II SA/Kr 1010/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 czerwca 2010 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala. Decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 2010r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. oraz na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie z wniosku E.W. , dotyczącego nieprawidłowości stanu technicznego budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K. , ponieważ wniosek nie pochodzi zdaniem organu od strony. Orzekając w w/w sposób organ I instancji wskazał, iż w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego jest osoba posiadająca interes prawny czyli właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, zatem do niego są kierowane akty prawne dotyczące sprawy stanu technicznego obiektu budowlanego. Lokator mieszkania nie jest osobą posiadającą w prowadzonym postępowaniu interes prawny, a jedynie faktyczny. Organ wskazał na treść art. 28 oraz 61 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Odwołanie od w/w decyzji złożył E.W. nie zgadzając się z jej treścią. Decyzją z dnia 28 czerwca 2010r. znak: [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. 2006 Nr 156, poz. 1118 ze. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/2006 (LEX nr 243723), w którym wskazano, że najemca lokalu mieszkalnego nie jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane, gdyż posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem budynku i mieszkania, a wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Może zatem domagać się respektowania jego praw cywilnych, wynikających z umowy, od właściciela lokalu, a nie od organów administracji publicznej. Dla tych organów, stroną uprawnioną do zgłaszania żądań o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub innym prawem o podobnym charakterze, lecz nie najemca czy dzierżawca". Także sam fakt złożenia przez E.W. wniosku o skontrolowanie stanu technicznego obiektu nie stanowi podstaw do uznania go za stronę postępowania. Organ powołał przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2001r. I SA 511/00 LEX nr 54725 wskazujący, iż dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył E.W. nie zgadzając się z treścią zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę zaskarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 p.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 czerwca 2010r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia 22 lutego 2010r. o umorzeniu postępowania, są zgodne z prawem. Kontrolowana przez Sąd sprawa administracyjna została wszczęta na wniosek E.W. – lokatora mieszkania nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w K. E.W. w piśmie z dnia [...] 2009r. wystąpił o stwierdzenie nieprawidłowości stanu technicznego budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K. , w tym również nieprawidłowości dotyczących lokalu nr [...]. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony, a organ zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Nadto z art. 61 k.p.a. wyznaczającego granice skargowości, wynika, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza konieczność ustalenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r., VI SA/Wa 2401/05 opubl. Lex nr 223329). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w wyżej opisanym rozumieniu. Najemca lokalu mieszkalnego nie może w ocenie Sądu zostać uznany za podmiot, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów Prawa budowlanego, ponieważ posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem budynku, wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Powyższe oznacza, iż najemca może realizować swoje prawa, wynikające z umowy najmu, od właściciela lokalu, a nie od organów administracji publicznej. Dla organów nadzoru budowlanego, stroną uprawnioną do zgłaszania żądań o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub innym prawem o podobnym charakterze, lecz nie najemca czy dzierżawca (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/2006 opubl. LEX nr 243723). Zatem wszczęcie postępowania na wniosek osoby nie legitymowanej jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. W związku z tym w kontrolowanej sprawie w sytuacji stwierdzenia braku interesu (obowiązku) prawnego strony żądającej wszczęcia postępowania, organ w sposób prawidłowy nie przeszedł do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie zakończył wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie (art. 105 § 1 w związku z art. 104 § 1 i 2 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).