II SA/Kr 1008/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska (spr) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2004r sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 lutego 2001 r. , Nr : [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala II SA/Kr 1008/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2000 r. znak [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. , na podstawie art. 3,4,32 ust. 1 i 2, 36,38 ust. 1. ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, odmówił przyznania A.C. zasiłku celowego w kwocie 380 zł. z przeznaczeniem na wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach dotyczących zatrudnienia. Stwierdził organ, że zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby lub rodziny winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Wniosek A.C. , z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka, jak i wskazane przeznaczenie pomocy, nie może być uwzględniony. W odwołaniu od tej decyzji A.C. podał, że o pomoc wystąpił w związku z koniecznością zaskarżenia skargą kasacyjną niezgodnego z prawem wyroku Sądu Okręgowego w K. w sprawie [...]. Podał, że nie udało mu się zdobyć niezbędnych środków na wynagrodzenie adwokata, a w sądzie mu powiedziano, że o przyznanie adwokata z urzędu mógł ubiegać się wcześniej. Decyzji odmawiającej przyznania świadczenia odwołujący się zarzucił brak uzasadnienia i dowolność, a osobom biorącym udział w jej wydaniu złą wolę i szykanowanie. Podkreślił, że wynik sprawy sądowej jest w jego sytuacji życiowej niezwykle ważny, a pomoc w zakwestionowaniu wadliwego wyroku sądu pracy odpowiada celom pomocy społecznej. Ponadto podniósł, że jego wniosek celowo nie został rozpoznany w pilnym trybie, choć na taką konieczność wskazywał, że niepotrzebnie uruchomiona została cała procedura, łącznie z przeprowadzaniem wywiadu środowiskowego w jego miejscu zamieszkania. Zakwestionował prawidłowość działań pracowników MOPS, szykanowanie, naruszanie jego podstawowych praw. Decyzją z dnia [...] 2001 r. znak [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało: A.C. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jego dochodem jest zasiłek okresowy z pomocy społecznej 150 zł. miesięcznie, oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 242 zł. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, środki pomocy winny być przeznaczane na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Poprzez niezbędne potrzeby należy rozumieć np. wyżywienie, odzież, środki czystości. Przepis art., 2 ust. 4 nakłada na organ obowiązek uwzględniania takich tylko potrzeb, które odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej . Wskazane zaś przez odwołującego się przeznaczenie żądanej pomocy celom tym nie odpowiada. W tej sytuacji decyzję organu I instancji należało uznać za prawidłową. Kolegium wyjaśniło również, że materiał sprawy nie potwierdza, aby organ podejmował "działania pozorne" i chciał "zmylić" odwołującego się. Organ, zgodnie z rozporządzeniem MPiPS z dnia [...] lipca 1997 r., przeprowadził, w miejscu zamieszkania A.C. i w terminie 14 dni od daty otrzymania informacji o potrzebie przyznania świadczenia, wywiad środowiskowy. Organ I instancji jest obowiązany do przeprowadzenia takiego wywiadu i do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zebrania materiału mającego w sprawie znaczenie. Stwierdziło też Kolegium, że w świetle art. 89 § 2 kpa wniosek odwołującego się o przeprowadzenie rozprawy nie znajduje uzasadnienia, oraz że nie może uwzględnić wniosku o przeprowadzenie kompleksowej kontroli MOPS, bo nie ma do tego uprawnień. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.C. podtrzymał zarzuty odwołania. Samorządowemu Kolegium zarzucił cynizm, złą wolę i pogardę wobec jego podstawowych praw obywatela i człowieka. Podniósł, że Kolegium akceptuje złe działanie pracowników MOPS, którzy w nieuzasadniony sposób ingerują w jego życie osobiste, zbyt często przeprowadzają wywiady, gromadzą wszelkie o nim, a zbędne informacje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Decyzja w sprawie zasiłku celowego z zakresu pomocy społecznej ma generalnie charakter uznaniowy. Przepis art. 32 ustawy o pomocy społecznej pozostawia bowiem organowi pomocy wybór co do tego , czy zasiłek ten przyznać, czy też nie. Sądowa kontrola takiej decyzji polega na badaniu badania czy podjęcie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. W szczególności sąd kontroluje, czy podjęto wszystkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pozwalającego na stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej i czy decyzja ta nie nosi znamion dowolności. Sfera uznania, o której mowa, dotyczy następstwa, a nie treści normy prawnej regulującej, czy też nawet definiującej, choćby przy użyciu pojęć nieostrych, sam przedmiot postępowania. Odmawiając zatem przyznania określonego świadczenia z tego powodu, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki dla takiego świadczenia przewidziane, organ nie działa uznaniowo. Charakter zasiłku celowego został określony w art. 32 ust. 1 ustawy. Z istoty swej zasiłek ten ma służyć zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej. Dopiero zatem spełnienie warunków określonych w art. 4 ust. 1, art. 3, oraz istnienie takiej potrzeby otwiera drogę do uznaniowego działania organu. Brak jednej z w/w przesłanek wyklucza przyznanie zasiłku celowego na podstawie cytowanego przepisu. W sprawie poddanej osądowi odmowa przyznania zasiłku celowego umotywowana została zasadniczo tym, że koszt wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu nie jest wydatkiem na zaspokojenie niezbędnej potrzeby. Z tym stanowiskiem organów należy się zgodzić. Korzystania ze środków przysługujących stronie w postępowaniu sądowym nie da się utożsamić z zaspokajaniem potrzeby bytowej. Faktu tego nie zmienia to, iż z powodzeniem kasacji /czego skarżący w ogóle w wątpliwość nie poddaje/ miałaby wiązać się poprawa sytuacji materialnej skarżącego. Koszt związany z wniesieniem skargi kasacyjnej w postępowaniu z zakresu prawa pracy jest elementem kosztów postępowania sądowego. Regulacje dotyczące tych kosztów, łącznie z możliwością i przesłankami zwolnienia i uzyskania bezpłatnej pomocy fachowego pełnomocnika , zawarte są w kodeksie postępowania cywilnego. W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, że odmowa żądanej pomocy pozbawiła go prawa do sądu, nie jest nawet w minimalnym stopniu uzasadnione. Pozostałe kwestie podnoszone przez skarżącego nie mają dla rozstrzygnięcia istotnego znaczenia. Przedmiotem sądowej oceny jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W kompetencjach sądu nie mieści się kontrola działalności MOPR w ogóle, ani też nadzór nad zachowaniami pracowników MOPR. Wady zaś samego postępowania /uchybienia przepisom procedury/ tylko wtedy mają znaczenie, kiedy mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Takich uchybień sąd w sprawie niniejszej nie stwierdza. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.