I SA/Kr 990/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-21
Skład orzekający: Referendarz Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na utrzymywaniu się z niskiego wynagrodzenia, alimentów na dziecko, korzystaniu z pomocy rodziców w zakresie mieszkania i opłacania rachunków, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sytuacja finansowa skarżącej, charakteryzująca się niskim wynagrodzeniem, otrzymywaniem alimentów na dziecko, korzystaniem z pomocy rodziców w zakresie mieszkania i opłacania rachunków, a także brakiem dodatkowych źródeł dochodu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób o trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone i zaspokajają jedynie niezbędne potrzeby egzystencjalne.Stan faktyczny
Skarżąca B.W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z niskiego wynagrodzenia (138 zł netto miesięcznie) oraz alimentów na córkę (400 zł miesięcznie), mieszka w pokoju udostępnionym przez rodziców, którzy opłacają rachunki. Skarżąca korzystała również z pomocy rodziców w formie rzeczowej i spłaca kredyt. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą B.W. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego y w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 21października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą B.W. od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.W. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismami z dnia 15 lipca i 19 września 2014 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 marca 2014 r.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką E.W.. Ich miesięczny dochód wynosi 538 zł i składa się na niego wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 138 zł netto oraz alimenty na rzecz córki w wysokości 400 zł.
Skarżąca jest współwłaścicielem w 5/6 domu o pow. 240 m2 w budowie, odziedziczonym wraz z działką rolną.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, pracuje na 1/10 etatu i z tego tytułu osiąga wynagrodzenie w wysokości 138 zł netto. Samotnie wychowuje córkę, która cierpi na alergię pokarmową. Z uwagi na swoją sytuację materialną zmuszona jest zapożyczać się u rodziny i znajomych.
W piśmie z dnia 15 lipca 2014 r. uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z małoletnią córką. Uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 168 zł brutto oraz dobrowolnie wypacane alimenty od ojca jej córki w wysokości 400 zł. Mieszka w domu rodziców, w którym udostępniono jej jeden pokój oraz możliwość korzystania z kuchni i łazienki. Rachunki z tytułu utrzymania domu opłacają w całości rodzice. Skarżąca korzysta też sporadycznie z pomocy rodziców w formie rzeczowej – jedzenie, lekarstwa w razie potrzeby. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów : wyciągi z kont bankowych za okres od kwietnia do lipca 2014 r, i za czerwiec 2014 r. , zaświadczenie o zatrudnieniu , zeznanie podatkowe PIT-11, oświadczenie matki skarżące j- K.W., iż nie uzyskuje w miesiącu żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, odcinek świadczenia emerytalnego ojca skarżącej na kwotę 1.380 zł, rachunki ścieki, energię elektryczną, wywóz śmieci, nakaz płatniczy za rok 2014 – podatek rolny i od nieruchomości wystawiony na S.W., nakaz płatniczy na rok 2014 – podatek rolny i od nieruchomości wystawiony na B.W.,, wezwanie do zapłaty wystawione na rzecz S.W. przez Tauron , kserokopie paragonów za zakup żywności oraz lekarstw.
W piśmie uzupełniającym z dnia 19 września 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej, ponieważ została poinformowana przez pracownika opieki, iż do wszystkiego jest wymagana zaświadczenie o zarobkach ojca dziecka, a skarżąca nie ma z nim żadnego kontaktu. Jedynym świadczeniem z jakiego skorzystała było becikowe.
Skarżąca jest obciążona kredytem w Eurobanku. Spłaca go z wynagrodzenia za pracę - rata 159,14 zł. . Dołączyła harmonogram spłaty do grudnia 2015 r.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja finansowa skarżącej, utrzymywanie się z bardzo niskiego wynagrodzenia za prace oraz alimentów dla dziecka, które w całości przeznaczone jest zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych skarżącej i jej córki, korzysta z pomocy rodziców w zakresie mieszkania i opłacania wszelkich rachunków z tym związanych, brak dodatkowych źródeł dochodu - uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło