II SA/Kr 1007/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Barbara Pasternak Protokolant: Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego T. O. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...].I.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., znak: [...], wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 ustawy z 7 VII 1994 r Prawo budowlane oraz art. 104 kpa odmówiono wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty [...] zlokalizowanej na działkach nr ewid. gr. "1" i "2" położonych we wsi [...] gmina W.. Decyzję tę po rozpatrzeniu odwołania T. O. uchylił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...].III.2004 r., znak. [...] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego powstał zupełnie inny obiekt budowlany niż przewidywało zgłoszenie, zatem w sprawie winno być prowadzone postępowanie w trybie art. 48 ustawy z 7 VII 1994 r Prawo budowlane, a nadto należy ponownie przeprowadzić postępowanie w sprawie z uwzględnieniem obecnie obowiązujących przepisów prawa ( dnia 11 VII 2003 r weszła w życie ustawa z 27 III 2003 r o zmianie ustawy- prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80 poz. 718). Decyzja ta została zaskarżona przez E. W. (inwestora) i Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w sprawie II SA/Kr 721/04 - skargę oddalił. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z 5 IV 2005 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z późn. zm./ oraz art. 105 i 104 kpa umorzono postępowanie administracyjne w sprawie legalności istnienia wiaty [...], zlokalizowanej na działce nr ewid. gr. "1" i "2" w miejscowości [...], stanowiącej własność E. W., z powodu braku w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przymiotu strony skarżącej- Pana T. O.. Powołano się na art. 61 § 1 oraz art. 28 kpa stwierdzając, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego. Na gruncie przepisów prawa budowlanego taką normą jest art. 5 ust. 1 pkt 9 zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Za stronę prowadzonego postępowania może być uznany podmiot w sytuacji, gdy prowadzone roboty lub wybudowany obiekt budowlany narusza jego interes. Precyzyjne zdefiniowanie interesu prawnego osób trzecich umożliwia kategoria obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Powołując się na wyniki prowadzonego postępowania administracyjnego, a zwłaszcza oględziny przedmiotowej wiaty i ustalenia co do jej odległości od granicy posesji T. O. stwierdzono, iż wiata ta, w żaden sposób nie oddziałuje i nie ogranicza możliwości korzystania z działki sąsiedniej, należącej do T. O.. A zatem nie ma on interesu prawnego w prowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w O. sprawie administracyjnej dotyczącej legalności wybudowania przedmiotowej wiaty. W odwołaniu od tej decyzji T. O. stwierdza, iż decyzja jest dla niego kuriozalna, a E. W. realizuje" metodą drobnych faktów dokonanych rozbudową swojego budynku mieszkalnego". Na fakt ten Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. "przymyka oczy" i rażąco pozbawia go praw strony " celem jak należy domniemywać szybkiego umorzenia sprawy rozbiórki wiaty [...] ( obecnie częściowo podpiwniczonej i wymienionej konstrukcyjnie na murowaną) i zalegalizowanie samowoli budowlanej E. W.. Odwołujący się kwestionuje odległość 3 metrów wiaty od granicy pomiędzy działkami ustaloną przez organ, co pozbawiło go udziału w sprawie. Podnosi, że sprawa ciągnie się już od roku 1997 r., kiedy odbyła się pierwsza wizja lokalna, której wyniki pominięto w postępowaniu. Nie wzięto również pod uwagę geodezyjnego rozgraniczenia z 11 IX 1998 r., lecz powołano się na wskazany przez inwestora" kamień", który jakoby miał rozdzielać działki, gdy tymczasem znajduje się on poza ogrodzeniem tzn. na działce sąsiada pana B.. Organ stwierdza, iż obiekt nie stwarza uciążliwości dla sąsiadów; T. O. kwestionuje to stwierdzenie podnosząc, iż duża połać dachu przedmiotowego obiektu nachylona jest w stronę jego działki i powoduje spływanie na nią wód deszczowych. Na dach wiaty została też skierowana rura sputowa z dachu budynku E. W.. Zdaniem odwołującego się organ zamiast skoncentrować się na zbadaniu legalności przedmiotowej wiaty, skoncentrował się na wyeliminowaniu go ze sprawy. