II SA/Kr 1015/01

WyrokWSA w Krakowie2005-05-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, WSA Małgorzata Brachel -Ziaja, AWSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej może zostać utrzymana w mocy, jeśli wniosek został złożony po terminie z powodu opóźnienia w uzyskaniu dokumentów, a przepis, na podstawie którego umorzono postępowanie, został uznany za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję umarzającą postępowanie, uznając, że naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania. Wskazał, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu stanowiącego podstawę umorzenia z Konstytucją, co otwiera możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o świadczenie.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. B. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego za pracę przymusową po terminie ustawowym, ponieważ dokumenty potwierdzające jej pracę zostały zniszczone i uzyskała je dopiero po długim czasie. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając wniosek za bezskuteczny z powodu uchybienia terminowi. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, wskazując na przyczynę opóźnienia i trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r, Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej Z. B. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r , nr [...] , wydaną na podstawie art. 105§1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U.Nr 87 , poz. 395 z późn . zm .) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego . Organ stwierdził , że Z.B. złożyła wniosek po dniu 31 XII 1999r . Termin ten jako termin ustawowy nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużony, jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe , co powoduje jego umorzenie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.B. wnosi o przyznanie jej dodatku do emerytury za pracę niewolniczą na rzecz III Rzeszy, w latach 1940-1945. Dokumenty potwierdzające jej pracę uległy zniszczeniu, toteż wielokrotnie przez 8 lat zwracała się do Międzynarodowego Biura w Arolsen, wreszcie dokumenty uzyskała dopiero w marcu 2000r. Stąd też wniosek o przyznanie świadczenia złożyła z opóźnieniem . Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 §3 , 138 §1 pkt l i 105 §1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2000r . Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.B. powołuje się na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy , w którym podała przyczynę opóźnienia złożenia dokumentów. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji . Ma niską emeryturę , a dodatek za pracę przymusową poprawiłby jej sytuację finansową. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty , o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje . Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 VIII 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Skargi wniesione przed 1 I 2004r do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r. (Dz.U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm .) z art. 2 i 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 konstytucji RP oraz art. 145a z §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt l " b" -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97§1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm .) Do spraw , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 I 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 V 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 75 poz. 364 ze zm . ) oraz art. 97 §2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło