I SA/Kr 99/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.12.2014r., nr [...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.12.2014r., nr [...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A.N. ur. w 1983r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Korzysta z grzeczności swojej ciotki i mieszka w lokalu będącym jej własnością. Z tytułu umowy zlecenia otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 500 zł., miesięcznie. W 2014r. uzyskał on dochód w wysokości 16 296,51 zł., przy przychodzie na poziomie 17 596,13 zł. Rodzice wnioskodawcy utrzymują się tylko z emerytury matki. A.N. nie posiada; oszczędności, nieruchomości, przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Ani on ani jego najbliższa rodzina nie mają też lokat bankowych. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje w części na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Obecna sytuacja A.N. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych. Uzyskiwany dochód przeznacza on w całości na bieżące potrzeby. Nie posiada też żadnych zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych, co wyklucza poczynienie przez niego jakichkolwiek oszczędności. Działając wobec tego w oparciu o zasadę aby nie ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Biorąc natomiast pod uwagę okoliczność, iż przedmiotowa sprawa jest na etapie postępowania I instancyjnego, w którym nie ma bezwzględniej konieczności uczestniczenia profesjonalnego pełnomocnika oraz fakt, iż wnioskodawca korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika – doradcy podatkowego, wniosek A.N. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego uznać należało za niezasadny. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).