I SO/Kr 5/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R.P. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I SO/Kr 5/13 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R.P. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. W dniu 13 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Z uzasadnienia wniosku oraz z dokumentów załączonych do akt sprawy w toku postępowania na żądanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.P.. Małżonkowie mają na utrzymaniu dwie uczące się córki M. i A. Jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny są środki pochodzące od córki wnioskodawcy A. P., która pracuje za granicami kraju prowadząc tam własną działalność gospodarczą i przesyła kwoty średnio rzędu 2.500 zł miesięcznie, przy czym pomoc ta bywa nieregularna. Pieniądze od córki w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie, tj. wyżywienie, ubranie, środki czystości, koszty leczenia i edukacji córek, opłaty itp. Rodzina, na zasadzie ustnej umowy użyczenia, zamieszkuje w lokalu należącym do J.G.. Wnioskodawca nie posiada lokat bankowych, żadnego cennego majątku ruchomego, ani nieruchomości, czy też jakichkolwiek oszczędności. Ponadto R. P. oświadczył, że obecnie zaprzestał prowadzenia jednoosobowej działalności pod firmą R., która została zlikwidowana. Wprawdzie, jak wynika z zeznania podatkowego, w 2012 r. osiągnął z tego tytułu dochód w wysokości 80.091,85 zł przy przychodzie na poziomie 2.014.435,99 zł, natomiast z innych tytułów uzyskał dochód w kwocie 10.721,77 zł przy przychodzie w wysokości 19.000 zł, to jednak wnioskodawca podniósł, że całość tych środków został skonsumowana bądź to na bieżące potrzeby rodziny, bądź też na uregulowanie wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi i sądowoadministracyjnymi (wpisy od skarg, wynagrodzenie fachowego pełnomocnika, opłaty kancelaryjne od pełnomocnictwa itp.). Wnioskodawca oświadczył i poparł swoje twierdzenia odpowiednimi dokumentami (tj. przykładowymi fakturami wystawionymi przez kancelarię doradców podatkowych M., kserokopiami dowodów uiszczenia wpisów sądowych), że dotychczas koszty sądowe i wszelkie wydatki związane z obroną interesów przez sądem wyniosły ok. 60.000 zł. Dodatkowo R. P. wskazał na toczące się względem niego postępowanie egzekucyjne wszczęte na skutek wydania przez Dyrektora Izby Celnej szeregu decyzji podatkowych ( opiewające łącznie na kwotę 1.203.900 zł zaległej akcyzy bez odsetek), na którą to okoliczność przedłożył plik tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o podejmowanych czynnościach egzekucyjnych (zajęcia ruchomości i rachunków bankowych). Obecnie wnioskodawca został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. R. P. wskazał, że wprawdzie posiada sto procent udziałów w R. Sp. z o.o. w T. o nominalnej wartości 38.063 zł, w której jest prezesem zarządu, jednakże z uwagi na słabą koniunkturę na rynku motoryzacyjnym spółka ta obecnie nie przynosi dochodów, dlatego pomimo stosownej uchwały nie pobiera wynagrodzenia za pełnienie funkcji w zarządzie, podobnie jak jego żona za funkcję prokurenta w spółce. Również ani wnioskodawca, ani też M. P. nie pobierają wynagrodzenia za pełnienie funkcji w kolejnej spółce R. Wnioskodawca oświadczył również, że do tej pory przekazał na konto Izby Celnej kwotę 38.315 zł. Zawnioskował nadto, aby w ramach przyznanego prawa pomocy wyznaczyć jego pełnomocnikiem doradcę podatkowego K. J. M. Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. referendarz tut. Sądu oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że z treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tak brzmiącego przepisu należy wysnuć wniosek, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku R. P. w przedmiocie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego uznał, iż istnieją podstawy do jego uwzględnienia w całości. Obecna sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy jest bowiem na tyle trudna, co zostało wykazane w sposób wyczerpujący i dokładny, że w opinii Sądu nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Przedstawione przez skarżącego okoliczności, a zwłaszcza fakt, że obecnie prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych efektów finansowych, zatem jedynym w miarę stałym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny są środki pochodzące od córki wnioskodawcy, w całości konsumowane na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb rodziny związanych z wyżywieniem, zakupem ubrania, kosztami edukacji i leczenia dzieci, opłatami itp., że wnioskodawca nie posiada żadnego cennego majątku ruchomego, ani nieruchomości (zamieszkuje w użyczonym lokalu), żadnych oszczędności, z których można sfinansować koszty postępowania sądowego, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują na konieczność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z pola widzenia nie może umknąć okoliczność wielości spraw zawisłych przed tut. Sądem, w których R. P. jest stroną i które niewątpliwie generują spore koszty. Wnioskodawca wykazał, że dopóki osiągał dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, dopóty opłacał wpisy w sprawach sądowych i samodzielnie ponosił koszty zastępstwa procesowego, czego nie jest w stanie uczynić na obecnym etapie z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne, wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, brak jakiegokolwiek majątku, brak stałych, przewidywalnych dochodów, a co za tym idzie konieczność korzystania z pomocy rodziny. W opinii Sądu odmówienie wnioskodawcy przyznania prawa pomocy na tym etapie w sposób nieuprawniony zablokowałoby jego prawo do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Odnosząc się z kolei do wniosku o ustanowienie pełnomocnikiem doradcy podatkowego K. J. M. wskazać należy, że Sąd stosownym postanowieniem przyznaje jedynie prawo do posiadania pełnomocnika z urzędu, zaś imiennie wyznacza go dopiero uprawniony do tego organ odpowiedniej korporacji zawodowej.