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 6 IV 2009r , znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn zm./ utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest prawidłowa, jakkolwiek słuszny wywód, iż T. O. nie jest stroną postępowania musi być oparty na nieco innych przesłankach. Brak jest podstaw w przepisach prawa budowlanego, w tym techniczno- budowlanych, by stosować do obiektów typu " wiata" odległości określone w rozporządzeniu dla budynków i urządzeń z nimi związanych. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego wybudowana wiata nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki należącej do T. O. i swym usytuowaniem nie narusza prawnie chronionych uzasadnionych interesów właściciela sąsiedniej posesji w rozumieniu art. 5 prawa budowlanego. Przyjęto więc, iż T. O. ma interes faktyczny a nie interes prawny w niniejszej sprawie. Skoro zaś jako podmiot inicjujący postępowanie administracyjne nie posiada legitymacji prawnej do takiego działania należy postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe. Stwierdzono również, iż postępowanie w sprawie legalności wiaty powinno być prowadzone z urzędu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. O. wnosi o uchylenie decyzji organu I i II instancji twierdząc, iż zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nie wzięto pod uwagę, iż ciągle ta sama sprawa dotycząca legalności wiaty wybudowanej przez E. W. toczy się od 1997 roku i w tej sprawie skarżący występował jako pełnoprawna strona postępowania. Skarżący twierdzi, że organy nadzoru budowlanego sankcjonują samowolę budo wlaną polegającą na " nielegalnie rozpoczętej budowie budynku posiadającego ściany częściowo murowane, piwnicę murowaną, usytuowanego przy istniejącym budynku mieszkalnym niezgodnie z przyjętym przez Urząd Miasta i Gminy w W. zgłoszeniem z dnia 19 VI 1997 r pana E. W. o zamierzonej budowie wiaty [...] na materiały budowlane do robót wykończeniowych istniejącego budynku mieszkalnego nietrwale połączonej z gruntem". Skarżący podaje, iż nie nakazano geodezyjnego pomiaru odległości od wiaty pana W. do słupka ogrodzeniowego dzielącego działki nr "1", "2" a działkami "3", "4", pomimo sprzecznych odległości w różnych protokołach z wizji w terenie( było to 2,68 m; 2,90 m; 3 m). Skarżący podaje, iż pozbawiony został praw strony mimo, iż wody opadowe z dachu wiaty oraz z działki inwestora ( rów odwadniający) zostały skierowane na jego działkę. Powoduje to podmakanie ścian fundamentowych jego budynku. Wnosi zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważał co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skarga jest zasadna. Sądowa kontrola wykazała bowiem naruszanie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięto w wydanych decyzjach bardzo istotny fakt, iż obecne postępowanie jest kontynuacją wcześniejszego, w ramach którego wydano decyzję z [...].I.2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...].III.2004 r. W żadnym z tych postępowań, jak również w postępowaniach wcześniejszych nie zakwestionowano uprawnień T. O. jako strony postępowania. Jak wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...].I.2004 r postępowanie o rozbiórkę wiaty toczyło się na wniosek T. O.. Także w obecnym postępowaniu organ w trakcie jego trwania traktował T. O. jako uczestnika postępowania korespondując z nim i przesyłając mu rozmaite pisma ( np. zawiadomienie o wizji lokalnej z [...].I.2005 r - k. 33 i 34 IV tom akt administracyjnych; zawiadomienie o zakończeniu postępowania z 21 II 2005 r- k. 44 i 45 IV tom akt administracyjnych). Jak podniósł skarżący wizja lokalna w dniu [...].II.2005 r odbyła się bez jego obecności, a o jej terminie nie został zawiadomiony, choć był zawiadomiony o terminie wcześniejszej wizji, która nie doszła do skutku (k. 33i 35 IV tom akt administracyjnych). W trakcie tej nowej wizji, która odbyła się bez udziału T. O. ustalono, iż odległość przedmiotowej- wiaty od słupa ogrodzeniowego T. O. wynosi 3,00 m (protokół oględzin z [...].II.2005 r), co spowodowała przyjęcie, iż T. O. nie jest stroną postępowania, gdyż zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi ( § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. ) nie