I SO/Kr 17/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. B. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2018 r. sygn. akt I SO/Kr 17/17 w sprawie z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego M. B. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W treści wniosku skarżący opisał swoją sytuację rodzinną i majątkową oraz wyjaśnił, że adwokat jest mu potrzebny do sporządzenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1596/14. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Referendarz sądowy wskazał, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1596/14 skarżącemu M. B. przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem nr [...] z dnia 25 listopada 2014 r. wyznaczył skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat K. P.. Orzeczenie w przedmiocie przyznania prawa pomocy stało się prawomocne i dotąd zachowało swą moc. Referendarz sądowy powołał się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 i stwierdził, że przyznane skarżącemu prawo pomocy w sprawie o sygn. I SA/Kr 1596/14 rozciąga się również na postępowanie wznowieniowe. Z tego też powodu ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie może być merytorycznie rozpoznany. Referendarz sądowy dodał, że jeżeli skarżącemu nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowany, to powinien swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż sąd nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, jeżeli przyznane prawo pomocy w tym zakresie nie zostało cofnięte na mocy art. 249 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie stało się, zdaniem referendarza sądowego, zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. W sprzeciwie od powyższego postanowienia referendarza sądowego M. B. wniósł o jego zmianę i wyznaczenie mu adwokata w związku z zamiarem wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1596/14. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem, gdyż zamyka mu ono drogę do dochodzenia swoich praw. Skarżący wyraził niezadowolenie ze sposobu sporządzenia przez adwokat K. P. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1596/14, która była błędnie sporządzona co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jej rozpoznanie. Skarżący podniósł, że to w Okręgowej Radzie Adwokackiej w K. poinformowano go, że musi złożyć w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie nowy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż pomoc prawna adwokat K. P. się zakończyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). I tak, zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdyż zamierza wnieść skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1596/14. Jak wynika jednak z akt sprawy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1596/14 skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem nr [...] z dnia 25 listopada 2014 r. wyznaczył skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat K. P.. Zgodnie z treścią art. 39 pkt 1 p.p.s.a., pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Oznacza to, że ustanowienie w sprawie I SA/Kr 1596/14 dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokat K. P. rozciąga się też na postępowanie wszczęte na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego. Potwierdza to również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, zgodnie z którą prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Skarżący ma zatem ustanowionego pełnomocnika z urzędu, który może wnieść w jego imieniu skargę o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Kr 1596/14. Jeżeli natomiast skarżący nie jest zadowolony z pracy swojego pełnomocnika to może wystąpić do Okręgowej Izby Adwokackiej w K. o jego zmianę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest bowiem uprawniony jedynie do ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, co też zostało uczynione w sprawie I SA/Kr 1596/14. Natomiast wyznaczenie czy też ewentualnie zmiana konkretnego adwokata na pełnomocnika skarżącego leży już w gestii organów Okręgowej Rady Adwokackiej w K.. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że postanowienie Referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2018 r. jest prawidłowe i należy je utrzymać w mocy, a w związku z tym na podstawie art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.