II SA/Kr 1015/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : WSA Bożenna Blitek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005 r sprawy ze skargi I. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 marca 2003 r Nr : [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów s k a r g ę o d d a l a Decyzją z dnia 28 marca 2003 r [...] po rozpatrzenia odwołania I. S., Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2003 r znak [...] , którą odmówiono I. S. wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu Nr [...] jednostki ewidencyjnej [...], polegającej na ujawnieniu działki [...] o pow.0.0043 ha objętej KW [...] wpisanej na rzecz F. S. i J. M. po ½ części. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art.138 § 1 pkt 1 kpa i art.7 "b" ust.2pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U z 2000 r Nr 100 , poz. 1086 z późn.zm.). Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. W księdze wieczystej [...] - [...] , dz.adm. [...] , prawo własności działki L.kat. [...] oznaczonej jako droga o pow. 43 m2 wpisane jest na rzecz F. S. i J. M. po połowie. W maju 2001 r I. S. powołując się na następstwo prawne wniosła o wprowadzenie zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów , przez " naniesienie działki [...] o pow. 43 m2 ". [...] czerwca 2001 r odbyła się rozprawa w terenie , celem ustalenia na gruncie stanu użytkowania działek ewidencyjnych [...], [...]i [...]w stosunku do stanu operatu ewidencji gruntów oraz oceny zasadności wniosku o pomiar kontrolny działek " w celu wydzielenia działki odpowiadającej parceli katastralnej [...]".Właściciele działek ewid. [...]i [...]nie wyrażali zgody na wydzielenie działki ewidencyjnej , a poszukiwania w miejskich zasobach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej nie ujawniły operatu podziału parceli [...]na [...]i [...], co zdaniem organu nie stwarzało podstaw do wykonania pomiaru kontrolnego na koszt gminy , a wydzielenie działki mogło nastąpić w drodze rozgraniczenia. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] .10. 2001 r ( sygn. [...] ) I. S., wykazała , że jest jednym z następców prawnych po F. S. - jej ojcu. Jednakże nie przedłożyła w zakreślonym terminie opracowania geodezyjnego sporządzonego przez uprawnionego geodetę , a wydzielającego z działek ewidencyjnych odpowiednik działki [...] .Z tej przyczyny Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r " odmówił zmiany polegającej na ujawnieniu w operacie ewidencji L.kat. [...] ." Rozpoznając odwołanie I. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r , uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazując na wyniki rozprawy z dnia 28 czerwca 2001 r , a w szczególności na ustalenie , że granice parceli katastralnej L.kat. [...]nie są na gruncie trwale oznaczone , podkreślił organ odwoławczy , że nie zostało ustalone przez organ I instancji " w skład jakich działek ewidencyjnych wchodzi parcela L.kat.[...]" , oraz , że udzielane w tym przedmiocie informacje pismami z [...] .07. 2001 r i z [...] .07. 2002 r były sprzeczne. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany , polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków działki, która odpowiadałaby parceli L.kat. [...]obj. KW [...].Organ I instancji ustalił, że parcela L kat. [...]w całości weszła w działkę ewidencyjną [...] obr 21 powstałą z innych także parceli katastralnych , chociaż nie udało się ustalić granicy podziału parceli [...]na działki [...] i [...].Zdaniem organu brak znaków granicznych i nie wskazanie ich przebiegu przez zainteresowane strony , nie dawało podstawy do wydzielenia działki ewidencyjnej z działki ewid. [...] , odpowiadającej działce L.kat.[...], a I. S., wezwana w trybie art. 22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , nie przedłożyła operatu pomiarowego dającego podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany na wniosek strony. Podniesiono także , że nie wskazano następców prawnych J. M.. W odwołaniu od tej decyzji I. S., podnosiła, że nie powinna być obciążona kosztem opracowań geodezyjnych usuwających błędy geodezji. Utrzymując w mocy zaskarżona decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , stwierdził , że organ I instancji usunął niedostatki ustaleń faktycznych w takim zakresie w jakim było to możliwe i podzielił stanowisko , że podstawę wprowadzenia zmian , mogło by stanowić opracowanie geodezyjne wykonalne przez uprawnionego geodetę na zlecenie odwołującej się. Podkreślono , ż e do zasobu dokumentacji geodezyjnej nie przekazano operatu podziału działki kat. [...], a zatem brak dokumentów obrazujących położenie parceli L.kat. [...] . Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję złożyła I. S.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa , skarżąca podniosła , że czuje się pokrzywdzona , gdyż zaskarżona decyzja pozbawia jej dojazdu do domu drogą , z której bez przeszkód korzystała do czasu , kiedy to kolejnym właścicielem nieruchomości przy ul. [...] został p. R.. Zdaniem skarżącej , w wyniku niezrozumiałych dla niej zmian droga została włączona do działki sąsiada, a od jej urodzenia ( w 1937r), sporu z sąsiadami nie było , gdyż każdy z kolejnych właścicieli miał " wpisaną drogę do księgi wieczystej ".Podnosiła, że nie stać j ą na pokrycie wydatków na opracowanie geodezyjne , którego żąda organ. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie .Podkreślono , że aktualizacja operatu następuje stosownie do § 45 Rozporządzenia z 29 marca 2001 r, w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454 ) i art. 22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne na podstawie przedłożonych dokumentów geodezyjnych przez osoby zgłaszające zmiany. Wskazano , że posiadane mapy katastralne obrazują jedynie działkę [...]przed jej podziałem , a brak jest w zasobie dokumentów obrazujących położenie działki [...], która może być wydzielona jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym " na wniosek właściciela działki Nr [...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skarga nie jest uzasadniona , gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarżąca z wnioskiem o wprowadzenie zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów, przez " naniesienie działki [...]o pow. 43 m2 " wystąpiła pod rządem przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów ( Dz.U.Nr 38 , poz. 454 ) - dalej Rozporządzenia. Zgodnie z definicją zawartą w § 9 ust.1 Rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu , położony w granicach jednego obrębu , jednorodny pod względem prawnym , wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Jest wykazane zaświadczeniem Wydziału Ksiąg Wieczystych , że księgą wieczystą [...][...] - [...] objęta jest nieruchomość składająca się z działki L.kat. [...] . o pow.43m2 . Skarżąca wykazała też , że należy do kręgu spadkobierców po jednym ze współwłaścicieli tej nieruchomości F. S.. Ustalenie zatem w postępowaniu ewidencyjnym , że w skład obecnej działki ewid.[...] obr. 21 , weszło szereg parcel katastralnych , a w tym w całości L.kat. [...], oznacza zarazem ustalanie , że stan ewidencji pozostaje w sprzeczności z zasadą oznaczenia jako działki ewidencyjnej gruntów jednorodnych pod względem prawnym. Celem wprowadzenia ewidencji gruntów jeszcze przepisami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r o ewidencji gruntów budynków ( Dz.U. Nr 6 , poz. 32 ze zm.) , było zastąpienie tzw. katastru gruntowego i oznaczeń katastralnych , jednolitym systemem ewidencji gruntów opartym m.in. o b. dokładne mapy ewidencyjne ( art.6 , art.14). Zarazem przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r Nr 124 , poz. 1361 z późn.zm. ) przewidują ( art.26 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. pkt 1 ) , że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków , obecnie tzw. katastru nieruchomości. Przepis § 28 ust. 1 wydanego na podstawie tej ustawy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów ( Dz.U. Nr 102 , poz. 1122 z późn.zm. ) , stanowi ,że dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków , chyba , że odrębne przepisy stanowią inaczej. Jest zarazem poza sporem , że objęta KW [...] nieruchomość dalej nie jest opisana danymi z ewidencji gruntów. Stosownie do przepisu art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zarówno w jego brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji, jak i brzmieniu tego przepisu obowiązującym od dnia 1 lipca 2003 r dane z katastru nieruchomości ( ewidencji gruntów i budynków ) , stanowią podstawę zmiany jej oznaczenia w księdze wieczystej przez sąd rejonowy na wniosek właściciela nieruchomości , wieczystego użytkownika lub z urzędu. W tym kontekście wniosek skarżącej zmierzał do zmiany operatu ewidencji w części kartograficznej przez zastąpienie oznaczenia katastralnego L.kat.[...]oznaczeniem z ewidencji gruntów na stosownym wyrysie z mapy ewidencyjnej ( katastralnej). Organ prowadzony ewidencję nie jest bowiem legitymowany do zgłoszenia wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej , jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1997.04. [...] [...] ([...] ).W świetle przepisu art.27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece może natomiast zawiadomić sąd rejonowy prowadzący księgę wieczystą o niezgodności danych z katastru (ewidencji) z księgą wieczystą. Na tle poczynionych przez organy ustaleń , których skarga nie kwestionuje , odmowna decyzja znajduje oparcie w przepisie art.22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 45 ust.2 w zw. z § 35 pkt 1 oraz w związku z § 46 ust.2 pkt 2 Rozporządzenia. Skarżąca mimo stosownego wezwania nie przedłożyła przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjnego – kartograficznego zawierającego wykaz zmian ewidencyjnych , a wydzielającego z dz. ewid. [...] obrębu [...] , odpowiednik byłej dz.L.kat. [...]. W sprawie wyłonił się spór . kogo obciążać mają kwoty takiego opracowania. Przepis § 44 ust.2 rozporządzenia nakłada na starostę - jako organ prowadzący ewidencję - obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności , tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami żródłowymi. Oznacza to , iż o powstaniu obowiązku działania z urzędu w celu aktualizacji operatu przesądza dostępność do dokumentów i materiałów źródłowych. Do materiałów źródłowych - a więc zawierających dane dotyczące działki, należą te materiały , które gromadzone są w państwowym zasobie geodezyjne- kartograficznym oraz innych rejestrach i ewidencjach publicznych. Przepis § 35 w punktach 1-7 określa rodzaje materiałów stanowiących źródła danych ewidencyjnych. Na podstawie § 45 ust.2 , materiały te odpowiednio stanowią źródło danych ewidencyjnych w postępowaniu , którego przedmiotem jest aktualizacja ewidencji. W świetle powyższego , przedłożony przez skarżącą plan sytuacyjny podziału parcel objętych Lwh [...] , [...] z dnia [...] lutego 1935 r sporządzony za L.ks. zam. [...] , mimo , iż nie figuruje w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym , miał charakter materiału źródłowego. Zarazem jednak plan ten operując już m.in. oznaczeniem działki L.kat. [...] nie określa dokumentu obrazującego powstanie tej działki z działki macierzystej L.kat. [...].Takim dokumentem organy ewidencyjne nie dysponują .Uzasadnione było zatem stanowisko zaskarżonej decyzji , że dostępne materiału źródłowe były niewystarczające dla wydzielenia z działki ewid. [...] , odpowiednika byłej działki kat.L.kat. [...]. Nie powstał zatem obowiązek aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych .Z tych przyczyn zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , mimo błędnego po części stanowiska organów , że odpowiednik działki kat. [...]może być wydzielony jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym. Złożenie bowiem np. przez skarżącą opracowania geodezyjne - kartograficznego spełniającego wymagania § 46 ust.2 pkt 2 Rozporządzenia , może stanowić podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów , w celu usunięcia niezgodności co do opisu nieruchomości w księdze wieczystej .Granice ewidencyjne takiej działki , mogą być natomiast kwestionowane w sporze o zasięg prawa jej własności , tj. właśnie w postępowaniu rozgraniczeniowym. Ustalenie granic może nastąpić także w postępowaniu windykacyjnym o wydanie nieruchomości odpowiadającej b. działce kat. [...]. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn.zm. ).