II SA/Kr 1010/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie WSA Renata Czeluśniak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A. W. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2003 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § l pkt. l i art. 104 k. p.a. oraz art. 80 ust. 2 i -art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, póz. 1I26/ po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia[...] 2002 r., znak: [...] nakazującej mu dokonanie rozbiórki dwukondygnacyjnego budynku na terenie działki ozn. nr 290/1 położonej przy ul. [...] w K. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, co następuje: Postępowanie organu pierwszej instancji zostało wszczęte z urzędu dnia [...] 2002 r., a jego przedmiotem była budowa dwukondygnacyjnego budynku na terenie działki nr 290/1 przy ul. [...] w K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...] nakazał inwestorowi dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku. W odwołaniu od tej decyzji A. W. domagał się jej uchylenia podnosząc, że budowa nie narusza warunków w oparciu o które została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę w roku 1985 r. i nie narusza ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa, a jej zrealizowanie pochłonęło duże środki finansowe. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania i analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że organ pierwszej instancji miał obowiązek wydać nakaz rozbiórki w trybie art. 48 prawa budowlanego wobec zaistnienia samowoli budowlanej. W ocenie organu odwoławczego, organ l instancji prawidłowo ustalił, iż inwestor w 2002 r. zrealizował na działce nr 290/1 przy ul. [...] w K. dwukondygnacyjny budynek mieszkalny, pokryty dachem dwuspadowym. Inwestor przedłożył decyzję o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego z dnia [...] 1985 r., znak: [...] wydaną na nazwisko poprzedniego właściciela działki. Decyzja ta straciła ważność, gdyż roboty budowlane nie zostały rozpoczęte w ciągu 2 lat od jej wydania, a inwestor - A. W. nie posiada aktualnej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu, co znajduje potwierdzenie w całości materiału dowodowego oraz w odwołaniu skarżącego. Zatem w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, organ pierwszej instancji podjął trafną decyzję wydając nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ zobowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odnosząc się do zarzutów odwołującego się organ odwoławczy stwierdził, że nie ma żadnego znaczenia dla podjętej decyzji fakt, iż przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. Istotnym jest, że inwestor rozpoczął budowę obiektu budowlanego bez uzyskania wcześniej decyzji na jego realizację. Do obowiązków organu nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, zatem organ odwoławczy zobligowany jest w sytuacji naruszenia prawa do utrzymania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w K. skarżący A. W. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., podnosząc, że w dniu [...] 2002 r. dokonał on zgłoszenia w Urzędzie Miasta K. robót budowlanych, do którego nie zgłoszono sprzeciwu, a budowany obiekt był mniejszych rozmiarów niż ten. o którym była mowa w decyzji z 1985 r. Ponadto podkreślił, że inwestycja nie narusza obowiązujących w chwili wydania decyzji ustaleń planistycznych, a przepis art. 48 ustawy - Prawo budowlane nie ma charakteru represyjnego, toteż decyzje wydane w przedmiotowej sprawie winny zostać uchylone. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] 2007 r. i na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący podniósł, ze budynek wybudował częściowo na starych fundamentach pozostałych po wyburzeniu starego, drewnianego domu z którym zakupił działkę, a częściowo na nowych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 97 par. l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153,poz. 12717 - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią przepisu art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej wywiedzionych. Przepis art. 28 prawa budowlanego ustanawia generalną zasadę, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten przewiduje jednocześnie wyjątki od tej zasady określone w przepisach art. 29 - 31 prawa budowlanego, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Bezspornym jest na tle wykazanych okoliczności fakt, że inwestor A. W. wybudował w warunkach samowoli budowlanej w 2002 r. na działce ozn. nr 290/1 położonej w K. przy ul.[...], dwukondygnacyjny budynek mieszkalny, pokryty dachem dwuspadowym, bez ważnego pozwolenia na budowę. Legitymował on się jedynie pozwoleniem z 1985 roku znak: [...] wydanym na nazwisko poprzedniego właściciela działki, a ta decyzja, zgodnie z art. 37 ust. l prawa budowlanego wygasła z uwagi na fakt, że budowa nie została rozpoczęta w 2 lata od dnia w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Nie ma znaczenia dla stwierdzonej samowoli budowlanej okoliczność, że A. W. złożył w dniu [...] 2002 r. "zgłoszenie prowadzonych robót", gdyż na budowę budynku wymagana jest ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, zgodnie z wymogiem art. 28 prawa budowlanego, a nie zgłoszenie. Przepis art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o nakazie rozróbki stanowił iż "właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego czesi, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ." Przepis ten obligował więc organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu tj. bez pozwolenia na budowę. Jednakże organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę całego obiektu budowlanego, nie uwzględniając, że samowola budowlana, jakiej niewątpliwie dopuścił się A. W. nie obejmowała całości budynku. Nowy dwukondygnacyjny budynek został wybudowany wedle twierdzeń skarżącego po wyburzeniu starego budynku, częściowo na pozostałych starych fundamentach, a częściowo na nowych. Organ nadzoru budowlanego nie wyjaśnił tej okoliczności - stosownie do reguł postępowania zawartych w przepisach art. 7 i 77 k.p.a. - w sposób pozwalający na ustalenie, jaka część budynku jest samowolą budowlaną, a w jakiej wykorzystano istniejące fragmenty (części) starego legalnie wzniesionego budynku. Nie można bowiem nakazać rozbiórki całego budynku, gdy jest możliwe do ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 prawa budowlanego jest normą o charakterze restytucyjnym, a nie represyjnym. Istotą jego jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu, co oznacza, że można nakazać rozbiórkę w takim tylko zakresie w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że decyzja został wydana przedwcześnie, bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego i analizy zgromadzonego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. W tej sytuacji Sąd uwzględniając skargę, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par l lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.