I SAB/Kr 10/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-11

Skład orzekający: Ewa Michna, Inga Gołowska, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej, wniesiona za pośrednictwem organu wyższego stopnia, zamiast za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej, wniesiona za pośrednictwem organu wyższego stopnia, zamiast za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, jest niedopuszczalna. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi.
Stan faktyczny
Firma "B" Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2012 r., które uznało ponaglenie firmy za bezzasadne. Firma zarzucała organom podatkowym bezczynność w prowadzeniu postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2009. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że skarga dotyczy bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SAB/Kr 10/12 | | POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r., sprawy ze skargi Firmy "B" Sp. z o.o. w O., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 marca 2012 r. Nr [...], w przedmiocie bezczynności organu postanawia: - odrzucić skargę - Zaskarżonym postanowieniem z 8 marca 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uznał ponaglenie wystosowane przez firmę "B" inż. J. B. Sp. z o.o. w O. za bezzasadne. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego, postanowieniem z 4 kwietnia 2011r. znak: [...], wszczął wobec firmy "B" inż. J. B. Sp. z o.o. w O. postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2009. W trakcie prowadzonego postępowania organ podatkowy w trybie art. 140 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm. dalej- O.p.) wielokrotnie ( cztery razy) przesuwał termin załatwienia sprawy, informując stronę postępowania stosownymi zawiadomieniami. Ostatnim pismem z 25 stycznia 2012r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, na dzień 30 marca 2012r. W międzyczasie podejmowanych było szereg czynności urzędowych, dotyczących zebrania materiału dowodowego oraz informacji od innych podmiotów i organów podatkowych. W wyniku analizy materiału dowodowego organ pierwszej instancji, w celu wyjaśnienia wszystkich rozbieżności i wątpliwości, wystosował do spółki działającej przez pełnomocnika kolejne wezwania m.in. z 23 stycznia 2012r. dotyczące przedłożenia dokumentów i wyjaśnień w przedmiocie realizacji inwestycji związanej z budową stacji paliw w C. oraz transakcji leasingu finansowego samochodów marki M. Do chwili obecnej organ podatkowy pierwszej instancji nie uzyskał od spółki wszystkich wymaganych dokumentów oraz wyczerpujących informacji w tej materii. Dnia 15 lutego 2012r. do organu wpłynęło ponaglenie, zawierające zarzut nieuzasadnionego przedłużania postępowania podatkowego, gdyż zdaniem spółki, akta sprawy tego nie uzasadniają, z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie toczyło się już odrębne postępowanie kontrolne zakończone podpisaniem protokołu kontroli w dniu 3 grudnia 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej, po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem w sprawie, stwierdził, że zgodnie z art. 125 i 139 O.p. załatwienie sprawy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej-nie później niż w ciągu 2 miesięcy. Zaznaczono, że do powyższego czasu nie wlicza się, zgodnie z art. 139§4 O.p., terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy, zgodnie z art. 140§1 O.p., obowiązany jest zawiadomić stronę. Obowiązek zawiadomienia strony istnieje również wtedy, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 140§2 O.p. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego umożliwił spółce czynny udział w toczącym się postępowaniu oraz informował ją o nowych terminach załatwienia sprawy. W świetle orzecznictwa sądowego dopuszczalne jest wielokrotne przedłużanie terminów załatwiania sprawy, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Taka sytuacją wystąpiła w sprawie. Przedmiot sprawy wymagał zebrania od organu podatkowego dodatkowych informacji oraz dokumentów dotyczących rozliczenia podatkowego spółki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2009r. Nie bez wpływu na termin zakończenia postępowania mają również podejmowane przez spółkę czynności procesowe w postaci m.in. odmowy przedłożenia żądanych przez organ podatkowy dokumentów oraz merytorycznych wyjaśnień, co wiąże się z koniecznością przeprowadzenia innych czynności i ustaleń przez organ podatkowy. Zwrócono też uwagę, że przepisy Ordynacji podatkowej nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek przeprowadzenia wszelkich niezbędnych działań dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w celu podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 187§1 i art. 191 O.p. Naczelnik Urzędu przeprowadzając postępowanie podatkowe jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Odnosząc się do podniesionego zarzutu ponownego, zdaniem spółki, obowiązku przedłożenia dokumentacji będącej przedmiotem wcześniejszej kontroli podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że kontrola podatkowa przeprowadzona jest w oparciu o przepisy Działu VI O.p. z uwzględnieniem art. 83 ustawy z 12 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) w części dotyczącej limitów czasowych na jej przeprowadzenie. Zgodnie z art. 281§2 O.p. celem kontroli podatkowej jest sprawdzenie wywiązywania się kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Stosownie do art. 286§1 pkt 4 oraz §3 O.p. kontrolujący są w szczególności uprawnieni do żądania udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzenia z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek i wydruków z zachowaniem właściwych przepisów. W przedmiotowej sprawie ze zgromadzonego materiału został sporządzony protokół stwierdzający, że rozliczenie podatkowe spółki zostało sporządzone w sposób nieprawidłowy. W związku z tym, że spółka nie dokonała po kontroli korekty zeznania podatkowego CIT- 8 za 2009r. zaszła konieczność wyjaśnienia sprawy poprzez uruchomienie procedury postępowania podatkowego, która jest unormowana w odrębnym Dziale IV O.p. Organ podatkowy przeprowadzając postępowanie podatkowe jest obowiązany kierując się zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zgodnie z art. 187§1 O.p. oraz ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, jak wskazuje art. 191 O.p. Protokół kontroli stanowi zasadniczy dowód w postępowaniu podatkowym, choć należy zauważyć, że z formalnego punktu widzenia jest jednym z dowodów w sprawie i podlega ocenie wraz z innymi dowodami zgromadzonymi przez organ podatkowy. Mając powyższe na względzie organ podatkowy w każdym stadium postępowania ma prawo zwrócić się do podatnika o przedłożenie stosownej dokumentacji dla dokonania prawidłowej oceny sprawy. O potrzebie dodatkowej analizy obszernego materiału dowodowego decyduje organ podatkowy prowadzący postępowanie. Kwestionowanie prawidłowości rozstrzygnięć organu pierwszej instancji oraz ocena zebranego materiału dowodowego może nastąpić jedynie na drodze ewentualnego postępowania odwoławczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na powyższe postanowienie złożyła Firma "B" inż. J. B. Sp. z o.o. w O. działająca przez pełnomocnika-adwokata, domagając się zobowiązania organu administracyjnego do wydania aktu administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, a to art. 139§1 O.p. poprzez niezałatwienie postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych w terminie, wobec bezczynności organów podatkowych, które już w dacie wszczęcia ww. postępowania dysponowały niezbędną do wyjaśnienia sprawy dokumentacją zebraną we wcześniejszych postępowaniach, 2. przepisów prawa procesowego, a to art. 217§1 pkt 6 O.p. poprzez brak pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych bądź ich braku. Zdaniem strony skarżącej nie do zaakceptowania jest podnoszone przez organy podatkowe stanowisko, że zwłoka w rozstrzygnięciu sprawy podyktowana jest koniecznością zebrania materiału dowodowego. Zauważono, że uprzednio toczyło się wobec strony postępowanie kontrolne, w ramach którego organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy. Strona skarżąca wskazała następnie, że część dokumentów, których przedstawienia od niej zażądano znajdowała się już w posiadaniu organu, o czym organ został poinformowany. Organ podatkowy prowadzi postępowanie od blisko roku, gromadząc materiał dowodowy, którego stanu nie kontroluje. Na końcu zarzucono, że zaskarżone postanowienie pozbawione było pouczenia o prawie i terminie wniesienia skargi do WSA przez co pozbawiono stronę prawa dochodzenia jej praw i naruszono zasadę pogłębiania zaufania do organów państwowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. W zakresie zarzutu bezzasadnego przedłużania postępowania podtrzymano argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 217§1 pkt 7 i 6 O.p. stwierdzono, że wbrew zastrzeżeniom co do pozbawienia strony prawa do obrony, strona skarżąca złożyła skargę. Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie wymagane prawem elementy wraz z pouczeniem, że na to rozstrzygnięcie nie przysługuje zażalenie. Zwrócono też uwagę, że w przedmiotowej sprawie skarga przysługuje na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej nie jest de facto stroną tego postępowania, a skarga nie jest ograniczona żadnym terminem. Na rozprawie w dniu 11 września 2012r. pełnomocnicy stron oświadczyli, że do dnia wyznaczenia rozprawy, organy nie wydały żadnego aktu administracyjnego a pełnomocnik Skarżącego ośawidsprecyzował skargę, wskazując, że jest to skarga na bezczynność organu. Mając to na uwadze, Sąd zarządził wykreślenie sprawy z rep. SA i wpisanie do rep. SAB pod sygnaturą I SAB/Kr 10/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Właściwość rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej- p.p.s.a.) Z treści art. 3§1 i §2 pkt 1-8 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które dotyczą aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne-pkt 1, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie- pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie-pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej-pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego-pkt 7, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 wskazanego przepisu-pkt 8. Katalog skarg na określone w art. 3§2 ustawy p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zgodnie z art. 52§ 1 p.p.s.a. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z §3 tego przepisu wynika, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3§2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca prawidłowo skierowała do organu ponaglenie w trybie art. 141 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrzył ponaglenie uznając je za nieuzasadnione. Następnie strona skarżąca złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Na rozprawie w dniu 11 września 2012r. pełnomocnik strony skarżącej sprecyzował skargę wskazując, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stosownie bowiem do art. 53§1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym - zgodnie z art. 54 §1 cyt. powyżej ustawy-skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w tym przypadku za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca wprawdzie skierowała skargę do Sądu ale dokonała tego za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej, zamiast skierować do organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi czyli za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego. Oznacza to, że skarga na bezczynność została skierowana do organu administracji publicznej, który nie jest właściwy do załatwienia sprawy będącej przedmiotem wniosku. W świetle powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58§1 pkt 6 i §3 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło