I SO/Kr 8/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 lutego 2013 r. nr: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu postanawia : 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R.P. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12.02.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. Z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika w szczególności, że R.P.pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.P. oraz córkami: M.P. (ur. w 1995 r.) i A.P. (ur. w 1996r.). Rodzina mieszka w mieszkaniu znajdującym się w T., którego właścicielem jest "osoba trzecia" – J.G.. Według oświadczenia wnioskodawcy "strony umowy użytkowania nie posiadają w tym zakresie stosownych umów w formie pisemnej". R.P. podał, że obecnie zaprzestał prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej pod firmą "R", R.P., z której w 2012r. osiągnął dochód w wysokości 80 091,85 zł przy przychodzie na poziomie 2 014 435,99 zł. Ponadto, w roku tym, z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 10 721,77 zł przy przychodzie w wysokości 19 000 zł. Dochody te zostały "w zasadzie w całości" przeznaczone na: wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny, wydatki związane z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi, sądowoadministracyjnymi i egzekucyjnymi oraz na wydatki z tytułu wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. R.P. wskazał, że wprawdzie posiada sto procent udziałów w "R" Sp. z o.o. w T. o nominalnej wartości 38.063 zł, w której jest prezesem zarządu, jednakże z uwagi na słabą koniunkturę na rynku motoryzacyjnym spółka ta obecnie nie przynosi dochodów, dlatego pomimo stosownej uchwały nie pobiera wynagrodzenia za pełnienie funkcji w zarządzie, podobnie jak jego żona za funkcję prokurenta w spółce. Również ani wnioskodawca, ani też M.P. nie pobierają wynagrodzenia za pełnienie funkcji w kolejnej spółce R. Obecnie wnioskodawca został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Saldo konta osobistego R.P., które znajduje się w Banku Zachodnim WBK S.A. na dzień 28.03.2013r. wynosiło 26,52 zł a historia tego rachunku nie wskazuje żadnej aktywności finansowej w ostatnich trzech miesiącach, z wyjątkiem prowizji za obsługę w wysokości 9,99 zł. M.P. za 2012 r. nie złożyła zeznania podatkowego, gdyż nie odnotowała w tym roku żadnych dochodów. Według oświadczenia strony skarżącej jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi pomoc (nazwana początkowo umową dożywocia) córki R.P. z pierwszego małżeństwa – A.P., przebywającej poza granicami kraju, w wysokości 2 500 zł miesięcznie. Uzyskiwane w ten sposób środki przeznaczane są na: "wydatki związane z konsumpcją, ubiorem rodziny oraz edukacją, a także leczeniem w razie choroby małoletnich córek". Skarżący podkreślił, że nie posiada nieruchomości ani oszczędności. Zaznaczył również, że w stosunku do niego zapadły już decyzje ostateczne na łączną kwotę 1 203 900 zł, dotyczące zaległego podatku akcyzowego, a suma 755 051 zł (nie licząc odsetek od tych należności) jest przedmiotem egzekucji. Wnioskodawca oświadczył również, że do tej pory przekazał na konto Izby Celnej kwotę 38.315 zł. Zawnioskował nadto, aby w ramach przyznanego prawa pomocy wyznaczyć jego pełnomocnikiem doradcę podatkowego K. J. M.. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalił. W sprzeciwie od w/w postanowienia skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy i zaznaczył, że odmowa przyznania tego prawa we wnioskowanym zakresie nastąpiła z uwagi na pozornie tylko istniejące wątpliwości, tudzież wątpliwości referendarza, które mogły zostać wyjaśnione w toku postępowania wpadkowego, aczkolwiek wcale nie musiały, gdyż dotyczyły okoliczności pozbawionych relewantności prawnej i niemogących wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej skarżącego, jako przesłanki pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Skarżący wykazał bowiem, że nie posiada żadnego nieruchomego ani ruchomego majątku, co jest poza sporem, a źródłem jego utrzymania jest pomoc córki z pierwszego małżeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że z treści art. 246 §1 pkt 1 cytowanej ustawy wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (a więc obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tak brzmiącego przepisu należy wysnuć wniosek, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji opisanej w ww. przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku R.P. w przedmiocie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego uznał, że istnieją podstawy do jego uwzględnienia w całości. Obecna sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy jest bowiem na tyle trudna, co zostało wykazane w sposób wyczerpujący i dokładny, że w opinii Sądu uzasadnia to przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez skarżącego okoliczności, a zwłaszcza fakt, że obecnie prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych efektów finansowych, zatem jedynym w miarę stałym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny są środki pochodzące od córki wnioskodawcy, w całości konsumowane na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb rodziny związanych z wyżywieniem, zakupem ubrania, kosztami edukacji i leczenia dzieci, opłatami itp., że wnioskodawca nie posiada żadnego cennego majątku ruchomego, ani nieruchomości (zamieszkuje w użyczonym lokalu), żadnych oszczędności, z których można sfinansować koszty postępowania sądowego, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują na konieczność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z pola widzenia nie może umknąć okoliczność wielości spraw zawisłych przed tut. Sądem, w których R.P. jest stroną i które niewątpliwie generują spore koszty. Wnioskodawca wykazał, że dopóki osiągał dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, dopóty opłacał wpisy w sprawach sądowych i samodzielnie ponosił koszty zastępstwa procesowego, czego nie jest w stanie uczynić na obecnym etapie z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne, wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, brak jakiegokolwiek majątku, brak stałych, przewidywalnych dochodów, a co za tym idzie konieczność korzystania z pomocy rodziny. W opinii Sądu odmówienie wnioskodawcy przyznania prawa pomocy na tym etapie w sposób nieuprawniony zablokowałoby jego prawo do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak na wstępie. Odnosząc się z kolei do wniosku o ustanowienie pełnomocnikiem doradcy podatkowego K. J. M. wskazać należy, że Sąd stosownym postanowieniem przyznaje jedynie prawo do posiadania pełnomocnika z urzędu, zaś imiennie wyznacza go dopiero uprawniony do tego organ odpowiedniej korporacji zawodowej.