II SA/Kr 1014/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-09-12
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych i utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jedynym źródłem dochodu jest niskie wynagrodzenie za pracę, a mąż pobiera rentę, co przy czteroosobowej rodzinie i znaczących wydatkach (w tym rata kredytu) pozostawia kwotę poniżej progu umożliwiającego samodzielne pokrycie kosztów sądowych. Brak oszczędności i dochodów z nieruchomości rolnej dodatkowo potwierdza trudną sytuację finansową.Stan faktyczny
Skarżąca G.M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną. Pracuje jako sprzątaczka, jej dochody wynoszą 1.156,38 zł netto. Mąż pobiera rentę w wysokości 851 zł. Na utrzymaniu rodziny są dwoje bezrobotnych dzieci. Rodzina spłaca kredyt (rata 800 zł) i ponosi bieżące koszty utrzymania (prąd, gaz, śmieci, podatki ok. 360 zł). Skarżąca posiada również nieruchomość rolną, z której nie uzyskuje dochodu.Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi G.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 maja 2013 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania budynku p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
W odpowiedzi na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2013 roku w przedmiocie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania budynku skarżąca G.M. złożyła wniosek o uchylenie zarządzenia wskazując na niemożność zapłaty w/w kwoty ze względu na trudną sytuację materialną rodziny. Skarżąca wskazała, że pracuje jako sprzątaczka w szkole podstawowej i jej miesięczne dochody "na rękę" wynoszą 1.156,38 zł. Mąż jest całkowicie niezdolny do pracy i pobiera świadczenie rentowe w wysokości 851 zł. Strona ma na utrzymaniu dwoje bezrobotnych dzieci. Z uzyskiwanych dochodów rodzina spłaca kredyt zaciągnięty na budowę domu, którego rata wynosi 800 zł. Za prąd, gaz, śmieci i podatki rodzina płaci około 360 zł. Dom nie posiada centralnego ogrzewania. Strona zamieszkuje wraz z starszymi teściami (teść liczy 90 lat, teściowa 80), niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, wymagającymi całodobowej opieki. Dochody teściów w całości przeznaczane są na ich leczenie i skromne wyżywienie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 sierpnia 2013 roku strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie G.M. uzupełniła brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że strona domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego lub adwokata z urzędu.
We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem J.M. oraz dziećmi: P. ur. 1983 r. i J. ur. 1986 r. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni 72 m² bez ogrzewania, nieruchomość rolna wielkości 2,6735 hap oraz nieruchomość o powierzchni 0,23 ha w L. otrzymana w spadku po ojcu. Strona nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Wydatki rodziny przedstawiają się następująco: 31,30 podatek, 20 zł śmieci, 255,80 zł prąd, 50 zł gaz, 30 zł woda, 19,83 zł ubezpieczenie męża, 14,90 zł i 25 zł telefon, 900 zł rata kredytu. Przed okresem zimowym strona musi zakupić opał (2 tony węgla za 1.600 zł). Z nieruchomości rolnej skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu, gdyż są ziemie 5 i 6 klasy w terenie górzystym. Córka skarżącej nie może podjąć pracy, bo zajmuje się chorymi dziadkami. Syn cierpi na upośledzenie umysłowe. W przedstawionej sytuacji skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ani wynagrodzenia pełnomocnika we własnym zakresie.
Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: potwierdzenia wysokości wynagrodzenia skarżącej, dziesięciu odcinków płatności za energię elektryczną z terminem płatności od kwietnia do grudnia 2013 roku, potwierdzenia wpłaty składki ubezpieczeniowej J.M. w wysokości 57 zł, pokwitowań wpłaty kwot 500 zł i 400 zł, kart zgłoszeń J.M. i P.M. do działu pośrednictwa pracy Powiatowego Urzędu Pracy dla Powiatu N. oraz decyzji ZUS z dnia [...] marca 2013 roku o waloryzacji renty J.M.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu.
W ocenie orzekającego G.M. uwiarygodniła w sposób wystarczający, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto. Małżonek skarżącej pobiera rentę w wysokości [...]zł. Łączny dochód rodziny wynosi zatem 2.007,72 zł i przypada na cztery osoby, bowiem na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostaje dwoje bezrobotnych dzieci. Powyższe oznacza, że na osobę w rodzinie przypada kwota 501,93 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą 1.346,83 zł (31,30 podatek, 20 zł śmieci, 255,80 zł prąd, 50 zł gaz, 30 zł woda, 19,83 zł ubezpieczenie męża, 14,90 zł i 25 zł telefon, 900 zł rata kredytu). Do tych kwot należy dodać m. in. koszty wyżywienia, czy zakupu środków czystości. Powyższe dane wskazują, że uzyskiwane w miesiącu dochody przeznaczane są w całości na pokrycie bieżących kosztów utrzymania rodziny skarżącej. G.M. nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Posiadana nieruchomość rolna nie przynosi żadnych dochodów.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sadowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wybór pozostawiając uznaniu orzekającego - biorąc pod uwagę przedmiot sprawy - postanowiono przyznać skarżącej radcę prawnego.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012, poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło