I SAB/Kr 1/17

|Sygn. akt I SAB/Kr 1/17 | POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 20 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ZUS Oddział w K. w przedmiocie korekty błędnie zaksięgowanych wpłat i aktualizacji składek niepodlegających abolicji postanawia: -skargę odrzucić - Sądowa kontrola działalności administracji publicznej pod kątem przestrzegania prawa ma charakter ograniczony, zaś jej zakres przedmiotowy wyznaczają postanowienia art. 3 - 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola sądowoadministracyjna obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wyliczone enumeratywnie kategorie aktów administracyjnych, względnie bezczynności organów administracji publicznej. W szczególności – stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Do sądów administracyjnych należy w myśl art. 4 p.p.s.a. rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz sporów kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. orzekają one też w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując środki przewidziane w tych przepisach. Natomiast jeżeli skarga dotyczy sprawy, nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy też zauważyć, że ustawodawca może w odrębnych przepisach wyłączyć zasady, wynikające z art. 3 § 2 p.p.s.a. i powierzyć w pewnym zakresie kontrolę działalności administracji publicznej sądom powszechnym, wyłączając tym samym ten zakres spod właściwości sądów administracyjnych. Sytuacja tego rodzaju ma miejsce na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.). Ustawa ta w art. 83 ust. 1 określa kompetencje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Jak wynika z art. 83 ust. 3 odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Odesłanie do przepisów k.p.c. oznacza, że sądem właściwym do sprawowania kontroli nad decyzjami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie co do zasady sąd powszechny. Właściwość sądów administracyjnych jest zatem w tym zakresie wyłączona. W sprawach, gdzie wydanie decyzji należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sądy administracyjne są właściwe jedynie w przypadku, gdy decyzje te dotyczą przyznania ulg na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tam bowiem ustawodawca nie zastrzegł właściwości sądów powszechnych. W wypadku decyzji, wydanych w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz bezczynności Zakładu przy wydawaniu takich decyzji o właściwości decyduje zatem powołana wyżej reguła z art. 3 § 2 p.p.s.a. Skarga P.B. dotyczyła bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie jego wniosku, który stanowił wezwanie do korekty błędnie zaksięgowanych wpłat i aktualizacji składek, niepodlegających abolicji. Wniosek dotyczył zatem materii, uregulowanej w art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a zatem ewentualna kontrola sądowa działalności Zakładu w tym zakresie – jak również bezczynności i przewlekłości postępowania – sprawowana jest przez sądy powszechne. Tym samym właściwość sądu administracyjnego jest wyłączona. Ponieważ skarga dotyczyła sprawy, nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, podlegała odrzuceniu i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak na wstępie, za podstawę biorąc art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.