II SA/Kr 1000/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. F. syna A. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 lipca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Burmistrz Miasta decyzją z dnia 2 lipca 1997 r. znak: [...] - po dokonaniu oględzin przez inspektorów Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta w dniu 14 maja 1997 r. na działce nr ewid. [...] obr. [...], podczas których stwierdzono, iż: "na posesji nr [...] przy ul. T. rozpoczęto roboty budowlane przy budowie ogrodzenia drewnianego (pale i żerdzie drewniane) od strony ul. T." - nakazał B. J. oraz T. R. wykonać rozbiórkę tego ogrodzenia. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone w całości decyzją Wojewody z dnia 19 września 1997 r. znak: [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Od 12 stycznia 1999 r. sprawę dotyczącą "drewnianego ogrodzenia od strony ul. T. zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości Z." prowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2014 r. stwierdzono, że "płot drewniany wybudowany w 1997 r. w rozgraniczeniu z drogą - ul. T., wzdłuż północno - zachodniej granicy działki nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości Z. - został rozebrany". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia 12 lutego 2015 r. znak: [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że postępowanie z uwagi na brak płotu stało się bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji odwołali się A. F. syn E. oraz A. F. syn A., którzy zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że belka drewniana o wysokości 50 cm stanowi obiekt budowlany w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane, na które wymagane jest zezwolenie lub też zgłoszenie do odpowiedniej instytucji. Wskazali również na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: – art. 28 kpa poprzez uznanie za strony postępowania B. K., E. H. i J. H.; – art. 7, art. 77 w związku z art. 75 oraz art. 73 kpa poprzez niewłączenie do akt postępowania i brak w aktach sprawy decyzji budowlanej na budowę i modernizację ulicy T., decyzji o wywłaszczeniu części działki ewid. nr [...] obr [...] w Z., decyzji o dopuszczeniu do ruchu i użytkowania ulicy T. wydanej przez PINB oraz brak tytułu prawnego do dysponowania przez Gminę i Miasto [...] działką ewid. nr [...] obr. [...] w Z.. Odwołujący się wskazali, że Gmina Miasto [...] wybudowała ulicę T., nie dysponując działką ewid. [...] nr [...], co stanowiło bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia oraz mienia, a decyzja umarzająca została wydana z rażącym naruszeniem prawa w związku z wyżej wskazanymi brakami. Odwołujący się powołali się na stwierdzoną przez Komendanta Straży Miejskiej J. S. oraz P. B. podczas wizji lokalnej nielegalną budowę ulicy T.. Wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji i wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnej budowy ulicy T.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z 9 lipca 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zbadał krąg stron postępowania i przyznał, w przeciwieństwie do PINB, przymiot strony A. F. s. E. i pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. zawiadomił go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wnoszenia uwag i żądań. Odnośnie zarzutów odwołania stwierdził, że B. K., E. H. i J. H. mają przymiot strony postępowania oraz mają interes prawny ze względu na posiadany tytuł własności przez E. H. oraz J. H., a B. K. tytuł współwłasności. W ocenie WINB uwzględnienie interesu prawnego A. F., syna E., w postępowaniu odwoławczym wyeliminowało uchybienia w zakresie stosowania art. 28 i art. 10 kpa. WINB stwierdził, że okolicznością bezsporną było, iż płot drewniany wybudowany w 1997 r. w rozgraniczeniu z drogą - ul. T., wzdłuż północno - zachodniej granicy działki nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości Z. został rozebrany. W takiej zaś sytuacji przestał istnieć przedmiot postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, a więc to postępowanie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Co do pozostałych zarzutów odwołań stwierdził, że ze względu na przedmiot postępowania (drewniany płot), nie odnosiły się one do przedmiotu tego postępowania i nie mogły zostać uwzględnione. Skargę na decyzję WINB w K. wniósł A. F., syn A., zarzucając, że nie powinien być uznany za stronę postepowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Zdaniem skarżącego decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podniósł zarzuty dotyczące robót budowlanych wykonanych w związku z budową ulicy T.. W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przepis art. 105 § 1 kpa stanowi, że, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Oczywistym wnioskiem wypływającym z treści przytoczonego przepisu jest to, że przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego jest stwierdzenie, że zniknął (przestał istnieć) jego przedmiot. Skoro więc kontrolowane postępowanie było prowadzonym z urzędu postępowaniem organów nadzoru budowlanego, to kluczowe znaczenie dla zbadania jego bezprzedmiotowości ma określenie, w jakim przedmiocie postępowanie to się toczyło. Dlatego dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotny był jedynie fakt, że w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego nie istniał obiekt budowlany, który był przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu ustalenia organów dokonane w tej kwestii były prawidłowe i jednoznacznie wskazywały na to, że płot drewniany wybudowany w 1997 r. w rozgraniczeniu z ul. T., wzdłuż północno - zachodniej granicy działki nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości Z. został rozebrany i niewątpliwie w dacie wydawania zaskarżonej decyzji już nie istniał. Zauważyć należy, że skarżący tej okoliczności nie kwestionował, lecz skoncentrował się na zarzutach dotyczących prawidłowości robót budowlanych wykonanych przy budowie ul. T.. Podkreślić trzeba, że tego rodzaju zarzuty wykraczają poza zakres kontrolowanego postępowania, którym była kontrola legalności opisanego wyżej ogrodzenia. Wszystkie zatem zarzuty i wnioski dowodowe niedotyczące tak określonego przedmiotu postępowania nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji WINB w K.. Kontrola legalności budowy ul. T. nie należała bowiem do zakresu postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 9 lipca 2015 r. Jak wskazano wyżej, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa, oznacza że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę. Wyjaśnić trzeba też, że przesłanka umorzenia postępowania może istnieć przed wszczęciem postępowania, lecz może powstać także w czasie postępowania. Jednakże w obu tych przypadkach stwierdzenie zaistnienia takiej przesłanki skutkuje umorzeniem postępowania. Odnosząc powyższe do kontrolowanego postępowania administracyjnego, zaznaczyć trzeba, że niezależnie od faktu, kiedy sporne ogrodzenie zostało rozebrane, to ustalenie, iż w dacie orzekania już nie istniało, stanowiło podstawę do umorzenia postępowania. Nie jest bowiem możliwe wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki nieistniejącego obiektu ani też nie jest możliwa legalizacja robót budowlanych wykonanych przy budowie obiektu już nieistniejącego. Zwrócić należy uwagę, że z akt administracyjnych kontrolowanego postępowania jednoznacznie wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2014 r. stwierdzono, że płot drewniany wybudowany w 1997 r. w rozgraniczeniu z ul. T., wzdłuż północno - zachodniej granicy działki nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości Z. został rozebrany. Zatem w datach orzekania przez organy nadzoru budowlanego obu instancji sporne ogrodzenie już nie istniało. To zaś uprawniało organy do umorzenia postępowania. Ze względu na granice sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt, sąd oddalił wnioski o zawieszenie postępowania, odroczenie rozprawy i przeprowadzenie postępowania dowodowego związanego z legalnością budowy ul. T. w Z.. Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym naruszeń przepisów postępowania ani prawa materialnego, które dawałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Niezasadnie zarzucono też w skardze błędne ustalenie kręgu stron. Organy prawidłowo w tej kwestii kierowały się ujawnionym w księgach wieczystych stanem własnościowym nieruchomości, na której znajdowało się sporne ogrodzenie oraz nieruchomości sąsiednich. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.