I SO/Kr 10/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "Z" S.A. w K. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych, postanawia: 1. zwolnić stronę od kosztów sądowych w ¾ części 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "Z" S.A. w K. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka złożyła przedmiotowy wniosek gdyż ma zamiar zaskarżyć decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.03.2010r. nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 1999r. a jak podaje nie posiada środków finansowych na ten cel. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych dokumentów kapitał zakładowy spółki wynosi 3 151 200 zł. , wartość aktywów – 4 009 950,12 zł. a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok opiewa na kwotę 20 487 zł. (na dzień 31.03.2010r. – 19 626,75 zł. ) W minionym roku spółka osiągnęła stratę w wysokości 873 333,08 zł. Na dzień 31.03.2010r. odnotowała natomiast zysk w wysokości 707 976,04 zł. Spółka posiada rachunek bankowy w ING Banku Śląskim S.A. ,którego saldo przyjmuje wartość ujemną i wynosi – 2 590 580,25 zł. Udziały spółki zostały zabezpieczone przez zajęcie na kwotę 2 388 855 zł. Posiadany przez "Z" S.A. w K w likwidacji udział w nieruchomości, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy księga wieczysta kr [...] obciążony jest hipotekami przymusowymi na rzecz Skarbu Państwa. Zdaniem orzekającego wniosek strony zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy . Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Nawet więc trudna sytuacja finansowa podmiotu niebędącego osobą fizyczną nie determinuje jeszcze przyznania prawa pomocy. Instytucja ta jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Jako odstępstwo powinna więc być stosowana wyjątkowo. Zwolnienie od kosztów sądowych oznacza bowiem prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa. Jest ono formą dofinansowania podmiotu z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trzeba stwierdzić , iż sytuacja finansowa "Z" S.A. w K. w likwidacji nie jest dobra. Jej płynność finansowa uległa zachwianiu. Konto firmy wskazuje dużą wartość ujemną , udziały uległy zajęciu zabezpieczającemu na kwotę 2 388 855 zł. ,na posiadanej części nieruchomości ustanowione są hipoteki przymusowe na rzecz Skarbu Państwa. W kwietniu spółka złożyła do Sądu Rejonowego wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Należy też mieć na względzie , iż wnioskodawca zamierza wnieść do tut. Sądu 32 skargi co zwiększy jego koszty związane z ewentualnymi postępowaniami. Z drugiej jednak strony nie można zapomnieć, iż spółka do 31.03.2010r. osiągnęła zysk w wysokości 707 976,04 zł. i jako profesjonalista obrotu gospodarczego znacznych rozmiarów (kapitał zakładowy 3 151 200 zł. ) powinna zabezpieczyć z tej kwoty stosowne środki umożliwiające realizację jej praw przed sądem. (por. postanowienie SN z dnia 09.07.2002r. , sygn. akt I Acz 392/92 oraz postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r. sygn. akt FZ 463/04). Biorąc pod uwagę powyższe, orzekający stanął na stanowisku, iż uwzględnienie wniosku "Z" S.A. w K. w likwidacji możliwe jest jedynie w części. Partycypacja spółki w kosztach sądowych sprowadzać się więc będzie tylko do uiszczenia czwartej ich części, co dla wnioskodawcy stanowić będzie znaczną pomoc finansową. Rozstrzygnięcie takie nie obarczy zarazem Skarbu Państwa całymi kosztami sądowymi prywatnej spółki kapitałowej znacznych rozmiarów. W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3 i §4, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.) orzeczono jak w sentencji.