II SA/Kr 1001/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 24 czerwca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 2 listopada 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 24 czerwca 2016 r. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnim synem J.K. . Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 3.306,56 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości [...] zł oraz świadczenie emerytalne męża w wysokości [...] zł. Syn skarżącej nie pracuje. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Według oświadczenia w skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 90 m2, współwłasność w 1/2 cz. nieruchomości leśnej o pow. 18 a, grunt budowlano - usługowy o pow. 2 ha także we współwłasności. J.K. jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] o wartości 17.000 zł. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż obecnie nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W czasie rozpoznawania sprawy przez organ administracyjny wystąpiły u skarżącej nieoczekiwane wydatki związane z zakupem lekarstw, kosztami utrzymania nieruchomości, innymi drobnymi kosztami związanymi z codziennym utrzymaniem rodziny, zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wobec powyższego skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W ramach zobowiązań i stałych wydatków miesięcznych skarżąca wymieniła - kredyt Z.K. – [...] zł z miesięczną rata w wysokości 400 zł, kredyt Z.K. – [...] zł z rata miesięczną w wysokości 370 zł, opłaty konieczne za energię elektryczną – 230 zł, za gaz- 100 zł, woda/ ścieki- 150 zł, opał - rocznie 3.500 zł ( miesięcznie 291 zł ), ubezpieczenie Z.K. – 45 zł miesięcznie, ubezpieczenie Z.K. - 50 zł miesięcznie, ubezpieczenie domu – 40 zł miesięcznie, bieżące utrzymanie domu – 300 zł ( naprawy), środki czystości – 300 zł miesięcznie, wyżywienia 2.000 zł miesięcznie, ubranie – 400 zł miesięcznie, media/internet – 160 zł , lekarstwa/ lekarz dla Z.K. – 600 zł miesięcznie, dla Z.K. - 250 zł miesięcznie. Co daje łączną kwotę zobowiązań i wydatków - 5.686 zł. Do wniosku skarżąca dołączyła następujące kserokopie dokumentów : zaświadczenie lekarskie dotyczące stanu zdrowia Z.K. z 2004 r. i 2011 r., zaświadczenie z dnia 7 października 2016 r. o obsłudze pożyczki udzielonej Z.K w wysokości 20,326,70 zł, zaświadczenie o obsłudze limitu na koncie osobistym Z.K. w wysokości 5.500 zł, zawiadomienie z dnia 5 lipca 2016 r. o wysokości pierwszej raty kredytu udzielonego przez bank [...] w wysokości 17.273,30 zł., zaświadczenie z dnia 7 października 2016 r. z Powiatowego Urzędu Pracy w W. o zarejestrowaniu J.K. jako osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku, zaświadczeni z 5 października 2016 r. o stanie zdrowia Z.K. a także zalecenia wizyty lekarskie z dnia 26 lipca 2016 r. dotyczące syna skarżącej, 3 faktury VAT za zakup lekarstw z okresu wrzesień –133,89 zł października 2016 r – 180,83 zł., 3 zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 7 października 2016 r. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 24 października 2016 r., skarżący została wezwana do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 2 listopada 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż dosyła pozostałą część dokumentów , o które została wezwana przez sąd, celem uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów, faktur i rachunków: potwierdzenie zapłaty za internet- 50.00 zł, potwierdzenie zapłaty za telewizje cyfrowa – 54,90 zł, odcinki pobieranych świadczeń emerytalnych przez skarżącą i jej męża, decyzja Burmistrza W. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 – 204 zł i w kwocie – 143 zł ( zobowiązania te zostały opłacone w całości w dniu 3 marca 2016 r. ), potwierdzenia opłat składek w [...] na rzecz skarżącej i jej męża, faktura VAT za gaz, za kres od września do listopada 2016 r. na kwotę – 153,52 zł, faktura VAT za wodę i ścieki od 1 sierpnia do 26 września 2016 r. – 333.00 zł Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżącej należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, iż wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych przez nią i męża świadczeń emerytalnych wynosi 3.306.56 zł. Syn skarżącej jest osobą bezrobotną. Tymczasem z wykazanych przez skarżąca wydatków koniecznych i innych zobowiązań wynika, iż miesięczne wydatki zamykają się kwotą 5.686 zł. jest ona niemal dwukrotnie wyższa niż uzyskiwany miesięczny dochód. Skarżąca nie wyjaśnia skąd pochodzą środki, które pokrywają różnicę między miesięcznymi wydatkami a uzyskiwanym miesięcznym dochodem. Ponadto w wykazanych wydatkach znajdują się takie, które trudno zaliczyć do koniecznych, a których wysokość w sposób znaczny obciąża domowy budżet . W opinii orzekającego skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniające zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).