I SAB/Kr 11/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-07-13
Skład orzekający: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Piotr Głowacki, WSA Wiesław Kuśnierz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, w tym zażalenia do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeżeli nie została poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia, w tym wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W przypadku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych organem wyższego stopnia jest Prezes Zakładu.Stan faktyczny
M. C. wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do wydania decyzji, ukarania pracowników, wymierzenia grzywny oraz zasądzenia kosztów. Skarżąca wskazała, że organ nie wydał decyzji pomimo zwrotu akt przez sąd administracyjny i wezwania do zaprzestania naruszeń prawa. Organ wniósł o oddalenie skargi. Sąd odrzucił skargę z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
I. skargę odrzucić, II. zwrócić skarżącej z kasy tutejszego Sądu wpis od skargi w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SAB/Kr 11/16 | POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 13 lipca 2016 r., sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: I. skargę odrzucić, II. zwrócić skarżącej z kasy tutejszego Sądu wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych).
M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z dnia 30 marca 2016 r. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Składając skargę Skarżąca jednocześnie wniosła o:
- zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
- zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie,
- wymierzenie organowi grzywny,
- zasadzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę Skarżąca wskazała, ze organ pomimo zwrotu akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 15 lutego 2016 r., do dnia wniesienia skargi to t.j. 30 marca 2016 r. nie wydał decyzji. Ponadto Skarżąca wskazała, ze pismem z dnia 22 marca 2016 r. wezwała Zakład Ubezpieczeń Społecznych do zaprzestania naruszeń prawa i niezwłoczne wydanie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi na bezczynność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963, dalej u.s.u.s.) odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje w przypadku decyzji ZUS sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Te sprawy bowiem, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji – decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wobec tego kontroli sądów administracyjnych podlegać będzie również bezczynność organu w sprawach określonych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK487/08, publ. CBOSA). Ta konstatacja powoduje, że w sprawie będzie miała zastosowanie ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23, dalej jako: "K.p.a.").
Stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Poprzez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność na podstawie przepisu art. 37 § 1 K.p.a. takim środkiem jest zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli takiego organu nie ma, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa
Sąd odrzuca skargę gdy z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (przepis art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).
Analiza dokumentów załączonych do akt sądowych i administracyjnych wskazuje, iż skarga nie została poprzedzona zażaleniem na bezczynność wniesionym w trybie art. 37 § 1 K.p.a. do organu wyższego stopnia, czyli do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (przepis art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 121). Powołany przepis art. 66 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu jest Prezes Zakładu.
Zalegające w aktach sprawy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 22 marca 2016 r. kierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wyczerpuje trybu przewidzianego w przepisie art. 37 § 1 K.p.a, gdyż jak wskazano powyżej w sprawie jest organ wyższego stopnia.
Niewyczerpanie środków zaskarżenia powoduje natomiast, że skarga podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Odrzucenie skargi równoznaczne jest z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym.
O zwrocie wpisu od skargi sąd postanowił w punkcie drugim postanowienia na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło