I SA/Kr 999/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skarg Z.M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 czerwca 2016 r. Nr: [...],[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II) ustanowić dla Z.M. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych Wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi Z.M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 czerwca 2016 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. Pismem z dnia 19 lutego 2017 roku skarżący wniósł o ustanowienie na jego rzecz doradcy podatkowego celem sporządzenia skargi kasacyjnej od przedmiotowego orzeczenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lutego 2017 roku strona została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreśleń dokonanych w rubryce 4 formularza wynika, że Z.M. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz doradcy podatkowego. Z danych zawartych w formularzu oraz dołączonym do niego piśmie z dnia 6 marca 2017 roku wynika, że wnioskodawca mieszka wraz z matką I.M. Matka jest osobą starszą, schorowaną i wymagającą opieki (cierpi na cukrzycę i nadciśnienie). Otrzymuje niewielką emeryturę w wysokości 817,22 zł, która pozwala jej pokryć wydatki na leki, wizyty lekarskie i minimalne koszty utrzymania. Skarżący nie mieszka obecnie z żoną Z.M. i córkami G.M. ur. 2003 r. i D.M. ur. 2007 r., gdyż ze względu na toczące się postępowania podatkowe ich relacje znacznie się pogorszyły. Przekazuje jednak żonie kwotę 1.800 zł miesięcznie na utrzymanie dzieci. Żona wnioskodawcy nie pracuje zawodowo i nie osiąga żadnych dochodów. Pobiera świadczenie na dzieci 500+ w łącznej wysokości 1.000 zł. Źródłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.900 zł. Jego zobowiązania i stałe wydatki przedstawiają się następująco: zakup leków dla skarżącego, jego żony i matki 500 zł, utrzymanie dzieci 1.800 zł, prąd 52 zł, śmieci 24 zł, telefon 68 zł miesięcznie oraz wydatki roczne: ubezpieczenie domu 80 zł, podatek od nieruchomości 307 zł, ubezpieczenie samochodu 400 zł. Pozostała część dochodu przeznaczana jest na wyżywienie oraz bieżące wydatki. Z.M. nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada żadnego majątku ruchomego, za wyjątkiem samochodu osobowego Renault Scenic, rok produkcji 2005, który nie posiada zbyt wielkiej wartości handlowej z uwagi na wiek i stan techniczny. Pojazd jest niezbędny do dojazdów do pracy i lekarza oraz sprawowania opieki nad matką. Matka wnioskodawcy jest właścicielką domu jednorodzinnego o powierzchni 80 m² w stanie do remontu i działki wielkości 0,2224 ha. Skarżący podał, że ma problemy ze zdrowiem, cierpi na nadciśnienie, boreliozę, ma początki cukrzycy. Jego żona leczy się neurologicznie (jest po pozagałkowym zapaleniu lewego nerwu wzrokowego) oraz dermatologicznie (ma zdiagnozowaną łuszczycę skóry). Jest ona także diagnozowana w kierunku stwardnienia rozsianego, dlatego nie jest w stanie pracować. Obecnie wzrosły koszty leczenia członków rodziny i na lekarstwa oraz wizyty lekarskie wydawana jest kwota około 500 zł miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył dokumenty potwierdzające wysokość świadczenia rentowego matki (817,22 zł), własnego wynagrodzenia za grudzień 2016 roku (2.588,71 zł), styczeń 2017 roku (3.045,66 zł) i luty 2017 roku (2.827,01 zł), faktury za leki opiewające na kwoty: 163,81 zł, 119,72 zł i 57,54 zł, polisę ubezpieczeniową PZU DOM ze składką 80 zł wystawioną na I.M. oraz decyzję – nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2017 na kwotę 309 zł na I.M. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez Z.M. w niniejszej sprawie. Postanowieniami Referendarza Sądowego WSA w Krakowie z dnia 13 października 2016 roku sygn. akt I SA/Kr 999/2016 i I SA/Kr 1000/16 skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Orzeczenia te mają przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od nich sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy to nie zostało skarżącemu cofnięte na mocy art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż aktualnie na skarżącym nie ciąży obowiązek uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie Z.M. korzysta z pełnego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji starszy referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I postanowienia. Podkreślić należy, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący, jak wskazano wyżej, korzysta z przyznanego uprzednio zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie domaga się także ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Zauważyć należy, że skoro wnioskodawcy zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu oznaczałoby w praktyce przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Analizując sytuację majątkową Z.M. orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazał on, iż spełnia powyższe przesłanki. Wnioskodawca nie należy do osób zamożnych. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Poza 12-letnim samochodem osobowym nie dysponuje cennymi składnikami majątkowymi, które mógłby spieniężyć. Pojazd ten jest mu jednak konieczny do dojazdów do pracy, lekarzy i opieki nad schorowaną matką. Z.M. posiada co prawda stały dochód z wynagrodzenia za pracę, jednakże wydatki, które ponosi na konieczne utrzymanie własne oraz bezrobotnej żony i dzieci pochłaniają całość uzyskiwanych środków. Zarówno skarżący, jak i jego żona i matka to osoby schorowane, pozostające w leczeniu, z czym wiążą się wydatki na zakup leków i wizyty lekarskie. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, a uzyskiwane dochody wydatkowane są na bieżąco. W takiej sytuacji nie jest on w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Z tych względów uwzględniono wniosek skarżącego i orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.