I SA/Kr 989/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 19 czerwca 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postepowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych A. Ż. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z danych zawartych w przedłożonym formularzu "PPF" wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o powierzchni 48 m˛ na działce wielkości 0,27 ha w N. o szacunkowej wartości ok. 200 tys. zł, samochód osobowy Fiat 126p 650 cmł, rok produkcji 1991 i motocykl Jawa 350 cmł, rok produkcji 1984. Skarżący posiada oszczędności gotówkowe w kwocie 160 zł oraz zgromadzone na książeczce oszczędnościowej PKO (w 1987 r. wpłata 100 tys. zł, stan aktualny 67,12 zł). W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że od 1992 r. pozostaje bez pracy zawodowej w zawodzie nauczyciela wf. Podał, że pracę utracił z winy polskich władz oświatowych i administracyjnych. Od 1993 r. jest bez dochodów finansowych i wegetuje poniżej minimum socjalnego. Ponosi wydatki na mieszkanie w wysokości 75 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Sytuacja materialna A. Ż. nie jest bowiem łatwa. Skarżący od 15 lat pozostaje bez pracy zawodowej i bez stałego źródła utrzymania. Posiadane oszczędności są na tyle niewielkie, że – przy braku stałych dochodów – są niezbędne do pokrycia podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawcy. W przedstawionej sytuacji poniesienie kosztów sądowych nawet w najniższej wysokości mogłoby się wiązać z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącego, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.