II SA/Kr 100/22
WyrokWSA w Krakowie2022-03-07
Skład orzekający: Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję organu odwoławczego o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeśli strona kwestionuje jedynie uzasadnienie tej decyzji, a nie jej rozstrzygnięcie, i czy sąd w ramach rozpoznawania sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej może badać zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego niż art. 138 § 2 KPA?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że w postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej bada jedynie istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 KPA, a zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia lub naruszenia innych przepisów KPA wykraczają poza zakres kognicji sądu na tym etapie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 16 lipca 2021 r., która umorzyła postępowanie w części dotyczącej zbiornika, określiła funkcję rowu jako retencyjną i nałożyła obowiązek odtworzenia i utrzymania parametrów rowu. Decyzją z dnia 21 grudnia 2021 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Strona B. C. wniosła sprzeciw od tej decyzji kasatoryjnej, kwestionując jej uzasadnienie i zarzucając naruszenie szeregu przepisów KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2022 r. sprzeciwu B. C. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" z dnia [...] grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie przywrócenia funkcji urządzenia wodnego oddala sprzeciw.
Decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 16 lipca 2021 r., znak: [...], umorzono postępowanie w części dotyczącej zbiornika na działkach ewidencyjnych nr [...] położonych w m. W. , określono funkcję rowu - retencyjna oraz nałożono na właścicieli działek nr: [...] położonych w W. obowiązek odtworzenia i utrzymywania właściwych parametrów rowu, ze wskazaniem charakterystycznych parametrów, współrzędnych geodezyjnych, wymaganego zakresu prac i terminu ich wykonania.
Od powyższej decyzji odwołali się: B. C. oraz T. P. - R. i T. R..
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" decyzją na podstawie art. 138 § 2 oraz art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735), w związku z art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2233) z dnia 21 grudnia 2021 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania.
Dalej wskazał, że jak wynika z akt sprawy przedmiotem postępowania było nienależyte utrzymywanie urządzeń wodnych, tj. rowu przebiegającego przez działki ewidencyjne nr [...] oraz zbiornika wodnego zlokalizowanego w ciągu ww. rowu, na działkach ewidencyjnych nr [...] w m. W. , którego następstwem jest zmiana funkcji tych urządzeń lub szkodliwe oddziaływanie tych urządzeń na wody lub grunty.
Organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie na podstawie art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm.), po uprzednim ustaleniu, wg ewidencji urządzeń melioracji wodnych, prowadzonej na podstawie art. 196 ww. ustawy, że przedmiotowy rów nie jest urządzeniem melioracyjnym, a więc nie ma zastosowania art. 205 ustawy Prawo wodne. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy dotyczące urządzeń wodnych.
Przepis art. 191 ustawy Prawo wodne stanowi, że: "W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód". Postępowanie miało na celu wydanie decyzji restytucyjnej, w celu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia, w przypadku zmiany funkcji urządzenia spowodowanej nienależytym jego utrzymywaniem. Podkreślić należy przy tym, że w myśl art. 191 ust. 3 "Jeżeli określenie funkcji urządzenia wodnego, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, określić na nowo funkcję tego urządzenia oraz nakazać jego odbudowę albo likwidację".
Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organ I instancji dołożył wszelkiej staranności w zakresie ustalenia stanu faktycznego dotyczącego istnienia zbiornika wodnego na działkach nr [...], funkcji rowu i jego przebiegu na działkach nr [...]. Z dostępnego w geoportalu arkusza mapy [...] przedstawiającego stan faktyczny w roku 2012, wykonanego w kompozycji barwnej CIR (tj. z kanałem podczerwonym), wynika jednoznacznie, że w obszarze przedmiotowego rowu nie jest widoczny żaden zbiornik wodny. Obrazowanie to jest bardzo dokładne i uwidacznia nawet najmniejsze zbiorniki wodne w tym oczka wodne. Brak istnienia zbiornika wodnego na omawianym terenie potwierdzają również Mapy Podziału Hydrograficznego Polski (MPHP) z 2010 roku oraz z roku 2016. Zatem zarzut zaniechania zasięgnięcia opinii biegłego w zakresie istnienia zbiornika wodnego nie znajduje uzasadnienia.
B. C. w odwołaniu zarzuciła także, że naruszono art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 kpa, poprzez brak zebrania materiału dowodowego na okoliczność pierwotnego przebiegu rowu, w tym nieprzeprowadzenie oględzin w zakresie obszaru pierwotnego przebiegu rowu. Analiza map historycznych potwierdza że zobrazowanie przebiegu rowu w załączniku do decyzji jest zgodne z przebiegiem rowu przedstawionym na tych mapach oraz w ekspertyzie hydrologicznej, choć nie jest oczywiste istnienie jednego z odcinków rowu na działce nr [...]. Natomiast w p. IV na str. 6 odwołania zawarto informację, że w decyzji wyznaczone odmienny przebieg rowu, de facto pierwotny, jednak bez przeprowadzenia dowodów. Przypomniano, że wniosek dotyczył nakazania właścicielom nieruchomości (...) przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie, poprzez odtworzenie urządzenia wodnego w postaci rowu oraz zbiornika wodnego. Z kolei w p. VIII odwołania B. C. podnosi, że kilkuletnie nieutrzymywanie systemu melioracyjnego spowodowało zalanie gruntów, a prace nazywane "utrzymaniowymi" można (w tym przypadku, zakwalifikować wyłącznie do odbudowy urządzeń wodnych. Wyjaśniono, że w rejonie objętym wnioskiem nie występują urządzenia melioracji wodnych. Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4) ustawy Prawo wodne przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio dc. m.in. odbudowy urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Przy tym art. 191 ust. 3 ww. ustawy daje możliwość określenia funkcji urządzenia wodnego na nowo.
Odnosząc się do zarzutu przedstawionego w odwołaniu B. C., że teren został podwyższony, a pomimo tego określone zostały parametry rowu tak, jakby podwyższenie nie miało miejsca, co powoduje, że rów nie spełni swojej funkcji, a wręcz przeciwnie - woda będzie płynęła w odwrotnym kierunku, podkreślono, że zmiana ukształtowania terenu przyległego do rowu nie była przedmiotem postępowania prowadzonego przez Organ I instancji i nie leży w kompetencji tego Organu. W myśl art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne "jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności". Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii, z urzędu lub na wniosek strony, należy do kompetencji Wójta Gminy W.. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji omówił tę kwestię szczegółowo, w tym podkreślił, że postępowanie w oparciu o przepis art. 234 było już przez Wójta Gminy W. prowadzone i mocą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stwierdzono jego nieważność, gdyż przedmiotem wniosku było odtworzenie urządzeń wodnych, dla którego załatwienia Wójt Gminy W. nie był organem właściwym w sprawie. Ponadto art. 234 ustawy Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. decyzji Wójta, dotyczący naruszenia stosunków wodnych, nie był podstawą prawna właściwą dla prowadzonego postępowania, jak również w rozstrzygnięciu nie określono położenia urządzeń wodnych i ich parametrów. Przy tym Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich uwag wnoszonych do postępowania, w tym do nadsypania terenu (uwagi [...]), które Organ uznał za bezsporne i podzieli stanowisko B. C., że podwyższenie terenu na działce nr [...], szczególnie w część przylegającej do rowu na działce nr [...] niekorzystnie wpływa na możliwość odpływu wody z działek nr [...] oraz, że część wody opadowej z działki nr [...] wpływa na działkę nr [...]. Jednocześnie Organ I instancji analizując numeryczny model terenu prawidłowo ustalił, że na terenie ww. działek występuje bezodpływowa depresja (niecka terenowa) w stosunku do terenu otaczającego, w której mogą okresowo gromadzić się wody opadowe i roztopowe. Analiza map topograficznych potwierdza powyższe (poziomica zamknięta na omawianych działkach, okalająca stwierdzony obszar depresji). Również w ekspertyzie hydrologicznej opracowanej na zlecenie Gminy W. zawarta jest informacja, że teren zabudowy obejmuje obszary kwalifikowane jako łąki podmokłe. Natomiast, odnosząc się do kierunku przepływu wody rowie, w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w S. określone zostały rzędne dna rowu i to one wskazują na kierunek przepływu wody w rowie. Położenie dna rowu drogowego powyżej dna rowu na działkach [...], zobrazowane również na profilu rowu, a także fakt, że rów przechodzi przez lokalną depresję wskazuje, że retencyjna funkcja rowu została określona prawidłowo, co Organ I instancji ustalił na podstawie pomiarów, jakie przeprowadził w terenie. Niemniej jednak z przekrojów terenu wygenerowanych na numerycznym modelu terenu udostępnionym w geoportalu wynika, że rzędne dna rowu na działkach nr [...] są wyższe od rzędnej dna w jego ujściu do rowu drogowego, aczkolwiek na działce nr [...] rów jest odcinkowo wypłycony (pojawia się przeciwspadek). Ustalenie to pozostaje w sprzeczności z opracowanym przez Organ I instancji profilem rowu znajdującym się w aktach sprawy i zapisami w uzasadnieniu decyzji, że spływ wód ma ograniczenie wynikające z rzędnej dna wylotu rowu i w przypadku pojawienia się wody w rowie drogowym dz. nr [...], woda z tego rowu wpływa do rowu na działkach nr [...]. Wobec tego powyższe wymaga zweryfikowania, z odniesieniem do ustalonej funkcji rowu.
