II SA/Kr 1011/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Asesor WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Kraków reprezentowanej przez Prezydenta Miasta Krakowa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2004r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności udziału w nieruchomości gruntowej postanawia skargę odrzucić Podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia przez organ administracji publicznej - w przedmiotowej sprawie Prezydenta Miasta Krakowa - skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2004r., nr [...]. Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotową skargę na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniósł Prezydent Miasta Krakowa reprezentujący Gminę Miejska Kraków zarzucając naruszenie prawa materialnego, polegające na zastosowaniu niekonstytucyjnych przepisów ustawy z dnia 26.07.2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, poz. 1209 z późn. zm.), a w szczególności jej art. 1 Wskazać należy, iż kwestia dopuszczalności wnoszenia skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej była i nadal pozostaje rozstrzygnięta w sposób jednolity i jednoznaczny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Otóż w przedmiotowej sprawie Gmina Kraków nie była stroną postępowania administracyjnego. Występował w nim wyłącznie Prezydent Miasta Krakowa, lecz nie jako podmiot reprezentujący Gminę Miejską Kraków na zewnątrz, lecz wydając decyzje w pierwszej instancji i tym samym nie działając jako podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, (por. postanowienie NSA z 3.04.2002r., sygn. akt II SA/Gd 563/02) Tym samym organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do Sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy. (por. postanowienie NSA z 19.10.2000r., sygn. akt II SA/Gd 2159/00) Wynika to z faktu, iż inna jest rola procesowa organu, a inna strony. Nie można w tej samej sprawie wpierw występować jako organ, a potem jako strona w postępowaniu przed sądem administracyjnym, (por. wyrok NSA z 22.07.1999r., sygn. akt II SA 974/99) Prezydent Miasta Krakowa nie wykazał, iż działa w interesie prawnym Gminy Miejskiej Kraków - jako osoby prawnej. Okoliczność, iż kwestia interpretacji art. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, póz. 1209 z późn. zm.), dotyczy interesu publicznego i sfery działalności administracji publicznej, zwłaszcza samodzielności finansowej samorządu terytorialnego nie daje podmiotom tegoż samorządu, ani jego organom lub też działającym jako organy administracji publicznej statusu strony w postępowaniu odwoławczym, bądź uprawnienia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oczywistym jest, iż działalność organów administracji publicznej polega na wykonywaniu obowiązującego prawa, a nie na poszukiwaniu intencji organów stanowiących. Czynność procesowa podmiotu żądającego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (którego legitymacja nie wynika wprost ze szczególnej normy prawnej) skuteczna będzie tylko wtedy, gdy można wykazać przepis prawa materialnego dopuszczający istnienie po stronie tego podmiotu jego własnego interesu prawnego lub obowiązku. Tak więc organ administracji publicznej nie może - co do zasady - wnieść skutecznie skargi na decyzję administracyjną wydana w sprawie, w której orzekał. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa, który odnosi się do uprawnień lub obowiązku danego podmiotu. Oznacza to, iż skarżący musi mieć do złożenia skargi interes prawny, który jest rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżoną decyzją. Sąd w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale 5 sędziów z dnia 9.10.2000r., sygn. akt OPK 14/00, publ. w ONSA 2001/1/17. Wskazano tam, iż wprawdzie właściciel nieruchomości jest stroną w każdym postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego nieruchomości, jednak "gmina wydająca (przez swoje organy) decyzje administracyjne nie działa jako właściciel, lecz jako jeden z elementów państwa, czego najlepszym dowodem jest powierzenie jej również zadań z zakresu administracji rządowej. (...) Pozycja jednostek samorządu terytorialnego jest wyznaczona przede wszystkim przez dwie kategorie prawne, a mianowicie przez kompetencję i przez osobowość prawną. Na podstawie określonych prawem kompetencji gmina realizuje władztwo administracyjne (imperium) i wtedy działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Natomiast jako osoba prawna jest władna wykonywać przysługujące jej prawa i obowiązki właścicielskie i wtedy może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Jednakże gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela." Interes prawny, w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma więc charakter materialnoprawny. Jest on bowiem oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca, w odniesieniu do określonego podmiotu i w określonym stanie faktycznym, możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonej czynności. A brak jest takowego w przedmiotowej sprawie po strome Gminy Miejskiej Kraków, a tym bardziej Prezydenta Miasta Krakowa. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), który mówi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.