzasadnia w ocenie organu drugiej instancji zwrotu podatku prawidłowo naliczonego i uiszczonego. Dyrektor podkreślił, że zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 60 k.c.,wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. W szczególności kupujący może oświadczyć wolę odstąpienia od umowy (art. 560 § 2 Kodeksu cywilnego). W ocenie organu odwoławczego powołane przepisy oraz zawarte w dniach 16 listopada 2022 r. i 13 czerwca 2023 r. umowy potwierdzają, iż doszło do rozwiązania umowy sprzedaży z dnia 16 listopada 2022 r. na podstawie zgodnego porozumienia stron. Skoro więc przedmiotowa umowa sprzedaży została najpierw skutecznie zawarta, a później równie skutecznie rozwiązana ze skutkiem "ex nunc" (od teraz) to brak zdaniem organu odwoławczego podstaw do zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych w oparciu o dyspozycję art. 72 i art. 75 O.p., albowiem wskazane rozwiązanie umowy sprzedaży za porozumieniem stron nie jest desygnatem przesłanki nieważności bezwzględnej. Organ przytoczył brzmienie art. 3531 oraz 77 §2 k.c. i podkreślił, że strony postanowiły zawartą wcześniej umowę sprzedaży rozwiązać na zasadzie swobody umów. Wynika z tego, że umowa ta została zawarta w sposób skuteczny. Rozwiązanie skutecznie zawartej umowy, na skutek zgodnych oświadczeń stron, nie wywołuje natomiast uprawnienia do żądania zwrotu poprawnie naliczonego i uiszczonego podatku. Dyrektor odniósł się także do pisma Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Krakowa z dnia 18 listopada 2022 r. z prośbą do Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] [...] z prośbą o anulowanie Uchwały nr [...] z dnia 10 listopada 2022 r. z zastrzeżeniem ze skorzystania (w przypadku braku dostarczenia uchwały anulującej) z wynikającego z art. 25 ustawy o własności lokali prawa do zaskarżenia uchwały do sądu i wskazał, że ostatecznie nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu przepisu art. 72 § 1 pkt 2 O.p. i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od tej decyzji zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 72 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c. poprzez błędne uznanie przez Dyrektora (a wcześniej przez Naczelnika), że nie powstała nadpłata w podatku od czynności cywilnoprawnych, mimo że umowa sprzedaży była bezwzględnie nieważna, co było tożsame z brakiem powstania obowiązku podatkowego z tytułu zawarcia ww. umowy; 2) przepisów postępowania, a mianowicie: art. 121 § 1 oraz art. 122 o.p. poprzez prowadzenie postępowania przez Dyrektora (a wcześniej przez Naczelnika) w sposób naruszający zasadę budowania zaufania do organów podatkowych oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na braku uwzględnienia przez organ I i II instancji bezwzględnej nieważności umowy sprzedaży. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi oraz o zobowiązanie Naczelnika do wydania bez zbędnej zwłoki decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie: 19 500,00 zł wraz z należnymi od tej nadpłaty odsetkami ustalonymi od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty do dnia zapłaty odsetek oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadnienie skargi stanowi uszczegółowienie przedstawionych zarzutów, zbieżne z zawartym w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji przedstawione szczegółowo w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935 – dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. W sprawie niniejszej Sąd oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe obu instancji, gdyż zdaniem Sądu stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej a organy podatkowe podjęły w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o dowody mające istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zaś wnioskowanie organów nie wykroczyło poza granice swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji brak było podstaw do uznania jako zasadnych zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania a mianowicie art. 121 i art. 120 O.p. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż organy działały w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami i na ich podstawie. Okoliczność, że analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego doprowadziła Skarżącą do odmiennych od organu wniosków, nie świadczy o błędach w procedowaniu organu. Tym bardziej, że stanowisko wywiedzione przez organy znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, opiera się na wszechstronnie zebranym i ocenionym materiale dowodowym, którego strona skarżąca nie zdołała podważyć, podobnie jak jego oceny wywiedzionej przez organy. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 72 §1 pkt 2 O.p. W myśl tego przepisu za nadpłatę uważa się pobraną przez płatnika kwotę podatku nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2 z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (art. 73 § 1 pkt 2 O.p.). Świadczenie jest uiszczone nienależnie, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo że nie jest do tego zobowiązany. Nienależność świadczenia ma również miejsce w sytuacji, gdy w chwili jego spełnienia istniała wprawdzie podstawa prawna, jednakże po jego dokonaniu podstawa ta odpadła np. z powodu uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W każdym razie dla trybu zwrotu nienależnie zapłaconego podatku, jako nadpłaty w ujęciu Ordynacji podatkowej, istotnym jest, aby uiszczone świadczenie zrealizowane było na tle szeroko pojętego stosunku podatkowoprawnego, tzn. aby świadczenie to pochodziło od podmiotu stosunku zobowiązaniowego w prawie podatkowym (podatnika, płatnika, inkasenta, osoby trzeciej lub spadkobiercy), na którym generalnie ciążą zobowiązania wobec wierzyciela podatkowego" (vide: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1620/07). W rozpoznawanej sprawie przesłanki do stwierdzenia nadpłaty nie zaistniały. Skarżąca zawarła w dniu 16 listopada 2022 r. ze Wspólnotą Mieszkaniową umowę sprzedaży działki nr [...]