B. C. zarzuciła także brak jasnego, precyzyjnego i jednoznacznego określenia w rozstrzygnięciu skutków przedmiotowej decyzji Organu I instancji. Nie sposób przychylić się do tego zarzutu. Organ I instancji wykazał w obliczeniach, że przepustowość rowu jest kilkukrotnie wyższa niż wymagana dla przeprowadzenia wód o prawdopodobieństwie wystąpienia przepływu p=20%, a także ocenił w uzasadnieniu decyzji, że przy spełnieniu warunków i obowiązków nałożonych na strony wydaną decyzją, najniższa część zlewni rowu, zwłaszcza depresja, nadal naturalnie powinna wypełniać się wodą opadową i roztopową niemieszczącą się w rowie (tj. przy natężeniu przepływu wody większym od miarodajnego dla wymiarowania rowu), z zachowaniem terenu podmokłego w tej części zlewni i naturalnie kształtującej się roślinności szuwarowej. Organ I instancji rzetelnie i wyczerpująco temat omówił w uzasadnieniu decyzji kwestię naturalnie ukształtowanych stosunków wodnych w zlewni rowu, odnosząc się do budowy i ukształtowania terenu, występującej roślinności, a także problematykę stagnowania wód na gruntach przyległych do rowu i jego przyczyn, wynikających m.in. z położenia tych gruntów w najniższej części zlewni, zmian w zagospodarowaniu zlewni oraz zachodzących zmian klimatycznych. Ponadto wyjaśniono, dlaczego przyjęto funkcję retencyjną w wyniku analizy możliwych funkcji rowu.
W zaskarżonej decyzji nałożono na właścicieli działki nr [...] obowiązek usunięcia przetamowania rowu, z którym w odwołaniu od decyzji Organu I instancji nie zgadzają się właściciele działki nr [...], T. P.-R. i T. R., argumentując, że przetamowanie to stanowi pozostałość korzeni po drzewie rosnącym na działce nr [...] lub korzenie wierzby rosnącej w odległości ok. 1,5 m. Zauważono, że w myśl art. 188 ustawy Prawo wodne utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli. W przedmiotowej sprawie właścicielem przedmiotowego odcinka urządzenia wodnego (rowu jest właściciel działki, zatem Organ I instancji prawidłowo nałożył obowiązek usunięcia przetamowania na właścicieli działki, na której przetamowanie to się znajduje. Zgodnie z zasadą superficies solo cedit, częścią składową gruntu są wszystkie rzeczy, a także rośliny, trwale złączone z nieruchomością gruntową.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Organ II instancji nie mógł przychylić się do ww. zarzutów.
Po analizie całości materiału dowodowego Organ II instancji wskazał na uchybienie w postępowaniu prowadzonym przez Organ I instancji, w zakresie przyjęcia do obliczeń zaniżonej wartości współczynnika spływu, stwierdza rozbieżność pomiędzy określonym w pkt II nachyleniem skarp rowu, a przedstawionym w załączniku nr 1 do decyzji, stwierdza rozbieżność ustaleń z wyników pomiarów bezpośrednich w terenie w dniu 01.12.2020 r. w zakresie wzajemnego położenia wysokościowego rowu na działkach nr [...] ÷ [...] w stosunku do informacji wynikających z przekrojów numerycznego modelu terenu udostępnionego w geoportalu, a także wskazuje na omyłkę pisarską w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, polegającą powołaniu się na art. 397 ust. 2 pkt 3 a), zamiast art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. a) ustawy Prawo wodne oraz przywołanie art. 190 ww. ustawy. Przywołanie art. 190 uznano za omyłkę pisarską, gdyż rozstrzygnięcie decyzji prawidłowo nie odnosi się do przepisów tego artykułu. Omyłki dotyczą również numeracji punktów i podpunktów, w których określono parametry rowu, przywoływanych w pkt II ppkt 3 i 4 decyzji jako pkt 2 ppkt 2, zamiast pkt II ppkt 2.
