II SA/Kr 1006/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku H.T. o ustanowienie radcy prawnego w dniu 26 lutego 2009 r. w sprawie ze skargi H.T. na decyzję Wójta Gminy C. z dnia 13 sierpnia 2003r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy rowu postanawia ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Skarżąca H.T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie jej skargi na decyzję Wójta Gminy C. z dnia 13 sierpnia 2003r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy rowu. We wniosku skarżąca podała, że jest osobą samotną utrzymującą się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu przebytego zawału serca, doznanego skomplikowanego złamania nogi w stawie skokowym, cierpi również na astmę oskrzelową. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że miesięcznie wydaje 400 zł na lekarstwa, 350 zł na czynsz, 150 zł za telefon, 150 zł za prąd i gaz, 250 zł na wynajęcie osoby do pomocy, co daje kwotę 1300 zł. W związku z tym na wyżywienie pozostaje jej miesięcznie kwota około [...] zł. Skarżąca podała, że posiada chatę drewnianą z [...]. o powierzchni mieszkalnej 25 m2, mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 29,99 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,01 ha zaliczoną do klasy V, VI i nieużytków. Oprócz tego skarżąca nie posiada innych wartościowych przedmiotów oraz oszczędności. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2008r. oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Od tego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008r. oddalił wniosek H.T. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącej nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd wskazał, ze skarżąca wprawdzie wydaje większość miesięcznego dochodu na bieżące potrzeby, ale posiadany przez nią majątek (mieszkanie i nieruchomość gruntowa) dają możliwość osiągania pożytków oraz uzyskania kredytu lub pożyczki. Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Krakowie, wskazując na swoją trudną sytuację majątkową i zły stan zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 grudnia 2008r. sygn. akt II OZ 1290/08 uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie. sygn. akt II SA/Kr 1006/07 W uzasadnieniu NSA wskazał, że uzyskiwane miesięczne dochody nie pozwalają skarżącej na poczynienie oszczędności w celu opłacenia pomocy prawnej oraz że Sąd l instancji nie zbadał, czy posiadane przez skarżącą nieruchomości dają możliwość uzyskiwania dochodów, a jeśli zaistniały w tej kwestii wątpliwości, należało, zdaniem NSA, wezwać skarżącą do ich wyjaśnienia. WSA w Krakowie wezwał skarżącą do oświadczenia, czy nieruchomości, których jest właścicielką przynoszą dochód, w jaki sposób są one wykorzystywane oraz czy skarżąca korzysta z dopłat unijnych. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że nie jest uprawniona do korzystania z dopłat unijnych oraz nie uzyskuje dochodów z posiadanych nieruchomości. Ponadto wyjaśniła, że mieszkanie w W. , w którym zamieszkuje stanowi własność syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego jest uzasadniony. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy służy zabezpieczeniu prawa do sądu osób, które nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem. Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia stronie prawa pomocy oraz co do zakresu tego prawa należy do sądu, który opiera się na oświadczeniu strony obejmującym dokładne dane o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym. W ocenie Sądu z oświadczeń skarżącej, uzupełnionych pismem z dnia [...] lutego 2009r, wynika, że jedynym źródłem dochodu skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł netto miesięcznie, a posiadane przez skarżącą nieruchomości nie dają realnej możliwości uzyskiwania z nich dochodów ani też nie mogą stanowić zabezpieczenia dla ewentualnego kredytu lub pożyczki. Ponieważ z oświadczenia skarżącej wynika, że bieżące wydatki pochłaniają znaczną część miesięcznego dochodu skarżącej (około [...] zł), zdaniem Sądu skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania zgromadzić środków na opłacenie kosztów pomocy prawnej. Ponadto na obecnym etapie postępowania, czyli po odrzuceniu przez WSA w Krakowie skargi (postanowienie z dnia 26 marca 2008r), odmowa ustanowienia dla skarżącej radcy prawnego z urzędu, przy równoczesnym braku środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru, skutkowałoby w praktyce pozbawieniem skarżącej możliwości spowodowania kontroli postanowienia Sądu l instancji o odrzuceniu skargi, a tym samym pozbawiałoby ją prawa do sądu. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245 § 1 i 3, 246 § 1 pkt 2 ppsa.