II SA/Kr 1/04
WyrokWSA w Krakowie2004-05-20
Skład orzekający: Andrzej Irla, Izabela Dobosz, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania uprawnień wdowy po kombatancie jest zasadna, jeśli zmarły mąż posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w LWP w okresie II wojny światowej, mimo że w późniejszym okresie służył w strukturach NKWD?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przyznania uprawnień kombatanckich wdowie, jeśli zmarły mąż posiadał uprawnienia z tytułu służby w LWP w okresie II wojny światowej, nawet jeśli w późniejszym okresie służył w strukturach NKWD. Służba w LWP stanowi samoistną podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Organ powinien również zbadać, czy nie zachodzą inne przesłanki do przyznania uprawnień, zgodnie z ustawą o kombatantach.Stan faktyczny
Skarżąca U. N. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która odmówiła jej uprawnień wdowy po kombatancie. Zmarły mąż skarżącej posiadał uprawnienia przyznane przez ZBOWiD z tytułu służby w LWP w okresie II wojny światowej oraz z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w ramach Istriebitielnego Batalionu (NKWD). Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając, że służba w NKWD dyskwalifikuje zmarłego męża jako kombatanta.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA / Kr 1 /04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie SA Izabela Dobosz / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. Krzysztofa Kozdronkiewicza sprawy ze skargi U. N. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 23 maja 1995r., Nr 2082/ W - 1018046 / 95 w przedmiocie odmowy uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej U. N. kwotę 107 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt. II SA/Kr 1 /04
UZASADNIENIE
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]. 05.1995r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 3 oraz art. 22 ust. 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. Nr 17 poz. 75 ze zm. / odmówiono U. N. uprawnień wdowy po kombatancie. Zmarły mąż – L. N. miał uprawnienia przyznane przez ZBOWiD z tytułu "służby w Odrodzonym WP" [...].06. 1944 – [...].05.1945r. oraz z tytułu "utrwalania władzy ludowej" [...]. 03. 1946 – [...]. 07. 1947r. na podstawie zaświadczenia Miejskiego Sztabu Wojskowego z dnia [...].12.1974r. Okazało się, że służył on w Istriebitielnym Batalionie / Niszczycielskim Batalionie /, czyli w NKWD - co zdaniem Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych sprawia, że uprawnienia mu nie przysługują, a zatem także wdowie po nim.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego U. N. wnosi o uchylenie decyzji jako krzywdzącej i wnosi o zbadanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o oddalenie skargi podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarga wpłynęła do NSA 11.06.1995r, a zatem przed wejściem w życie ustawy z 11.05.1995r. o NSA/Dz. U. Nr 74 poz. 368/. Naczelny Sąd Administracyjny 9.11.1995r. zawiesił postępowanie sądowe. Zostało ono podjęte 27.11.2003r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / p. o p. p. s. a. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co ma miejsce w niniejszym przypadku / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy / art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /.
Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Uchwała SN z 3.04.1996r, III AZP 377 95 / OSNAPiUS 1996, nr 20 poz. 295 / stwierdza, iż "regulacja zawarta w art. 1 ust. 2 pkt 4 i art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach nie odnosi się do działalności kombatanckiej obywateli polskich, biorących udział w walkach w obronie ludności polskiej na obszarach dawnych województw: [...], [...], [...] i [...], działających w ramach tzw. "Niszczycielskich Batalionów". Nie oznacza to, iż udział obywateli polskich w walkach prowadzonych przez te bataliony może być uznawany za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 4 lub pkt 6 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. Nr 17 z 1991 r. poz. 75 /, tym niemniej nie można tego faktu traktować jako negatywnej przesłanki pozbawienia uprawnień kombatanckich, jeśli istnieją podstawy do ich zachowania z innego tytułu wymienionego w ustawie.
W niniejszej sprawie mąż skarżącej – L. N. brał udział w trakcie lI wojny światowej jako żołnierz LWP w działaniach wojennych odbywając służbę wojskową od [...].06.1944r. do [...].05.1945r. / l AWP /, zaświadczenie Miejskiego Sztabu Wojskowego w G. z [...].11.1973r / k. 4 akt administracyjnych /, co stanowi samoistną podstawę uprawnień kombatanckich określoną w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z 24. 01. 1991 r. W aktach b. ZBOWiDU dotyczących L. N. są jednakże również informacje o tym, iż w okresie od [...].03.1946r. do [...].07.1947r. brał udział w walkach z bandami / zaświadczenie Miejskiego Sztabu Wojskowego w G. z [...].12.1974r, k. 32 akt administracyjnych /. Ponieważ jednak nie wszystkie urzędowe dokumenty zawierają tę ostatnią informację / nie ma jej np. w zaśw. WKR G. z [...].10.1967, k. 28 akt administracyjnych /,a w innych dokumentach podaje się rozmaite ugrupowania, z którymi jakoby miał walczyć L. N. nie można stwierdzić, bez szczegółowego zbadania jego akt personalnych i całego przebiegu służby, czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy z 24. 01. 1991r. o kombatantach..., co również mogłoby mieć wpływ na kwestię uprawnień kombatanckich wdowy po L. N..
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30. 08. 2002r. p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s. a. oraz ustawę p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 /.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o NSA / Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. / w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło