I SAB/Kr 10/02

WyrokWSA w Krakowie2004-09-13

Skład orzekający: NSA Jan Zając, NSA Grażyna Jarmasz, WSA Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu podatkowego jest dopuszczalna, gdy organ ten nie posiada uprawnień nadzorczych lub kontrolnych wobec innego organu, którego działania lub zaniechania są przedmiotem zarzutu?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy organ ten nie podjął czynności lub nie zakończył sprawy wydaniem aktu. Jednakże, zarzuty dotyczące działań lub zaniechań innego organu, nad którym organ skarżony nie posiada uprawnień nadzorczych ani kontrolnych, są bezzasadne. Izba skarbowa, jako organ odwoławczy, nie jest zobowiązana do rozstrzygania kwestii dotyczących czynności inspektora kontroli skarbowej, jeśli nie posiada w tym zakresie kompetencji.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na bezczynność organów podatkowych, zarzucając przewlekłe i biurokratyczne postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego od osób prawnych oraz naliczenia odsetek. Skarżąca wskazała, że Izba Skarbowa w Krakowie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi na bezczynność, ponieważ nie rozstrzygnęła wniosku dotyczącego zaniechań inspektora kontroli skarbowej. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że decyzje w sprawie nadpłat i odsetek zostały wydane, a zarzuty dotyczące działań inspektora kontroli skarbowej nie leżą w kompetencji Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Jan Zając Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz (spr) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004r sprawy ze skargi P. K.S. Spółka z o.o. w T. na bezczynność organów podatkowych -skargę oddala W dniu 29 listopada 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wpłynęła skarga P. K. S.sp. z o.o. w Tarnowie na przewlekłe i biurokratyczne postępowanie organów podatkowych w sprawie załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2001 r. o zwrot nadpłaconego podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 i 1998 rok oraz w związku z powyższym zwiększenie wpłat z zysku za te lata. Wniosku uzupełnionego też żądaniem zawartym w zażaleniu z [...] lutego 2002r. w sprawie naliczenia i przekazania na rzecz spółki odsetek od nadpłaconego podatku dochodowego od osób prawnych za przedmiotowe dwa lata. Tak określony, w ocenie strony, sposób postępowania naruszał rażąco art.139 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./, jak również artykuły 120, 121, 122, 125 tej ustawy. Zwłoka w załatwieniu sprawy wynikała, zdaniem autorów skargi, z braku odwagi lub kompetencji do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czy inspektor kontroli skarbowej mógł w świetle przepisów art.167 i art.170 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art.65 Kpa pozostawić bez rozpatrzenia lub przekazania do Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wniosek spółki z dnia [...] marca 2001 r. Według strony skarżącej Inspektor Kontroli Skarbowej naruszył obowiązki ustawowe art.167 i art.170 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art.65 Kpa i naruszenie to stanowi obrazę prawa materialnego zapisanego w art. 120, 121, 122, 125 ustawy Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z [...] grudnia 2002r. o uzupełnienie skargi poprzez wskazanie organu, którego dotyczy skarga na bezczynność, a jeżeli zarzut bezczynności dotyczy postępowań, w których zapadły decyzje będące przedmiotem zaskarżenia, o podanie, czy spółka podtrzymuje swoją skargę na bezczynność, skarżąca w piśmie z dnia [...] grudnia 2002r. oświadczyła, że skarga na bezczynność organów podatkowych dotyczy Izby Skarbowej w Krakowie Ośrodek Zamiejscowy w Tarnowie, organu ustawowo upoważnionego zapisem art.26 ust. l pkt l w związku z art. 24 ust.2 pkt l ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. Nr 54 z 1999r., póz. 572 ze zm./ do kontroli nad czynności dokonywanych w czasie kontroli przez inspektora kontroli skarbowej. Stwierdzono także, że skargę na bezczynność podtrzymuje się, ponieważ w odrębnie zaskarżonych decyzjach Izby Skarbowej, obydwu z [...]października 2002r., o numerach : [...] brak jest nadal rozstrzygnięcia wniosku w sprawie zaniechania działań inspektora kontroli skarbowej w czasie postępowania kontrolnego i pozostawienie wniosku podatnika z [...] marca 2001 r. bez rozpatrzenia i bez przekazania do Drugiego Urzędu Skarbowego .. W udzielonej odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa, przywołując art.17 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, póz. 668 ze zm./, stwierdziła, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest nie wydanie przez organ w określonej sprawie decyzji lub postanowienia w obowiązującym terminie. Ponadto wniesienie skargi w takim zakresie jest możliwe po wyczerpaniu przez stronę środka prawnego w postaci skargi na bezczynność do organu wyższego stopnia. Decyzje w sprawie nadpłat w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1996 i 1998 zostały wydane. Także wniosek o oprocentowanie tych nadpłat został załatwiony decyzjami organu tak I jak i II instancji, na które to decyzje zostały wniesione skargi do NS A. Co do zarzutów związanych z postępowaniem prowadzonym przez inspektora kontroli skarbowej , Izba Skarbowa podniosła, że w adnotacji z 16 marca 2001 r., sporządzanej w tym postępowaniu, zawarto