Zweryfikowania wymagał przebieg części rowu na działce nr [...], a także zweryfikowanie określonej w pkt II decyzji szerokości rowu istniejącego na dz. nr [...] (po ustaleniu właściwego nachylenia skarpy).
W zaskarżonej decyzji warunki określone poprzez wskazanie charakterystycznych parametrów rowu ziemnego na działkach nr [...] [...] w pkt II ppkt 2 decyzji nie są zbieżne z parametrami wynikającymi z przekrojów rowu przedstawionych w załączniku nr 1 do decyzji (w szczególności nachylenie skarp rowu) Powyższa rozbieżność uniemożliwia realizację nałożonego obowiązku, jak również kontrolę jego wykonania.
Organ I instancji w wykonanych obliczeniach hydrologicznych przyjął zaniżoną wartość współczynnika spływu ustaloną dla całej zlewni rowu jako = 0,1 (jak dla terenów zielonych), zamiast średniej ważonej wartości współczynnika spływu dla przedmiotowej zlewni rowu, co ma wpływ na uzyskaną wartość natężenia przepływu wody.
Wymienione powyżej okoliczności dowodzą, że Organ I Instancji nie rozpatrzył należycie materiału dowodowego i tym samym nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wiąże się z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, które może mieć wpływ na ustalenie uprawnień i obowiązków, co w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wskazuje na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy w pierwszej instancji. Sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, mającego na celu precyzyjne określenie obowiązku, z udziałem Stron - co wykraczałoby poza uprawnienia z art 136 Kpa
W świetle powyższych ustaleń stwierdzono, że Organ I Instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7 i art. 77 Kpa. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wiąże się z przeprowadzeniem ponownego postępowania wyjaśniającego w oparciu o właściwy przepis, co ma istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, należy wziąć pod uwagę przedstawione w uzasadnieniu okoliczności.
Reasumując, Organ II instancji po analizie akt sprawy i zarzutów wniesionych do postępowania w odwołaniach przywołanych na wstępie, stwierdził konieczność: weryfikacji ustalonego przez Organ I instancji wzajemnego położenia wysokościowego rowu na działkach nr [...] i rowu drogowego na dz. nr [...], które ma istotny wpływ na określenie funkcji rowu na działkach nr [...], przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii istnienia części rowu na działce nr [...], doprecyzowania wartości nachylenia skarp rowu, jakie należy uzyskać, ponownego wykonania obliczeń sprawdzających przepustowość rowu z uwzględnieniem poprawnie określonego współczynnika spływu, konieczności określenia parametrów rowu na podstawie uzyskanych wyników obliczeń oraz wyników weryfikacji ww. zastrzeżeń bądź wątpliwości oraz dokonania korekty omyłek pisarskich.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w części obejmującej jej uzasadnienie.
Zaskarżonej decyzji w zakresie jej uzasadnienia zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. z uwagi na brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego w przedmiotowej decyzji;
- -art. 138 § 2 pkt 2 w zw. z art. 140 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, w szczególności poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu;
- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i ewentualnie jego uzupełnienia, a w szczególności brak odniesienia do wszystkich zarzutów odwołania, i przez to naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, to jest zasady przekonywania.
- art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego w szczególności dotyczącą istnienia zbiornika wodnego, określenia parametrów urządzenia wodnego w postaci rowu,
- art. 7, 77 § 1,107 § 3 k.p,a, poprzez brak zebrania materiału dowodowego, na okoliczność pierwotnego przebiegu rowu na dz. nr [...] i [...] w obrębie W., w tym uznania przez Organ II instancji że nie przeprowadzenie oględzin w zakresie obszaru pierwotnego przebiegu rowu nie miało znaczenia dla sprawy,
- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpoznanie sprawy, co do istoty oraz naruszenie interesu prawnego Wnioskodawcy poprzez brak jasnego, precyzyjnego i jednoznacznego określenia w rozstrzygnięciu, skutków przedmiotowej decyzji.
- art, 7 i art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia decyzji
w zakresie przyjęcia, za organem I instancji że obszar dz.nr [...] w obrębie W. został podwyższony w miejscu przebiegu rowu a pomimo tego określone zostały parametry głębokości rowu tak jakby to podwyższenie nie miało miejsca co powoduje, iż rów nie spełni swojej funkcji a wręcz przeciwnie woda będzie płynęła w odwrotnym kierunku.
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegającej na zaniechaniu zasięgnięcia opinii biegłego, w szczególności w zakresie konieczności odtworzenia na nieruchomościach ozn. jako dz. nr [...] zbiornika wodnego, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których winno zostać oparte rozstrzygnięcie;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegającej na nie wzięciu pod uwagę opinii biegłego, który w swojej opinii, po przeprowadzonych oględzinach nieruchomości w stanie przed nawiezienia ziemi na dz. nr [...] stwierdził w sposób jednoznaczny zasypanie rowu na dz. nr [...] i [...] i istnienie zbiornika wodnego na dz. nr [...], który jest zarośnięty i zaniedbany, przez co nie rozparzono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności, na których winno zostać oparte rozstrzygnięcie.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji organ II instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podkreśliła, że zgadza się z samym rozstrzygnięciem tj. uchyleniem decyzji organu II instancji, ale kwestionuje wskazane w uzasadnieniu stanowisko organu oraz powody takiego, a nie innego załatwienia sprawy, zwłaszcza gdy motywy rozstrzygnięcia mają lub mogą mieć wpływ na dalszy tok postępowania i jej sytuację prawną strony.
W odpowiedzi na sprzeciw wniesiono o jego oddalenie. Podkreślono, że wśród wskazań dla organu l-instancji określono m.in. konieczność weryfikacji wzajemnego położenia wysokościowego rowu na działkach [...] i rowu drogowego na działce nr [...], które ma istotny wpływ na określenie funkcji rowu, doprecyzowanie wartości nachylenia skarp, jakie należy uzyskać, ponownego wykonania obliczeń sprawdzających przepustowość rowu z uwzględnieniem poprawnie określonego współczynnika spływu, konieczność określenia parametrów rowu na podstawie uzyskanych wyników obliczeń oraz wyników weryfikacji stanu faktycznego.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1).
Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Z kolei w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej Sąd bada tylko, czy spełnione zostały warunki określone w art. 138 § 2 k.p.a. Wszystkie inne zarzuty pozostają poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie, zatem nie można się odnieść do zarzutów naruszenia pozostałych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Co istotne – skarżąca uważa samo rozstrzygnięcie za prawidłowe, kwestionując jedynie uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W przypadku sprzeciwu od decyzji nie jest jednak możliwe jej uchylenie ze względu na wadliwość uzasadnienia, o ile spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji wskazano na naruszenie przepisów postępowania i konieczność wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W szczególności organ II instancji stwierdził konieczność:
< weryfikacji ustalonego przez organ I instancji wzajemnego położenia wysokościowego rowu na działkach nr [...] i rowu drogowego na dz. nr [...], które ma istotny wpływ na określenie funkcji rowu na działkach nr [...],
< przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii istnienia części rowu na działce nr [...],
< doprecyzowania wartości nachylenia skarp rowu, jakie należy uzyskać,
< ponownego wykonania obliczeń sprawdzających przepustowość rowu z uwzględnieniem poprawnie określonego współczynnika spływu,
< określenia parametrów rowu na podstawie uzyskanych wyników obliczeń oraz wyników weryfikacji ww. zastrzeżeń bądź wątpliwości
< dokonania korekty omyłek pisarskich.
Okoliczności te – za wyjątkiem ostatniej – dają podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że na obecnym etapie postępowania nie może odnieść się do zaskarżonej decyzji w części, w jakiej organ uznał odwołanie B. C. za bezzasadne, ani do pozostałych okoliczności podniesionych w sprzeciwie. Mogą one podlegać weryfikacji przez sąd administracyjny dopiero po merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy przez organ odwoławczy.
Trafnie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na sprzeciw, że sprawa niniejsza będzie podlegała ponownemu rozpoznaniu, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności, dla pełnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, który stanowić będzie podstawę orzekania. Skarżąca będzie więc mogła w ponownie prowadzonym postępowaniu podnosić okoliczności, które obecnie wskazuje w sprzeciwie i domagać się ich uwzględnienia przez organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Z powyższych względów sprzeciw należało oddalić na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło