II SA/Kr 1011/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. R. i L. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II SA/Kr 1011/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia 28 sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane odmówił wydania decyzji nakazującej S. P. dokonania zmian i przeróbek w wiacie o konstrukcji stalowej o wymiarach 5x7,2 m zlokalizowanej na działce nr "1" w G.. W dniu 5 lutego 2007 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wpłynął wniosek Z. R. i L. R. o wznowienie postępowania zakończonego opisaną decyzją. We wniosku autorzy wskazali, że "w postępowaniu tym" byli długi czas stroną i tego przymiotu bezprawnie ich pozbawiono. Decyzją z dnia 26 marca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 28 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek złożyły osoby, które nie były stronami postępowania zakończonego tą decyzją. Podał też organ, że wniosek został złożony po terminie określonym art. 148 kpa, bowiem informacja o wydaniu decyzji została wnioskującym przekazana w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2006 r., doręczonym L. R. w dniu 14 grudnia 2006 r. Decyzją z dnia 28 maja 2007 r., po rozpoznaniu odwołania Z. R., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił zaskarżona decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 28 sierpnia 2006 r. Organ stwierdził bowiem, że badanie interesu prawnego osób domagających się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa może odbywać się tylko po wznowieniu postępowania, a nie we wstępnej fazie badania dopuszczalności wniosku. Niezależnie jednak od tego organ przyjął, że wniosek o wznowienie został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu, ponieważ Z. i L. R. dowiedzieli się o decyzji najpóźniej 14 grudnia 2006 r. z doręczonego w tym dniu postanowienia WINB z 11 grudnia 2006 r. Odmowa wznowienia zatem uzasadniona winna być uchybieniem terminu. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2008 r. II SA/Kr 828/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd stwierdził, że "we wstępnym etapie postępowania w sprawie wznowienia obowiązkiem organu jest ustalenie, czy podanie o wznowienie wniosła osoba posiadająca interes prawny we wznowieniu". Stwierdził też Sąd, że "kwestia posiadania przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania interesu prawnego w powtórnym rozstrzygnięciu sprawy, jest istotna. Nieuczynienie tego stanowi więc naruszenie art. 149 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy". Co do uchybienia terminu z art. 148 § 2 kpa Sąd wskazał, że po pierwsze postanowienie WINB z 11 grudnia 2006 r. nie było skutecznie doręczone, bowiem przesyłka była adresowana do obojga małżonków, a odebrał ją tylko L. R.. Po wtóre postanowienie to nie zawierało informacji o decyzji, a jedynie informację o tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego "w dniu 28 sierpnia 2006 r. zakończył sprawę dotyczącą zrealizowanej i użytkowanej wiaty". Zdaniem Sądu w tej sytuacji nie można było uznać, że Z. i L. R. o decyzji dowiedzieli się w dniu 14 grudnia 2006 r., a rzeczywista data powzięcia przez nich wiadomości o decyzji nie została przez organy ustalona. Decyzją z dnia 18 listopada 2009 r. znak [...] Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego Powiatu [...] na podstawie art. 149 § 3 odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Z. i L. R. nie byli stronami postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Brak interesu prawnego potwierdza fakt zlokalizowania wiaty na terenie działki nr "2" (uprzednio dz. "1"), która nie sąsiaduje z działką nr "3" stanowiącą własność Z. i L. R., ponieważ rozdziela je kolejna działka nr "4" (powstała na skutek podziału działki "5"). Wiatę zaś od zabudowań Z. i L. R. zasłania istniejąca zabudowa zlokalizowana na działkach "2" i "4" (wówczas dz. Nr "1" i "5"). Skoro wniosek nie pochodzi od osób posiadających przymiot strony, należało odmówić wznowienia. Decyzją z dnia 22 czerwca 2010 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpoznaniu odwołania Z. R. i L. R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) jest związany ocena prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Sądu. Dalej organ podał, że działka "1" ( po podziale nr "2"), na której usytuowana jest wiata graniczy od strony północno-wschodniej z działką nr "5" (po podziale nr "4"), od strony południowo-zachodniej z działką nr "6", od północno-zachodniej z działką nr "7", a od strony południowo-wschodniej z szosą. Wnioskodawcy zaś są właścicielami działek "3" i "8", które przylegają do działki nr "5" (po podziale "4") od strony północno-wschodniej. Wiatę od zabudowań wnioskodawców oddziela ponadto zabudowa usługowa na działkach "1" i "5". Organ podał także, że właściciel wiaty S. P. zlecił wykonanie "Analizy uciążliwości hałasu z kwietnia 1994 r., która potwierdza, że działalność obiektu nie spowoduje naruszenia wymogów ochrony środowiska w zakresie ochrony przed hałasem, zaleca się wykonanie parkanu pełnego od strony zabudowy mieszkaniowej nr "9". Z tych ustaleń organ wywiódł wniosek, że Z. i L. R. nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 28 sierpnia 2006 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. R. i L. R. podnieśli, że wiata stalowa została zbudowana jako kolejny element całego przedsiębiorstwa, które tworzy całość i jest uciążliwe. Odległość wiaty od ich domu jest niewielka i hałas pochodzący z wiaty uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Ich zdaniem nieporozumieniem jest odwoływanie się do opinii sprzed 16 lat. Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do cytowanego przez organ przepisu art. 153 ppsa oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r. związany był nie tylko organ, ale pozostaje związany Sąd rozpoznający sprawę niniejszą. W cytowanym wyroku Sąd po pierwsze zaprezentował pogląd, że organ nieprawidłowo ustalił datę powzięcia przez skarżących wiedzy o wydanej decyzji. Jednocześnie Sąd stwierdził, że rzeczywistej daty organ nie ustalił. W tej kwestii w ponownym postępowaniu zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, organy nie poczyniły żadnych ustaleń, ani też nie stwierdziły wyraźnie, że przyjmują za prawdziwe twierdzenia samych skarżących. To uchybienie jednak nie ma w sprawie przesądzającego waloru. Przyjąć bowiem trzeba, że – wobec braku innych danych – organy uznały, że wniosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie. Istotniejsze znaczenie ma drugi z wyrażonych w wyroku z dnia 29 sierpnia 2008 r. pogląd. Otóż Sąd wskazał, że interes prawny wnioskujących o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa musi być wykazany we wstępnej fazie postępowania, a stwierdzenie jego braku winno prowadzić do wydania decyzji o odmowie wznowienia. Jednocześnie jednak Sąd wskazał, że kwestia interesu prawnego ma istotne znaczenie, a "nieuczynienie tego stanowi naruszenie art. 149 § 3 kpa". Jakkolwiek w uzasadnieniu wyroku nie wskazano wprost przedmiotu zaniedbania ("nieuczynienia"), to jednak wyraźnie wytknięcie to odniesiono do ustaleń dotyczących interesu prawnego. Innymi słowy z kontekstu cytowanej uwagi Sądu wynika jednoznacznie, że odnosi się ona do braku dostatecznych ustaleń dotyczących interesu prawnego wnioskujących o wznowienie postępowania. W tym zakresie organy ograniczyły się jedynie do zacytowania treści art. 28 kpa i do opisu usytuowania przedmiotowego obiektu względem nieruchomości stanowiącej własność skarżących. Jest oczywiste, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy tylko te ustalenia nie są wystarczające. Choć organy cytują przepis (art. 28 kpa), to wbrew jego treści kwestię interesu prawnego skarżących wiążą tylko i wyłącznie z sąsiedztwem obiektu, a nie z jego wpływem na nieruchomość skarżących. Ani zaś z art. 28 kpa, ani z żadnej innej normy nie wynika, że osobą zainteresowaną w sprawie prowadzonej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. jest tylko właściciel nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej. Istotne jest to, czy i w jaki sposób obiekt budowlany oddziaływuje na interesy osób trzecich. W tym aspekcie organy w ogóle się nie wypowiedziały, choć przecież były w posiadaniu informacji, które winny skłonić do należytego, znacznie bardziej wnikliwego zbadania problemu. Już sam charakter inwestycji tj. dużych rozmiarów wiata i to z ekranem akustycznym wskazuje na to, że nie chodzi w sprawie o zwykłe pomieszczenie gospodarcze, ale o takie, którego oddziaływanie może mieć znacznie większy zakres niż najbliższe sąsiedztwo. Nie tylko z twierdzenia skarżących, że dotychczas brali udział w postępowaniu dotyczącym wiaty, ale i z faktu odwołania się przez organ odwoławczy do opinii z 1994 r. wynika, że rzeczywiste oddziaływanie wiaty (czy też zespołu zabudowań, którego część stanowi wiata) należy rozważyć i ustalić w znaczenie szerszym kontekście. Tymczasem w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest nie tylko opinii, o której mowa, ale w ogóle jakichkolwiek dokumentów pozwalających organowi na czynienie takich ustaleń. W istocie jedyny materiał dowodowy – to mapka z oznaczeniem budynków, ale już bez oznaczenia choćby odległości i bez opisu rzeczywistej funkcji budynków. Ostatecznie stwierdzić trzeba, że sprawa, z naruszeniem art. 7, 77 i art. 107 § 3 kpa nie została należycie wyjaśniona, a to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ponownym postępowania organ, przy wykorzystaniu co najmniej pełnych akt postępowania zakończonego decyzją z dnia 28 sierpnia 2006 r., poczyni dokładne ustalenia w omówionym zakresie, dokona na ich tle stosownej oceny i sporządzi uzasadnienie odpowiadające wymaganiom z art. 107 § 3 kpa. Wyrok wydano w oparciu o przepis art. 135 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.