spełnia wymogów prawa budowlanego mówiących o oddziaływaniu działki sąsiedniej na jego nieruchomości. Słusznie skarżący odnosi wrażenie, iż działania organu I instancji miały na celu wyeliminowanie go z udziału w sprawie, gdyż sprawa jego udziału w poprzednim postępowaniu zakończonym oddaleniem skargi E. W. podlegała kontroli sądowej i sąd nie znalazł podstaw, aby nie uznać go za stronę postępowania. Ponadto, jak słusznie zauważa skarżący materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie jest jednoznaczny, gdyż w poprzednich protokołach wizji lokalnych odległości pomiędzy wiatą a słupkiem ogrodzeniowym wynosiły: w I wizji z [...].IX.97r, 2,68 m; w II wizji z [...].VIII.2009 r - 2,90 m. Przy takich rozbieżnościach brak podstaw do przyjęcia, iż podana obecnie odległość 3,0 m jest odległością rzetelnie zmierzoną, zwłaszcza, że okoliczności sprawy ( pominięcie skarżącego w oględzinach) rodzą uzasadnione wątpliwości co do zasadności oparcia decyzji wyłącznie na tej podstawie. Doszło zatem do naruszenia art. 7 i 77 kpa, a nadto art. 107 § 3 kpa, gdyż organ nie uzasadnił przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ustaleniom poczynionym podczas poprzednich oględzin. Zwrócił na to uwagę organ II instancji, który akceptując stanowisko organu I instancji, iż skarżący nie jest stroną postępowania był jednak zdania, że należy jego eliminację z postępowania oprzeć na innych przesłankach. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza jednakże również art. 107 § 3 kpa, gdyż skoro w nim nie przyjęto , iż ma znaczenie kwestia odległości działki T. O. od przedmiotowej wiaty, to jednocześnie arbitralnie ( bez powołania się na jakikolwiek dokument) stwierdzono, iż nie ma on interesu prawnego, gdyż " wybudowana wiata nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki". Poprzednia decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].III.2004 r stwierdzała, iż na działce E. W. powstał zupełnie inny obiekt budowlany niż przewidywało zgłoszenie, czyli nie akceptowała stanowiska, iż obiektem tym jest wiata; obecnie organ niekonsekwentnie stwierdza, iż mamy do czynienia z wiatą, a zatem przepisy rozporządzenia Ministra Rozporządzenia z 12 IV 2002 r nie moją w tym przypadku żadnego znaczenia, jeśli idzie o odległości przedmiotowego obiektu od działki sąsiedniej. Nie wzięto pod uwagę argumentów T. O., iż E. W. w istocie rozbudowuje swój dom (przedmiotowy obiekt przylegać ma do domu), a także, iż wody opadowe z dachu tego obiektu przedostają się na jego działkę. W tej sytuacji stwierdzenie decyzji, iż skarżący nie ma interesu prawnego, gdyż jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu nie zostało w żaden sposób przez organ udokumentowane. Dodać należy, iż ustawodawca wprowadzając w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego definicję "obszaru oddziaływania obiektu" odsyła do przepisów odrębnych, do których należy zaliczyć nie tylko warunki techniczne różnych obiektów, ale i przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, prawa wodnego, ochrony środowiska itp. Organ ograniczył się tylko do wykluczenia przepisów dotyczących rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75 poz. 69 ze zm./, jakkolwiek nieustalony charakter przedmiotowego obiektu nie pozwalał na wykluczenie a limine tego aktu. Zresztą treść rozporządzenia wbrew stanowisku organu nie dotyczy wyłącznie budynków. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz.U. Nr 690 ze zm./ w § 1 wspomina wprawdzie o budynkach i związanych z nimi urządzeniach, ich usytuowaniu na działce budowlanej oraz zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod zabudowę zapewniających spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z 7 VII 1994 r Prawo budowlane; jednakże § 2 pkt l stwierdza, iż przepisy rozporządzenia stosuje się także m. in. przy rozbudowie, czy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych. Niewątpliwie rozporządzenie to stosuje się także do budynków gospodarczych, a przepisy dotyczące wymagań przeciwpożarowych dotyczą również budynków tymczasowych ( § 286 i in.) Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art.145 § l pkt l lit. "c" ustawy z 30 VIII 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.