I SAB/Kr 2/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-07-15
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Ewa Michna, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać uwzględniona, jeśli skarżący nie wykazał wyczerpania środków zaskarżenia ani skutecznego doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzuca skargę na bezczynność organu, jeśli skarżący nie udowodnił wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących mu w postępowaniu przed organem administracji, a także nie wykazał skutecznego doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa właściwemu organowi. Brak spełnienia tych wymogów formalnych czyni skargę niedopuszczalną i przedwczesną.Stan faktyczny
Skarżący zarzucił Wójtowi Gminy bezczynność w przedmiocie wstrzymywania biegu odwołań od nakazów płatniczych za lata 1996, 1997, 1999 i 2001. Skarżący twierdził, że nie był właścicielem ani posiadaczem nieruchomości, za które naliczono podatek. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, wskazując m.in. na brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd rozpatrywał sprawę skargi na bezczynność Wójta Gminy, który miał nie przekazywać odwołań do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SAB/Kr 2/07 | | POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2008r., sprawy ze skargi J. P., na bezczynność Wójta Gminy, w przedmiocie wstrzymania biegu odwołań od nakazów płatniczych za pierwsze i drugie półrocze 1996r. oraz za lata 1997, 1999, 2001, postanawia: - skargę odrzucić -
W skardze na bezczynność z dnia [...] lutego 2007 roku J. P. (zwany dalej skarżącym) zarzucił Wójtowi Gminy notoryczne "wstrzymywanie biegu odwołań", złożonych od nakazów płatniczych, dotyczących zapłaty podatku rolnego za lata: 1996, 1997, 1999 oraz 2001.
Ponadto skarżący dodał, iż skierowane do tej pory do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenia nie odniosły skutku, a skargi na bezczynność w tych sprawach tj. do sygn. I SAB/Kr 7/98 oraz I SAB/Kr 17/01 zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalone.
W końcowej części skargi skarżący stwierdził, iż do tej pory nie otrzymał zwrotu, zapłaconego na podstawie wspomnianych nakazów płatniczych, podatku wraz z należnymi odsetkami, pomimo, że, jego zdaniem, nie było żadnych podstaw do ustalonego nakazami sposobu opodatkowania. W opinii skarżącego nie był on bowiem ani właścicielem ani posiadaczem nieruchomości rolnych (tj. działki nr[...]), w związku z którymi ww. nakazy zostały wydane.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podkreślił. że nie wstrzymywał biegu odwołań od omawianych nakazów, a ponadto naliczony podatek został przez J. P. zapłacony. Dalej organ podniósł, że nie został wezwany do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) - zwanej dalej ppsa. W końcu zaznaczył, iż w niniejszej sprawie orzekał już WSA w Krakowie (sygn. akt: I SAB/Kr 17/01), a także, że skarżący jako samoistny posiadacz gruntu – działki nr [...] (do czasu wydania decyzji z dnia [...].), co potwierdzały dane w ewidencji gruntów i budynków, był zobowiązany do uiszczania podatku rolnego.
Na rozprawie w dniu 8 maja 2008r. odczytano akta sprawy I SAB/Kr 17/01 w przedmiocie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrywaniu odwołania od nakazu płatniczego nr [...] wydanego przez Wójta Gminy w dniu [...]kwietnia 2001r. zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2004r. oddalającym skargę, a ponadto skarżący oświadczył nie posiada wezwania do usunięcia naruszenia prawa ale zapewnia, że takie wezwanie skierował do Wójta Gminy. Skarżący zwrócił się więc do Sądu o zobowiązanie Wójta Gminy o doręczenie stosownych dokumentów.
Na kolejnej rozprawie w dniu 15 lipca 2008r. odczytano pismo Wójta Gminy (wraz z załącznikami), który w odpowiedzi na wezwanie Sądu o przesłanie informacji czy takie wezwanie otrzymał, oświadczył, że "w związku z faktem, iż organy wyższej instancji nie wzywały tut. Urzędu do usunięcia naruszenia prawa, w Urzędzie Gminy. nie ma na tę okoliczność dokumentacji". Dodatkowo Wójt Gminy podawał, że nakazy płatnicze za 1996r. zostały skorygowane trzema decyzjami o numerach [...],[...]i [...]z [...]. (po wydaniu decyzji przez SKO i postępowaniu prowadzonym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1280/96) - od których to decyzji nie wniesiono odwołania.
Wójt Gminy informował także, że nakaz płatniczy za 1997r. został skorygowany w trybie art. 132 kpa decyzją nr [...]z [...]., od której to decyzji nie wniesiono odwołania, a nakaz płatniczy za 1999r. został również skorygowany w trybie art. 132 kpa decyzją nr [...]z dnia [...]od której to decyzji skarżący nie wniósł odwołania.
Do pisma dołączono odpisy powyższych decyzji korygujących wymiar podatku (z tym, że w załączonych dokumentach jako podstawę wskazywano w decyzji art. 155 kpa, a w przypadku decyzji za 1999r. – art. 226§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami) oraz odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1280/96 umarzającego postępowanie sądowe na skutek uchylenia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za I półrocze 1996r.
Dalej Wójt Gminy podawał, że powstała nadpłata za lata 1996 -1997 została zwrócona skarżącemu w dniu 5 lutego 1999r. dołączając kserokopię odręcznego poświadczenia odbioru kwoty 705zł. Co do dalszej części postępowania, Wójt Gminy wskazywał, że w sprawie pisma skarżącego z dnia[...] kwietnia 2001r. postępowanie toczyło się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 17/01.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ppsa – skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Natomiast zgodnie z art. 52 § 4 ppsa zasadniczo, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi z uchybieniem ww. warunków powoduje jej odrzucenie jako przedwczesnej i niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Przedmiotem skargi J. P. na bezczynność Wójta Gminy było nieprzekazanie wniesionych odwołań od decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1996, 1997, 1999 i 2001 do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przy czym skarżący zapewnił, że takie odwołania wniósł w terminie (z uwagi na nienależne, jego zdaniem, obciążenie opodatkowaniem z tytułu posiadania działki nr[...]), a samą skargę poprzedził wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący nie dołączył jednak do skargi na bezczynność odpisu takiego wezwania, nie dostarczył też dowodu jego doręczenia, przy czym na rozprawie w dniu 8 maja 2008r. zapewnił, że takie pismo przesłał Wójtowi Gminy.
Z akt sprawy wynikało też, że skarżący wnosił dwie skargi na bezczynność dotyczące rozliczeń z tytułu otrzymanych nakazów płatniczych (rozpatrywane pod sygnaturami akt I SAB/Kr 7/98 i I SAB/Kr17/01) przy czym w obu przypadkach stroną przeciwną, której skarżący zarzucał bezczynność, było Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący nie wnosił natomiast innej, niż rozpatrywana sprawa, skargi na bezczynność Wójta Gminy.
W ocenie Sądu rozpatrywana skarga podlegała odrzuceniu jako przedwczesna, a to z uwagi na fakt, że skarżący pomimo zapewnień o poprzedzeniu skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie nieprzekazania odwołań od decyzji – nakazów płatniczych za 1996, 1997, 1999 i 2001r. nie przedstawił dowodu doręczenia Wójtowi Gminy takiego wezwania, a na dodatek, w przypadku decyzji dotyczących pierwszego i drugiego półrocza 1996r., 1997r. i 1999r., uchylających poprzednie decyzje za ten okres, pomimo prawidłowego pouczenia o przysługującym odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego – skarżący nie przedstawił dowodu złożenia odwołania od nowych decyzji.
Należy bowiem podkreślić, że aby skargę na bezczynność organu mógł rozpatrzyć sąd administracyjny, skarżący musi wykazać, że wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia.
Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, że wszystkie decyzje dotyczące pierwszego i drugiego półrocza 1996r., roku 1997 i 1999 zostały przez Wójta Gminy uchylone i zmieniony został wymiar podatku. Decyzje za okres lat 1996 i 1997 zostały doręczone skarżącemu, co pośrednio wynika z pism skarżącego wskazujących na uchylenie decyzji przez SKO i odbiór nadpłaty za lata 1996-1997. Doręczenie natomiast decyzji nr [...]z dnia [....]dotyczącej uchylenia i zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 1999r. wynika z wyraźnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia[...]. Wszystkie powyższe decyzje zawierały prawidłowe pouczenie o środkach zaskarżenia, których to skarżący nie wyczerpał – co Sąd ustalił na podstawie akt sprawy. Skarżący nie przedstawił bowiem dowodu wniesienia odwołania jakiejkolwiek decyzji zmieniającej poprzednie decyzje za pierwsze i drugie półrocze 1996, rok 1997 i rok 1999.
Natomiast co do decyzji za rok 2001 to w aktach sprawy znajduje się wniesione od niej odwołanie. Jednak skarżący wnosząc skargę na bezczynność w zakresie nieprzekazania odwołania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nie poprzedził skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dokonanym zgodnie z ww. art. 52 §4 ppsa. w zw. art. 141 § 1 pkt. 1 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa. Tan ostatni przepis stanowi, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia.