. W umowie tej Wspólnota oświadczyła jednoznacznie, że "sprzedaje" Spółce nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] za cenę 975 tyś. zł a Spółka oświadczyła jednoznacznie, że nieruchomość tę za podaną cenę kupuje. Podatek pobrany wówczas przez notariusza sporządzającego akt nie stanowił więc podatku nienależnego. Przeciwnie wynikał z przepisów prawa tj. art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.c.c. Był więc podatkiem należnie pobranym a przy tym zapłaconym we właściwej wysokości. Tak więc wniosek o zwrot tego podatku jako nadpłaty stosownie do art. 72 §1 O.p. nie mógł być uwzględniony. Tym bardziej, że uwzględniając sekwencję zdarzeń wynikającą z przedstawionego przez organy stanu faktycznego organy podatkowe w ocenie Sądu trafnie przyjęły, że skoro umowa sprzedaży z dnia 16 listopada 2022 r. zawarta w formie aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...], została następnie dobrowolnie rozwiązana przez Spółkę i Wspólnotę Mieszkaniową z dniem 13 czerwca 2023 r. wskutek zgodnego oświadczenia stron w drodze umowy zawartej również w formie aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...], to tym samym brak było podstawy prawnej do stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych uiszczonego tytułem dokonanej czynności cywilnoprawnej przez zawarcie umowy sprzedaży działki nr [...]. Sąd zwraca uwagę, że w przypadku umowy sprzedaży stosownie do art. 1 ust.1 pkt 1 lit. a) u.p.c.c. obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z momentem ich zawarcia. W sytuacji, gdy dochodzi do dobrowolnego rozwiązania umowy w drodze zgodnych oświadczeń woli stron umowy, należy przyjąć w myśl art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.c.c., że obowiązek podatkowy powstał z chwilą dokonania (zawarcia) umowy. Momentem przesądzającym o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku sporządzenia aktu notarialnego - umowy sprzedaży, a więc dokonania czynności prawnej (tj. wszystkich elementów nań się składających), jest wyłącznie chwila zawarcia umowy sprzedaży przez jej podpisanie przez obie jej strony, przy czym dla ważności czynności prawnej w niniejszej sprawie konieczna była nadto forma aktu notarialnego (art. 158 K.c.) W konsekwencji zarzut naruszenia art. 72 § 1 pkt. 2 O.p w myśl którego za nadpłatę uważa się kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej nie mógł odnieść skutku. Skoro bowiem Skarżąca zawarła umowę sprzedaży, która stosownie do art.1 ust.1 pkt 1 u.p.c.c, podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych i umowa ta została następnie rozwiązana wskutek zgodnych oświadczeń stron, to nie było podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Tym bardziej, że Skarżąca nie wystąpiła do sądu z powództwem o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., które służy właśnie co do zasady stwierdzeniu wystąpienia bezwzględnej nieważności. Nadmienić trzeba, że czynność bezwzględnie nieważna musi być orzeczona stosownym wyrokiem sądu, gdyż organy podatkowe nie mają kompetencji orzekać arbitralnie o naruszeniu art. 58 k.c. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2007 r.I SA/Po 149/07). Odnosząc się natomiast do argumentu pełnomocnika Skarżącej o prejudycjalności postanowienia sądu wieczystoksięgowego uwypuklić wypada, że po pierwsze przepis art. 365 § 1 k.p.c. dotyczy verba legis związania orzeczeniem a nie ustaleniami faktycznymi. Po drugie, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że moc wiążąca orzeczenia odnosi się tylko do treści jego sentencji, a nie uzasadnienia (wyrok SN z 8.06.2005 r., V CK 702/04, LEX nr 402284). Nie mają zatem mocy wiążącej ani poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia (wyrok SN z 13.03.2008 r., III CSK 284/07, LEX nr 380931), ani motywy i ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu (wyrok SN z 15.11.2007 r., II CSK 347/07, LEX nr 345525). Według Sądu Najwyższego przedmiotem prawomocności materialnej jest bowiem ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Sąd przy wydaniu wyroku nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, ani poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku (wyrok SN z 21.06.2007 r., IV CSK 63/07, LEX nr 485880; wyrok SN z 11.12.2018 r., II PK 237/17, LEX nr 2609156; wyrok SN z 26.04.2019 r., V CSK 80/18, LEX nr 2650726). Moc wiążąca postanowień rozstrzygających co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym zasadniczo przedstawia się przy tym tak jak moc wiążąca wyroków (art. 13 § 2) (por. komentarze do art. 365 k.p.c. Wiśniewski Tadeusz (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366 Opublikowano: WKP 2021 a także Manowska Małgorzata (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16) Opublikowano: LEX/el. 2022). Stanowisko, że moc wiążąca orzeczenia odnosi się tylko do treści jego sentencji, a nie uzasadnienia nie jest przy tym kwestionowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1530/22 LEX nr 3756375). Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi stanowiąca w znacznej mierze powielenie zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, a w szczególności skutkować uwzględnieniem skargi. W konsekwencji Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.