stwierdzenie, iż nie znaleziono podstaw do rozszerzenia zakresu kontroli na 1996 i 1998 rok, zaś w adnotacji z 23 marca 2001 r. poinformowano skarżącą o prawie wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. W piśmie, będącym odpowiedzią na skargę spółki na bezczynność inspektora, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wskazał w jakich przypadkach ma zastosowanie art.167 ustawy Ordynacja podatkowa. Zaś po rozpatrzeniu skargi spółki Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w piśmie z dnia[...] sierpnia 2001 r. wyjaśnił, jaki organ jest uprawniony do oceny zasadności merytorycznych rozstrzygnięć inspektora i jaki jest zakres kompetencji organu rozpatrującego skargę. Co do zarzutu bezczynności samej Izby Skarbowej, to uznano iż Izba nie miała podstaw do rozstrzygania w formie odrębnego orzeczenia sprawy zaniechania działań przez Inspektora Kontroli Skarbowej. Także zarzuty naruszenia przez inspektora art.167 i art.170 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art.65 Kpa nie mogą być przedmiotem skargi na bezczynność tejże Izby. W związku z argumentacją po wyższą Izba wniosła o oddalenie skargi. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem l stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 12697 oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że przepis art. 17 uprzednio obowiązującej do dnia l stycznia 2004 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, póz. 368 ze zm./ jak i obecnie obowiązujący art. 3 § 2 pkt 8 w/cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określają zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organu w taki sam sposób. Skarga taka w myśl tych regulacji jest dopuszczalna, jeżeli organ administracji publicznej, będąc do tego zobowiązanym, nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie je podjął, ale nie zakończył wydaniem decyzji, postanowienia, innego aktu lub nie podjął stosownej czynności dotyczącej przyznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W stanie faktycznym ustalonym w sprawie, biorąc pod uwagę zarzuty sformułowane przez skarżącą, a dotyczące bezczynności Izby Skarbowej w Krakowie, należy uznać, że zarzuty te są bezpodstawne. W świetle przytaczanych przez skarżącą przepisów art. 26 ust. l pkt l oraz art. 24 ust.2 pkt l ustawy o kontroli skarbowej, izby skarbowe są organem odwoławczym od decyzji inspektora kontroli skarbowej wydanej w przedmiocie podatków i innych należności budżetowych, których określenie należy do właściwości urzędów skarbowych. W tym zakresie Izba Skarbowa wywiązała się ze swoich obowiązków wydania rozstrzygnięć po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, tak w zakresie sposobu zaliczenia nadpłaty za 1996 i 1998 rok, jak też oprocentowania tejże nadpłaty. Przed tut. Sądem toczyły się i zakończyły sprawy skarg spółki na rozstrzygnięcie Izby Skarbowej w sprawie oprocentowania nadpłat za wymienione wcześniej lata. Natomiast zarzuty dotyczące bezczynności Izby w stosunku do czynności i zaniechań inspektora kontroli skarbowej są bezzasadne z tego powodu, że izby skarbowe nie mają w stosunku do organów kontroli skarbowej żadnych uprawnień nadzorczych, czy kontrolnych, innych niż uprawnienia organu odwoławczego. W związku z tym Izba Skarbowa nie była uprawniona, a zarazem zobowiązana do podejmowania w tym zakresie jakichkolwiek rozstrzygnięć, czy czynności. Ponadto jako chybione należy uznać zarzuty skarżącej naruszenia art. 167 i 170 ustawy Ordynacja podatkowa, a tym" bardziej art.65 Kpa, przez organ kontroli skarbowej, gdyż nie był on obowiązany do uwzględnienia wniosku strony, a nadto nie miał także obowiązku przekazania go urzędowi skarbowemu, jako właściwemu w niniejszej sprawie w zakresie przeprowadzenia kontroli. Kontrola podatkowa prowadzona przez organy podatkowe / ustawa z 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. Nr 106, póz. 489 ze zm.//, a kontrola skarbowa prowadzona przez organy kontroli skarbowej / w/cyt. ustawa o kontroli skarbowej/ to dwa odrębne postępowania prowadzone przez niezależne od siebie, instytucjonalnie wyodrębnione organy. Wobec tego wnioskowanie o przeprowadzenie kontroli do organu kontroli skarbowej nie rodzi obowiązku po stronie tego organu, w przypadku odmowy, do przekazania wniosku do organu kontroli podatkowej W zakresie skarg na bezczynność organu nie mieszczą się przypadki nieudzielania stronie odpowiedzi lub informacji. Jednakże udzielenie skarżącej przez Izbę Skarbową informacji, co do zagadnień związanych z wystąpieniem nadpłat za lata 1996 i 1998 było zbędne, gdyż w tym zakresie skarżąca była informowana przez organ kontroli skarbowej, jak również wykorzystała możliwości interweniowania w sprawie kontroli skarbowej do organów tej kontroli wyższego stopnia. W sprawach ze skarg na bezczynność organów sąd administracyjny orzeka biorąc za postawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W związku z tym, co podano powyżej, nie można stwierdzić, że w dniu rozstrzygania niniejszej sprawy Izba Skarbowa pozostaje w zwłoce z wydaniem decyzji, postanowienia, innego aktu, czy wykonaniem czynności, do których byłaby zobowiązana przepisem prawa. Zarzut przewlekłego i biurokratycznego załatwienia sprawy nie może stanowić podstawy do rozpatrywania przez Sąd sprawy w zakresie bezczynności organu. Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło