I SAB/Kr 19/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.T. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015r. postanawia: odrzucić skargę. W dniu 15 września 2016r. B.T. nadała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015r. W skardze tej wskazała, że w wyniku donosu od sąsiadów, Kierownik ARiMR cofnął jej dopłaty bezpośrednie, o które wnioskowała w 2015r. W skardze skarżąca przedstawiła okoliczności złożenia przez nią wniosku o przyznanie dopłat i podała, że wysyłając zapytanie do ARiMR, dlaczego nie otrzymała dopłat, uzyskała odpowiedź, że będą one przyznane w kwietniu 2016r., jednak do dziś ich nie otrzymała. Nie kontynuowała dalszych prac w gospodarstwie z uwagi na koszty, jakie to generowało, około 3.000 zł. Zdaniem skarżącej, Państwo przyznaje rolnikom dopłaty, aby mogli z nich korzystać, a nie aby musieli samodzielnie ponosić koszty. Podała, że w poprzednich latach otrzymała dopłaty w listopadzie. Do skargi dołączyła decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 8 sierpnia 2016r. i podniosła, że w związku z tym, że organ I instancji nie zmienił decyzji, wnioskuje o rozpatrzenie jej skargi przez Sąd. Wniosła również o przywrócenie terminu do złożenia dopłat na 2016r., argumentując, że powodem niezłożenia wniosku były trzyletnie sankcje w wysokości 1.000 zł. kary. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził bezzasadność zarzutów podniesionych przez skarżącą i wniósł o odrzucenie skargi, jako przedwczesnej i niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Odniósł się ponadto do merytorycznych kwestii przedmiotowej sprawy i uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia terminów na załatwienie sprawy, gdyż decyzja administracyjna, została wydana w terminach przewidzianych w k.p.a. W dniu 2 listopada 2016r. skarżąca nadała w placówce pocztowej pismo, w którym podała, że skorzystała z przysługującego jej odwołania drogą administracyjną i skierowała zażalenie na bezczynność organu I instancji. Odpowiedź była pozytywna i wskazywała na nieprawidłowości w postępowaniu Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Dodała, że wszystkie terminy zostały zachowane, a przesyłka została odebrana na poczcie. Pismem z dnia 10 listopada 2016r. tut. Sąd wezwał skarżącą o udzielenie informacji, czy wobec wydania decyzji z dnia 16 września 2016r., nr [...] przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – podtrzymuje swoją skargę na bezczynność tego organu, którą nadała do WSA w Krakowie w dniu 15 września 2016r., (nie wiedząc, że w jej sprawie zapadła już decyzja), czy też z racji powyższych okoliczności i wydania decyzji w sprawie, cofa swoją skargę w tym zakresie – w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego wezwania. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca wskazała, że do Sądu należy wydanie wyroku, a ona swoją decyzję podtrzymuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także bezczynności organu. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte, dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strona powinna dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. Z kolei art. 37 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") wskazuje, że na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016r., poz. 1512 z późn. zm.) stanowi natomiast, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżącej przysługiwało w pierwszej kolejności prawo do złożenia środka zaskarżenia do Dyrektora Oddziału Regionalnego, a dopiero wówczas ewentualna skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z prawa tego skarżąca - jak wynika z akt sprawy - nie skorzystała. Nie został zatem wyczerpany tryb zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 p.p.s.a. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009r., sygn. akt II GSK 947/08). Warunek ten dotyczy także bezczynności organu. Wskazać należy, że tylko wniesienie zażalenia do właściwego organu otwiera stronie drogę do wniesienia skargi sądowej na bezczynność organu I instancji. Złożenie zażalenia do organu nie będącego organem wyższego stopnia względem organu pozostającego w zwłoce, nie spełnia warunku złożenia zażalenia, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt II SAB/Lu 68/09). Ponadto wskazać należy, że katalog uprawnień organu wyższego stopnia przewidziany w art. 37 § 2 k.p.a. wymaga, aby organ ten mógł choćby zapoznać się z treścią zażalenia, co pozwoliłoby mu – w razie zasadności zażalenia – na wdrożenie procedur dyscyplinujących i eliminujących stwierdzone nieprawidłowości. Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia, przewidzianego obowiązującymi przepisami prawa, jej skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a, które stanowią, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.