I SAB/Kr 5/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skarg W. G. na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. skarżący W. G. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz "pomoc prawną". Do pisma załączony został wypełniony druk nieobowiązującego formularza "PPF". W wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2017 r. skarżącemu został przesłany formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką A. A. G. ur. 1999 r. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z użyczenia pokoju w wysokości 300 zł miesięcznie oraz środki z pomocy społecznej. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni 48,9 m˛. Nie dysponuje on oszczędnościami, wierzytelnościami, papierami wartościowymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. W rubryce 7.2.1. formularza, w której należało wykazać posiadane zasoby pieniężne wnioskodawca wpisał "drobne lub debet". Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy W. G. podniósł, iż liczy 64 lat i ze względu na stan zdrowia stracił możliwość pracy i zarobkowania. Legitymuje się on orzeczeniem o niezdolności do pracy i niepełnosprawności. Środki uzyskane z użyczenia pokoju pokrywają część opłat za eksploatację mieszkania. Córka wnioskodawcy uczy się, nie pracuje. Skarżący podał, że ponosi za córkę koszty eksploatacji mieszkania i mediów, co kompensuje podstawowe koszty związane z utrzymaniem dziecka. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii należy sprawa ze skargi W. G.. Powyższe oznacza, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji starszy referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego przedstawiona przez W. G. sytuacja materialna nie pozwala mu na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, a stan jego zdrowia uniemożliwia mu wykonywanie pracy i zarobkowanie. Uzyskuje on niewysokie dochody z tytułu użyczenia pokoju. Na jego utrzymaniu pozostaje ucząca się córka. O trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy świadczy także fakt korzystania przez niego ze wsparcia pomocy społecznej. Nie dysponuje on żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji konieczność opłacenia pełnomocnika mogłaby zagrozić egzystencji wnioskodawcy i jego córki. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.