Powyższe okoliczności skutkują uznaniem skargi za niedopuszczalną i w związku z tym odrzuceniem skargi.
Należy podkreślić, że przystępując do rozpatrywania skargi na bezczynność, w pierwszym rzędzie Sąd bada bowiem czy zostały wyczerpane środki zaskarżenia oraz czy zostało skutecznie organowi doręczone wezwanie o usunięcie naruszenia prawa, a dopiero później Sąd bada czy organ pozostaje w rzeczywistości bezczynny.
Skarżący nie przedstawił dowodu doręczenia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (ponaglenie wniesione w trybie ww. art. 141 §1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa) Wójtowi Gminy lub do organu wyższego stopnia, a i sam Wójt Gminy, w piśmie z dnia [...] maja 2008r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu o udzielenie informacji kiedy Gmina takie wezwanie otrzymała – oświadczył, że "w związku z faktem, iż organy wyższej instancji nie wzywały tut. Urzędu do usunięcia naruszenia prawa, w Urzędzie Gminy nie ma na tę okoliczność dokumentacji".
Z akt nadesłanych przez Wójta Gminy wynika, co prawda, że pismem z dnia [...] lutego 1998r. skarżący wezwał do "naprawienia naruszonego prawa" – przy czym z pisma nie wynika, że przedmiotem wezwania była bezczynność Wójta Gminy w przekazywaniu organowi drugiej instancji wniesionych odwołań. Oczywistym jest przy tym, że pismo z [...] lutego 1998r. nie mogło dotyczyć nieprzekazania odwołania od decyzji za 1999r. i 2001r. Z pisma tego wynika natomiast, że skarżący wzywał "...do naprawienia naruszonego prawa k.p.a., nieterminowym załatwianiem spraw i wstrzymywaniem ich biegu oraz nie przestrzeganiem obowiązku doręczania kopii odpowiedzi na odwołania od nakazów płatniczych kierowanych do organów nadrzędnych...". W dalszej części pisma wynika, że skarżący posiada informacje o uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji za pierwsze półrocze 1996r. – oczekuje na załatwienie spraw od nakazów płatniczych z [...]października 1996, [...]grudnia 1999, trzech z [...]grudnia 1997 i nakazu za I półrocze 1996r. uchylonego decyzją SKO.
W ocenie Sądu, nie było to wezwanie o usuniecie naruszenia prawa polegające na nieprzesyłaniu wniesionych odwołań od nakazów płatniczych za 1996, 1997, 1999 i 2001r., tym bardziej, że odwołania za nakazy płatnicze za 1999 (przed uchyleniem decyzji za 1999r. w trybie art. 261§1 Ordynacji podatkowej) i 2001r. zostały wniesione po tej dacie.
Pozostałe dokumenty nadesłane przez Wójta Gminy, aczkolwiek dotyczące wymiaru zobowiązań podatkowych skarżacego, nie są wezwaniami o usunięcie naruszenia prawa polegającego na nieprzekazaniu wniesionych odwołań do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (tj. "wstrzymywanie biegu odwołań").
Na marginesie sprawy należy przy tym zaznaczyć, iż z cytowanego powyżej pisma skarżącego z [...] lutego 1998r. wynika, że niektóre przynajmniej odwołania zostały przekazane do SKO, skoro skarżący pisze o decyzjach uchylających nakazy płatnicze. Co więcej z akt, nadesłanych przez Wójta Gminy wynika, że 5 lutego 1999r. skarżący odebrał nadpłatę w wysokości 705zł. – co miało również związek z ww. pismem (wezwaniem) skarżącego z dnia [...] lutego 1998r.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu uznać należało, iż nie został wyczerpany tok środków zaskarżenia, nie zostały bowiem wniesione odwołania od decyzji uchylających poprzednie rozstrzygnięcia i zmieniających wymiar zobowiązań podatkowych za pierwsze i drugie półrocze 1996, rok 1997 i 1999 a także nie został wyczerpany tok środków zaskarżania odnośnie decyzji za 2001rok gdyż za taki uważa się właśnie ponaglenie z art. 141 §1 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa (vide. uzasadnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2006 roku, I FSK 588/2005, LexPolonica nr 1474122).
Tym samym skarżący nie spełnił też ww. wymogów z art. 52 § 1 ppsa, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi jako przedwczesnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, wskazującego, że skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło