I SA/Kr 995/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-03-26
Skład orzekający: Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochód w wysokości ok. 3000 zł miesięcznie, utrzymuje dorosłego, bezrobotnego syna i jego rodzinę, a także posiada majątek nieruchomy, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy miesięczny dochód rodziny (ok. 3000 zł) pomniejszony o koszty utrzymania (1400 zł) jest wystarczający do pokrycia kosztów postępowania (100 zł wpisu od skargi kasacyjnej). Dodatkowo, posiadany majątek nieruchomy stanowi potencjalne źródło dochodów lub zabezpieczenie spłaty pożyczki na koszty sądowe. Utrzymywanie dorosłego, bezrobotnego syna nie stanowi szczególnej okoliczności uzasadniającej brak możliwości sfinansowania kosztów.Stan faktyczny
Pełnomocnik A. Z. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2007 r., które oddaliło wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie skargi kasacyjnej. Skarżący uzasadniał wniosek ciężką sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną, wskazując na utrzymywanie bezrobotnego syna i jego dwóch córek, a także własne choroby i wysokie wydatki na leczenie. Wskazał na dochód w wysokości 2900 zł miesięcznie i posiadanie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy sprzeciwu A. Z. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2007 roku sygn. akt I SA/Kr 995/07 oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2007r. sygn. akt I SA/Kr 995/07 odrzucającego skargę w przedmiocie potrącenia należności z emerytury za 1997rok. postanawia : oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych
Pismem z dnia [...] lutego 2008r. pełnomocnik A. Z. zwanego dalej skarżącym, wniósł sprzeciw na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2007 roku sygn. akt I SA/Kr 995/07 oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2007r. sygn. akt I SA/Kr 995/07 odrzucającego skargę w przedmiocie potrącenia należności z emerytury za 1997rok.
Postanowienie referendarza zostało doręczone [...] lutego 2008r.
W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik skarżącego wskazał, że w złożonym przez skarżącego wniosku o zwolnienie z kosztów wykazał on, że znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej i dlatego nie może ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla siebie i swojej rodziny.
W aktach sądowych znajduje się wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych należnych od skargi kasacyjnej, w którym to wniosku skarżący wskazał, że zamieszkuje wspólnie z synem (W. Z.) i jego żoną (R. Z.), a także dwoma wnuczkami – bliźniaczkami (K. i Ad. urodzonymi [...].). Skarżący uzasadnił swój wniosek ciężką sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną polegającą na utrzymywaniu bezrobotnego syna i jego dwóch córek bliźniaczek. Skarżący uzasadniał dalej, że jest ciężko chory na c., r. i s. oraz, że wydaje znaczne kwoty pieniężne na leczenie. Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada nieruchomość o powierzchni 1200m2, mieszkanie o powierzchni 100m2, nie ma oszczędności i innych przedmiotów wartościowych. Dochodem gospodarstwa skarżącego jest jego emerytura w wysokości 2000zł. oraz wynagrodzenie za pracę synowej w wysokości 900zł. Koszty utrzymania to opłaty za mieszkanie w wysokości 700zł. miesięcznie, opłaty za dom w wysokości 300zł. miesięcznie i opłaty za lekarstwa w wysokości 400zł. miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu.
W ocenie Sądu wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że przesłanki, jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby nastąpiło przyznanie jej prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też częściowym, określono tylko w przepisie art. 246 ustawy p.p.s.a., Stosownie do art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; lub w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że łączny dochód jego rodziny wynosi 2900zł miesięcznie (emerytura i miesięczne wynagrodzenie synowej), a nadto podał, że posiada majątek w nieruchomościach gdyż jest to dom o powierzchni 1200m2 i mieszkanie o powierzchni 100m2.
Należy zauważyć zdaniem Sądu, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Podnieść bowiem należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
W ocenie Sądu wykazany we wniosku miesięczny dochód w kwocie niemal 3 000zł. pomniejszony dodatkowo o ponoszone koszty utrzymania w wysokości 1400zł. miesięcznie jest wystarczającym źródłem pokrycia koniecznego wpisu od skargi kasacyjnej (w wysokości 100zł). Biorąc nawet pod uwagę, że skarżący nie wykazał we wniosku, jakie są dodatkowe koszty utrzymania rodziny (odzież, wyżywienie itp.) koszt opłaty sądowej, w ocenie Sądu, może zostać poniesiony bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Zdaniem Sądu, dostatecznym źródłem finansowania koniecznych kosztów postępowania sądowego stanowić może stosunkowo wysoka emerytura w porównaniu do średniego uposażenia emerytalno – rentowego oraz posiadany przez skarżącego majątek nieruchomy (dom i mieszkanie) będący potencjalnym źródłem dochodów lub przynajmniej dostatecznym zabezpieczeniem możliwości spłaty pożyczki zaciągniętej na koszty sądowe.
Dodatkowo należy wskazać, że skarżący w złożonym wniosku nie wykazał, aby utrzymywanie dorosłego, bezrobotnego syna wynikało z jakiś szczególnych przyczyn. W ocenie Sądu, w obecnych realiach życia gospodarczego, stosunkowo małego bezrobocia na terenie K. utrzymywanie prawie czterdziestoletniego dorosłego mężczyzny i tłumaczenie tym faktem braku możności poniesienia 100zł. tytułem opłaty, nie stanowi szczególnej okoliczności uzasadniającej brak możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
W tym stanie sprawy na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło