I SAB/Kr 2/09

WyrokWSA w Krakowie2009-10-22

Skład orzekający: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Maja Chodacka, WSA Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dopuścił się bezczynności w zakresie prowadzenia postępowań kontrolnych i kontroli podatkowej, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje prawne takiego stanu rzeczy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dopuścił się bezczynności w zakresie prawidłowego zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, co stanowi naruszenie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym sąd zobowiązał organ do zawiadomienia strony o nowym terminie załatwienia sprawy. Sąd oddalił jednak skargę w pozostałym zakresie, uznając, że samo stwierdzenie bezczynności w zakresie zawiadomienia nie obliguje sądu do zobowiązania organu do zakończenia postępowań, zwłaszcza gdy zebranie materiału dowodowego jest skomplikowane i wymaga czasu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, "S." Spółka z o.o., złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie prowadzonych postępowań kontrolnych i kontroli podatkowej, które toczyły się od lipca 2007 roku. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie zasady szybkości postępowania oraz brak wydawania postanowień o przedłużeniu terminu. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że kontrole zostały zakończone w maju 2009 roku, a terminy były przedłużane zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a strona była o tym informowana. Organ podniósł również, że postępowania były skomplikowane i wymagały zebrania obszernego materiału dowodowego, w tym weryfikacji transakcji międzynarodowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do zawiadomienia strony skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Zasądził od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr) WSA Grażyna Firek Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009r. sprawy ze skargi "S." Spółka z o.o. w O. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie zobowiązania organu do zakończenia postępowań kontrolnych i kontroli podatkowej I. zobowiązuje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do zawiadomienia strony skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. zasądza od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych). Pismem z dnia 31 marca 2009r. pełnomocnik strony skarżącej - "S." Spółka z o.o. z siedzibą w O. złożył skargę na bezczynność organu administracji - Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie prowadzonych postępowań kontrolnych i kontroli podatkowej (sygn. akt UKS VIII/424 -11/07 oraz UKS VIII/424-12/07). Stawiając zarzut bezczynności organu wniesiono o uwzględnienie skargi, poprzez zobowiązanie organu - Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do zakończenia postępowań kontrolnych i kontroli podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia j organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, iż w dniu 17 lipca 2007 roku wobec strony skarżącej wszczęto postępowania kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania, obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług za 2005r., a także postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania, obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług oraz dokonywania wpłat składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 2006r. W ramach tych postępowań, na podstawie upoważnień Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 17 lipca 2007r. prowadzone były kontrole podatkowe wszczęte w dniu 18 lipca 2007r. Przedmiotowe postępowania nie zakończyły się w terminie przewidzianym w art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), tj. w terminie 2 miesięcy od daty wszczęcia postępowania. Postępowania te toczą się już od niemal 2 lata i są wielokrotnie przedłużane przez organ. Strona skarżąca podniosła, iż powyższe należy ocenić negatywnie w odniesieniu do zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Ponadto w skardze podkreślono, iż przedłużając postępowanie, organ zawiadamiał o tym fakcie kontrolowanego bez zachowania formy przewidzianej przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 216 ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania organ wydaje postanowienia. Postanowienia te dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o jego istocie. Kwestia przedłużenia terminu zakończenia postępowania winna być rozpatrywana dwupłaszczyznowo: po pierwsze strona winna być zawiadomiona o tym fakcie i poinformowana o przyczynach takiego stanu rzeczy, po drugie organ winien ustalić nowy termin zakończenia postępowania, co nastąpić musi w formie postanowienia. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż niewydajnie przez organ kontrolujący postanowienia w przedmiocie wyznaczenia terminu załatwienia sprawy stanowi kolejny przykład bezczynności organu, gdyż dochodzi do sytuacji, w której organ ten nie podejmuje czynności przewidzianych przepisami prawa. Zauważono przy tym, że o uzasadniając kolejne przedłużenia postępowań, organ nader lakonicznie wskazywał, iż postępowanie nie zostało zakończone w przewidywanym terminie ze względu na konieczność zgromadzenia całego materiału dowodowego oraz jego analizę. Z uwagi na fakt, iż w ocenie strony skarżącej czas trwania postępowań kontrolnych bez wątpienia był wystarczający dla zebrania przez organ całości niezbędnego materiału dowodowego w sprawie oraz jego gruntownej i szczegółowej analizy w dniu 16 stycznia 2009r. strona skarżąca wystosowała ponaglenie do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Ponaglenie uznane zostało przez ten organ za nieuzasadnione, co wyczerpało przewidziane środki prawne i czyni – zdaniem strony skarżącej - skargę konieczną i zasadną. Nadto wskazano, iż od listopada 2008 roku kontrolujący nie przeprowadzili żadnej czynności zmierzającej do uzupełnienia materiału dowodowego, a więc nie podjęli żadnego z działań, które uzasadniać miało przedłużanie trwających postępowań. Takie zachowanie organu niewątpliwie wyczerpuje znamiona bezczynności. Z treści art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa wynika bowiem jednoznacznie, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Wobec powyższego stwierdzono, iż wskazywana przez kontrolującego przyczyna przedłużania postępowania jest pozorna i nie znajduje uzasadnienia w czynnościach podejmowanych przez organ kontrolujący, a tym samym nie może stanowić podstawy niezałatwienia sprawy w ustawowo przewidzianym terminie, a także w kolejno wyznaczanych przez organ terminach. Na potwierdzenie przedstawionego stanowiska pełnomocnik strony skarżącej przywołał poglądy doktryny i orzecznictwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, iż prowadzone wobec strony skarżącej kontrole podatkowe w związku z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 18, poz. 97) zostały zakończone w dniu 5 maja 2009r. doręczeniem kontrolowanemu protokołów kontroli. Prowadzone wobec strony skarżącej postępowania kontrolne oraz przeprowadzone ramach tych postępowań - kontrole podatkowe były przez organ kontroli skarbowej kilkakrotnie przedłużane. Podstawę powyższego stanowiły przepisy art. 139 § 1 i 140 § 1 Ordynacji podatkowej (w zakresie postępowań kontrolnych) oraz art. 284b § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa (w zakresie kontroli podatkowych) w związku z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, iż każdorazowo strona była zawiadamiana na piśmie, zgodnie z art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, o niezałatwieniu spraw w terminie oraz była informowana o konieczności zebrania kompletnego materiału dowodowego j jego analizie, jako przyczynie niedotrzymania tych terminów. Stronie wyznaczono także nowe terminy zakończenia postępowań kontrolnych i kontroli podatkowych. W dacie sporządzania odpowiedzi na skargę ponownie przedłużono terminy zakończenia obu postępowań kontrolnych. Organ podniósł, iż postępowania kontrolne za lata 2005 i 2006 wszczęto w związku z postępowaniami dotyczącymi innych podmiotów, które oprócz powiązań rodzinnych i kapitałowych łączą transakcje kupna sprzedaży napojów o znacznej wartości. Prowadzone postępowania kontrolne mają m.in. za cel wyjaśnienie okoliczności związanych z tymi transakcjami, zaś zebrany materiał dowodowy i poczynione ustalenia mają znaczenie dla oceny skutków transakcji dokonanych przez poszczególnych kontrolowanych. W toku prowadzonych wobec strony skarżącej postępowań kontrolnych oraz wszczętych w ramach tych postępowań - kontroli podatkowych, podjęte czynności dotyczyły początkowo kontroli ksiąg rachunkowych Spółki, ewidencji prowadzonych w celu rozliczania podatku od towarów i usług i dokumentów źródłowych w zakresie produkcji i sprzedaż) mebli oraz usług powiązanych, bowiem ta działalność była podstawowym rodzajem działalności gospodarczej strony skarżącej w kontrolowanym okresie. W związku z wykazaniem w księgach w 2006r. zakupu napojów na podstawie dwóch faktur wystawionych przez O. Spółka z o.o. i ich sprzedaży w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów do słowackiej Spółki A. , dalsze czynności dowodowe dotyczyły tej sfery działalności kontrolowanej Spółki. W zakresie transakcji strony skarżącej ze słowacką Spółką A., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wystąpił do Słowackiego Urzędu Podatkowego z wnioskiem o ustalenie zakresu współpracy między podmiotami. W odpowiedzi Słowacki Urząd Podatkowy poinformował o braku możliwości zweryfikowania wnioskowanych okoliczności. Odnosząc się w kontekście powyższego do objętego skargą zarzutu nieprzeprowadzenia od listopada 2008r. żadnej czynności zmierzającej do uzupełnienia materiału dowodowego i w konsekwencji pozorności wskazywanej przez organ kontroli skarbowej przyczyny przedłużania postępowania, Dyrektor Urzędu Kontroli podniósł, iż w powołanym okresie podjęto szereg czynności zmierzających do przesłuchania świadka – I. N. I. N. nie został przesłuchany z uwagi na niestawianie się na kolejno wyznaczane terminy. O każdym z tych strona była zawiadamiana. Nadto w listopadzie 2008r. dokonano przesłuchań dwóch świadków – P. J. i W. R.. Odnosząc się do zarzutu zawiadamiania o przedłużaniu terminu zakończenia postępowań bez zachowania, wynikającej z art. 216 ustawy Ordynacja podatkowa formy postanowienia, organ stwierdził, iż art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wskazuje formy prawnej zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie. Powyższa powinność organu, zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, może więc być realizowana w drodze pisemnego poinformowania strony tak o niezałatwieniu sprawy w terminie i przyczynach takiego stanu rzeczy, jak i o nowym terminie załatwienia sprawy. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2009r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, obszernie opisał czynności organu dokonane po dacie sporządzenia odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik strony skarżącej podtrzymując z kolei prezentowane stanowisko wskazał, iż przytoczone przez organ zestawienie podejmowanych czynności nie może stanowić uzasadnienia dla zaistniałej w sprawie długotrwałości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) możliwe jest wniesienie skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w tej ustawie, co oznacza, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne w powyższym zakresie - możliwe jest zaskarżenie niejako samego zachowania się organu administracji. Uwzględnienie skargi w tym przypadku, a zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że postępowania kontrolne toczą się od lipca 2007 roku. Kontrole podatkowe wszczęte także w tej dacie zakończono w maju 2009 roku. Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż przy ocenie wystąpienia tzw. bezczynności organu administracji, istotnego znaczenia nabiera kwestia terminów przewidzianych na załatwienie sprawy. Z art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, iż organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym określają przepisy art. 139 oraz art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa, które jak trafnie wskazał organ, znajdują zastosowanie także w przypadku postępowania kontrolnego. Prawidłową realizację zasady szybkości postępowania oraz jej gwarancje stanowią przepisy Rozdziału 4 ustawy Ordynacja podatkowa "Załatwienie sprawy". Z art. 139 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, iż załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, zaś zgodnie z § 2 art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Z powyższego wynika, iż to stopień skomplikowania sprawy determinuje czas i termin jej załatwienia. Natomiast w myśl art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie (tzw. podstawowym z art. 139 Ordynacji podatkowej), podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. O tym, że również terminy ustalone w trybie art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa są terminami przewidzianymi do załatwiania spraw, świadczy chociażby art. 141 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przewidujący specyficzny środek prawny w postaci ponaglenia, który służy stronie na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub w terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej. Z bezspornych okoliczności stanu sprawy wynika, że organ kontroli skarbowej, w trybie art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, kilkunastokrotnie wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy w postępowaniach kontrolnych, każdorazowo, jako przyczynę wskazując konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie lub konieczność zebrania kompletnego materiału dowodowego i jego analizę. Zawiadomienie, o którym mowa w powołanym wyżej art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zasadniczo składa się z dwóch elementów. Pierwszy z nich ma charakter informacyjny, bowiem sprowadza się do uzasadnienia przyczyn niedotrzymania terminu. Drugi element zawiadomienia to wskazanie nowego terminu, w którym sprawa powinna być załatwiona. Jak wynika z treści powołanych wyżej przepisów nie ma przeszkód prawnych do wielokrotnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, jeżeli jest to usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Jednakże właśnie w związku z tym, celem przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania, ustawodawca zgodnie z art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa, wskazał, by o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ zawiadomił stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy musi być przy tym oparte na racjonalnych przesłankach i podstawach gwarantujących efektywną (skuteczną) realizację obowiązku rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji we wskazanym nowym terminie. Tylko i wyłącznie takie zawiadomienie i wskazanie nowego terminu uznane być może za prawidłową realizację obowiązku wynikającego z art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa. Stanowi ono bowiem, rodzaj zobowiązania organu i gwarancję zachowania nowego, wyznaczonego terminu załatwienia sprawy. Z powyższego wynika, iż kompetencja do wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, o której stanowi art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa, może być realizowana tylko i wyłącznie na warunkach i zasadach określonych tym przepisem. Istocie tej kompetencji, determinowanej art. 120 i art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa, sprzeciwiał się jej nadużywanie wyrażające się w braku podstaw do jej wykonywania lub częstotliwości sięgania po nią, bez wskazania jasnych, racjonalnych i przekonujących argumentów. W związku z tym, w każdym przypadku wskazywania przyczyny niezałatwienia sprawy, a w szczególności w przypadku kilkunastokrotnego przedłużania terminów załatwienia sprawy obowiązkiem organu jest wskazanie na konkretne okoliczności i przesłanki, konkretne czynności dowodowe, które powinny być przeprowadzone w postępowaniu. Takie rozumienie powyższego przepisu (poprzez wskazanie