II SA/Kr 1004/06

sygn. akt II SA/Kr 1004/06 Kraków, dnia 28 listopada 2006r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2006r., znak sprawy [...] w przedmiocie właściwości postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, znak [...], wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Działu w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 65 § l k.p.a., a także na podstawie upoważnienia Nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2004r. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, po rozpoznaniu wniosku B.T. (osoby bezdomnej) o skierowanie do domu pomocy społecznej - stwierdzono niewłaściwość i przekazano sprawę zgodnie z właściwością miejscową Miejsko-Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r., znak [...] na podstawie art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 2,3 i 4 wyżej powołanej ustawy o pomocy społecznej ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 65 § l k.p.a. i art. 138 § l pkt l k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a, które orzekało w przedmiotowej sprawie na skutek odwołania B.T. od orzeczenia organu pierwszej instancji. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skargi Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r., znak [...], w której zawarto wniosek o uchylenie tego orzeczenia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, jak również polemikę z istnieniem podstaw do uznania B.T. za osobę bezdomną oraz stosowania art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zamiast art. 101 ust. l, uzasadniającego w stanie faktycznym sprawy właściwość gminy K. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako wniesionej przez podmiot nieuprawniony wskazując, że przyznanie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to z mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 50 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami - oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z treści § 2 tego artykułu wynika, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot inny niż wskazane w art. 50 p.p.s.a. ocenić należy jako niedopuszczalne, co daje podstawę do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § l pkt 6 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie jako skarżącego wskazano Miejsko-Gminny Ośrodka Pomocy Społecznej w B., zaś została ona podpisana przez jego Kierownika, działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy B. Zgodnie z treścią art. l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) określa ona : 1) zadania w zakresie pomocy społecznej; 2) rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania; 3) organizację pomocy społecznej; 4) zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej. Artykuł 2 ust. 1-2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości ( ust. l ); pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi. Zgodnie z art. 16 ust. l ustawy wyżej wskazanej ustawy - obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą, zaś w kolejnych przepisach mowa jest o podziale tych zadań, z których tak udzielanie schronienia, jak i prowadzenie oraz zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki należy do zadań gminy (art. 17 ust. l pkt 3 i art. 17 ust. 2 pkt 3 ). Jak wynika z art. 106 ust. l ustawy o pomocy społecznej - przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej, za wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 tego artykułu , tj. udzielenia świadczeń w postaci interwencji kryzysowej, pracy socjalnej, poradnictwa oraz skierowanie do placówki opiekuńczo-wychowawczej, a także przyznanie biletu kredytowanego, natomiast jej art. 14 stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się, odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 110 ust. l - 3, 7 i 8 powyższej ustawy - zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej ( ust. l ); gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę ( ust. 2 ); ośrodek pomocy społecznej, wykonując zadania własne gminy w zakresie pomocy społecznej, kieruje się ustaleniami wójta (burmistrza, prezydenta miasta) - ust. 3; ośrodek pomocy społecznej koordynuje realizację strategii, o której - ust. 3; wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy ( ust. 7 ); upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, może być także udzielone innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej ( ust. 8 ). Analiza wskazanych wyżej przepisów wskazuje, że pomoc społeczna jako instytucja polityki społecznej państwa pozostaje poza sferą stosunków cywilnych i organizowana jest przez organy administracji rządowej oraz samorządowej, zaś przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Kwestie dotyczące statusu prawnego gmin i innych jednostek samorządu terytorialnego oraz ich organów w sytuacji, kiedy organy tych jednostek zostały upoważnione (bezpośrednio przez ustawodawcę lub w drodze zawartych porozumień) do orzekania w określonych kategoriach spraw administracyjnych (własnych i zleconych ) były przedmiotem licznych wypowiedzi w orzecznictwie. Pozostają one poza szerszymi rozważaniami z uwagi na specyfikę stanu faktycznego niniejszej sprawy, w której skargę wnosi nie gmina, lecz jednostka organizacyjna tego podmiotu jaką jest w myśl ustawy ośrodek pomocy społecznej. Ośrodek pomocy społecznej nie ma osobowości prawnej i z nią związanej zdolności prawnej w sferze prawa cywilnego, nie jest też bezpośrednio podmiotem praw lub obowiązków publicznoprawnych - zatem nie posiada interesu prawnego, który w myśl art. 28 k.p.a. uzasadnia przyznanie określonym podmiotom statusu strony postępowania administracyjnego. Pomimo iż pojęcie interesu prawnego na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego rozumiane jest nieco szerzej, analogiczne względy, przy braku przepisów szczególnych, o których mowa w art. 50 § 2 p.p.s.a. nie pozwalają na przyznanie ośrodkowi pomocy prawa do wniesienia skargi, którą można złożyć skutecznie w wypadkach przewidzianych w art. 50 § l i 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, uznając skargę Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w niniejszej sprawie za niedopuszczalną, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 58 § l pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie czynionych uprzednio rozważań wskazać należy, iż sygnalizowana w skardze sytuacja ma cechy sporu właściwość pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego, który może zostać rozstrzygnięty w trybie, przewidzianym przez art. 22 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 22 § l pkt l spory o właściwość pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, zaś w razie braku takiego organu -sąd administracyjny. Z brzmienia art. 15 § l pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. wynika, iż sądem właściwym do rozpoznawania sporów o właściwość w wypadku braku wspólnego organu wyższego stopnia dla pozostających w sporze jednostek samorządu terytorialnego jest Naczelny Sąd Administracyjny.