I SAB/Kr 10/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia : - skargę odrzucić - Pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej zwanej "Spółką", wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o wszczęcie kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w stosunku do "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K., celem sprawdzenia prawidłowości wywiązywania się przez tę spółkę z obowiązków w podatku akcyzowym za 2007 r., ewentualnie określenie zaległości tej spółki w tym podatku. Naczelnik Urzędu Celnego, odpowiadając na wniosek, pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. poinformował Spółkę, że informacje dotyczące spółki "A" zostały przesłane do Urzędu Celnego w E. i w związku z tym wszelkie zapytania w sprawie należy tam właśnie kierować. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Dyrektora Izby Celnej zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wskazując, że zgodnie z przepisami k.p.a. (dział VIII – skargi i wnioski) wniosek powinien zostać rozpatrzony bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca. Strona, pomimo upływu prawie dwóch miesięcy, nie otrzymała zawiadomienia o sposobie załatwienia wniosku. Pismem z dnia 13 września 2011 r. Dyrektor Izby Celnej uznał zażalenie za bezzasadne wskazując, że wnioski składane w trybie art. 241 k.p.a. mogą dotyczyć jedynie spraw ogólnych, wobec czego pismo z dnia 24 czerwca 2011 r. nie jest wnioskiem w rozumieniu tego przepisu. Nie mają więc zastosowania przepisy ustawy dotyczące terminów załatwiania spraw. Organ podkreślił, że poinformował pełnomocnika Spółki o przekazaniu wniosku do Urzędu Celnego w E. wraz z informacją o gotowości przekazania Naczelnikowi tego Urzędu informacji (stanowiących tajemnicę skarbową), którymi strona skarżąca jest zainteresowana. Spółka wniosła do WSA w Krakowie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Celnego w K., polegającą na nieudzieleniu skarżącemu informacji o sposobie załatwienia wniosku z dnia 24 czerwca 2011 r. o wszczęcie kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w stosunku do "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Wniosła w związku z tym o zobowiązanie organu do udzielenia skarżącemu informacji o sposobie załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez WSA. W uzasadnieniu strona podała, że pismo organu z dnia 10 sierpnia 2011 r. nie jest zawiadomieniem o sposobie załatwienia wniosku, o którym mowa w art. 244§2 k.p.a. Skarżący nie wnosił bowiem o udzielenie informacji dotyczących firmy "A", lecz o wszczęcie w stosunku do tej spółki kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. Z treści pisma nie wynika również kiedy nastąpiło przekazanie "informacji" Naczelnikowi Urzędu Celnego w E., a przede wszystkim, czy Naczelnikowi Urzędu Celnego w E. został przekazany wniosek skarżącego w trybie art. 243 k.p.a. Spółka wskazała także, że pismo Dyrektora Izby Celnej powinno było przybrać formę postanowienia. Podniosła również, że ustawodawca nie stworzył zamkniętego zbioru spraw, których mogą dotyczyć wnioski składane na podstawie działu VIII k.p.a. Żaden przepis k.p.a. nie wskazuje, że wnioski nie mogą dotyczyć konkretnych spraw, które pozostają w obszarze właściwości rzeczowej organów administracji. Ponadto ustawodawca podał, że przedmiotem wniosku mogą być min. sprawy wzmocnienia praworządności. Zdaniem strony skarżącej jej wniosek może skutkować wzmocnieniem praworządności, dotyczy bowiem potencjalnych nieprawidłowości w wywiązywaniu się przez spółkę "A" z obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego wniósł o jej odrzucenie i podkreślił, że brak było możliwości udzielenia wyczerpującej odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, gdyż taka odpowiedź doprowadziłaby do ujawnienia tajemnicy skarbowej. Dlatego szczegółowe dane udostępniono Naczelnikowi Urzędu Celnego w E., który prowadzi wobec strony skarżącej postępowanie podatkowe, zawiadamiając o tym Spółkę. Organ podkreślił, że z bezczynnością organu mamy do czynienia gdy w prawnie ustalonym terminie, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem rozstrzygnięcia w określonym ustawowo terminie. Bezczynność organu musi istnieć w dniu rozpoznania skargi przez sąd. Organ ustosunkował się pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. do wniosku, dlatego skarga jest niedopuszczalna na podstawie art. 58§1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.". Gdyby natomiast zaakceptować stanowisko strony, że pismo z dnia 24 czerwca 2011 r. stanowi wniosek, o którym mowa w art. 241 k.p.a., skarga powinna ulec odrzuceniu na podstawie art. 58§1 pkt 1 p.p.s.a. Wniosek taki wszczyna bowiem postępowanie, które pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarga na bezczynność organów przysługuje więc tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje administracyjne i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3), w sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 §2 pkt 4, tam gdzie wydawane są pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a), a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi (art. 3§3 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. A zatem podlegająca kontroli sądu bezczynność organu administracji publicznej występuje jedynie w przypadku niezałatwienia konkretnej sprawy we wszczętym przez organ postępowaniu, które winno się zakończyć wydaniem któregoś z rozstrzygnięć wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Jeżeli postępowanie administracyjne się nie toczy, wyłączona jest kompetencja sądu administracyjnego do orzekania o bezczynności organu. W świetle powyższych uwag zaznaczyć należy, że przedmiotem wniosku Spółki było wszczęcie kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w stosunku do spółki "A". Nie ulega wątpliwości, że pismo takie nie inicjuje kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego. Kontrola podatkowa jest bowiem podejmowana z urzędu, również postępowania w sprawach związanych z weryfikacją samoobliczenia dokonywanego przez podatników podlegają wszczęciu z urzędu a nie na wniosek. Podatnik, jak również inne podmioty mogą oczywiście składać wnioski o wszczęcie takich postępowań, jednak nie wiążą one organu i nie obligują go do podejmowania w tym zakresie rozstrzygnięć, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Obowiązujące przepisy nie zawierają podstawy prawnej do takich działań. Gdyby nawet przyjąć, że postępowanie w w/w zakresie może być wszczęte na wniosek, to aby wniosek taki mógł odnieść zamierzony skutek, musiałby pochodzić od podmiotu mającego interes prawny do bycia stroną w postępowaniu przed organem podatkowym. Dla uznania strony skarżącej za stronę postępowania konieczne byłoby wykazanie się przez nią interesem prawnym (art. 133 §1 O.p.). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że pismo skarżącej Spółki z dnia 24 czerwca 2011 r. mogło być potraktowane wyłącznie jako sygnał o potrzebie podjęcia z urzędu przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. kontroli podatkowej czy wszczęcia postępowania podatkowego wobec spółki "A". Abstrahując od działań podjętych przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. w stosunku do w/w spółki, nie można przyjąć, że pismo to obligowało organ do podjęcia określonych w nim czynności. W tym zakresie nie można zatem mówić o bezczynności organu. Jeszcze raz zaznaczyć należy, że nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność organu administracji w przypadku, gdy nie dotyczy ona zakresu objętego art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Ponadto Sąd zauważa, że uznanie wniosku strony skarżącej jako wniosku złożonego w trybie art. 241 k.p.a. pozostaje bez wpływu na podjęte przez Sąd rozstrzygnięcie. Skargą do sądu administracyjnego nie może być bowiem objęte postępowanie uproszczone o charakterze administracyjnym, dotyczące skarg i wniosków, uregulowane w dziale VIII k.p.a.. W takim postępowaniu organ nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej i w związku z tym wnioskodawcy nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność tego organu. A zatem również ocena prawidłowości prowadzenia postępowania w powyższym zakresie i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawcy, jak i w przypadku nieudzielenia mu odpowiedzi, pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego. Ta sfera aktywności organów administracyjnych nie została bowiem wymieniona w art. 3§2 p.p.s.a. Mając na uwadze w/w okoliczności Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58§1 pkt 6 i §3 p.p.s.a.