konkretnych okoliczności) z jednej strony usprawiedliwia niezałatwienie przez organ sprawy w terminie, a z drugiej strony, co równie istotne, powinno powodować, iż dla strony postępowania czytelne są przesłanki warunkujące konieczność przedłużenia terminu załatwienia sprawy. W związku z tym należy stwierdzić, iż trafne i uzasadnione są zarzuty zawarte w skardze, a dotyczące tego, że organ kontroli skarbowej nie zrealizował prawidłowo wymogu wynikającego z treści art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez to, że nie podał właściwej przyczyny uzasadniającej niedotrzymanie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że w przypadku kilkunastokrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy, w sytuacji, gdy postępowania toczą się już kilka lat wskazanie lakonicznej i niekonkretnej okoliczności (a to "konieczność zebrania kompletnego materiału dowodowego i jego analizę") nie wypełnia dyspozycji art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa. Przez to należy uznać, iż zaniechanie realizacji, w wyżej wskazany sposób, obowiązku wynikającego z art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa oznacza, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności. W związku z tym Sąd zobowiązał Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do zawiadomienia strony skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, z uwzględnieniem wyżej wskazanych wymogów. Odnośnie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, iż rzeczywiście w poglądach doktryny przeważa teza, że zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie powinno mieć formę postanowienia (por. Komentarz do art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.97.137.926), [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III; Komentarz do art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II.). W ocenie Sądu wymogi, jakie powinny spełniać zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie wynikające z treści art. 140 § 1 i 141 ustawy Ordynacja podatkowa nie przystają wprost do wymogów, które powinno zawierać postanowienie wydawane na podstawie art. 217 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z tym Sąd stwierdza, iż forma rozstrzygnięcia w przedmiocie zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie nie ma w niniejszej sprawie istotnego wpływu na wynik sprawy. Oprócz stwierdzonej bezczynności i zobowiązaniu organu do zawiadomienia strony skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy w postępowaniu kontrolnym Sąd uznał, iż nie zachodzą przesłanki, które nakazywałyby zobowiązanie organu do zakończenia postępowań kontrolnych i w tym zakresie skargę oddalił. Jak bowiem wyższej szczegółowo wskazano, przy ocenie wystąpienia tzw. bezczynności organu administracji, istotnego znaczenia nabiera kwestia terminów przewidzianych na załatwienie sprawy. Sąd uznał w tym zakresie bezczynność organu, poprzez stwierdzenie braku właściwego zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie. Jednakże samo to nie może powodować, iż Sąd jest uprawniony do zobowiązania organu do zakończenia postępowań kontrolnych. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, organy prowadzące postępowanie mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Jednocześnie stosownie do przepisu art. 187 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego ma znaczenie dla właściwego stosowania przepisów materialnego prawa podatkowego. Niewątpliwie na co zwróciły uwagę organy skarbowe - podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego jest wcześniejsze prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających prawdzie, czyli zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Zatem prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy dysponuje stosownym materiałem dowodowym pozwalającym na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W związku z tym, a także z przywołaną już okolicznością, iż nie ma przeszkód prawnych do wielokrotnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, jeżeli jest to usprawiedliwione okolicznościami sprawy Sąd uznał, iż organ dopuścił się bezczynności wyłącznie w zakresie dotyczącym braku zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie, co nie oznacza automatycznie, iż istnieje uzasadnienie faktyczne i prawne do zobowiązania organu do zakończenia postępowań kontrolnych. Tu organ, jako gospodarz postępowania, a także strona skarżąca, która ma prawo do czynnego udziału w postępowaniu (z którego w pełni korzysta) powinny być zainteresowane tak wyczerpującym i wszechstronnym zebraniem materiału dowodowego, by właściwie zakończyć postępowania kontrolne i rozstrzygnąć sprawy objęte ich zakresem. Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Mając na względzie powyższe, Sąd postanowił jak w sentencji wyroku, a mianowicie zobowiązać Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do prawidłowego zawiadomienia strony o nowym terminie załatwienia sprawy. W pozostałym zakresie Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. W związku ze stwierdzoną bezczynnością, o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 2 - § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził zwrot wpisu od skargi w wysokości 100,00 zł, opłatę od pełnomocnictwa - 17 zł oraz honorarium pełnomocnika w kwocie 240 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło