II SA/Kr 1017/05

WyrokWSA w Krakowie2007-08-13

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Joanna Tuszyńska, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność innej decyzji SKO, która z kolei stwierdzała nieważność decyzji organu pierwszej instancji, może zostać uznana za nieważną z powodu skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną postępowania, mimo że ten podmiot ostatecznie skorzystał z prawa do ponownego rozpatrzenia sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli pierwotne doręczenie decyzji stwierdzającej nieważność było wadliwe z powodu skierowania jej do podmiotu, który nie był stroną postępowania, to późniejsze rozpoznanie wniosku tego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy sanuje ten błąd. W konsekwencji, decyzja ta nie jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ została ostatecznie skierowana do strony postępowania.
Stan faktyczny
Spółka PKP SA Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie, która odmówiła stwierdzenia nieważności innej decyzji SKO. Ta poprzednia decyzja SKO stwierdzała nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z 1989 r. ustalającej cenę gruntu państwowego. Skarżąca spółka zarzucała, że decyzje SKO były wadliwe, ponieważ skierowano je do podmiotu niebędącego stroną postępowania (PKP SA Oddział Regionalny w K.), a nie do niej. SKO argumentowało, że PKP SA miało interes prawny, a późniejsze rozpoznanie wniosku skarżącej spółki sanowało wadę doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska (spr) WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi PKP SA Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: Kol. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r., sygn. akt. Kol [...], orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z dnia 15 lutego 1989 r. nr [...]-ustalającej cenę gruntu państwowego położonego w N. - w części dotyczącej działek nr 307/1 oraz 835/1. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] 2003 r. Burmistrz N. zwrócił się do SKO w K. z "wnioskiem o stwierdzenie nieważności (...) decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. nr [...] z dnia [...] 1987 r. w sprawie ustalenia ceny gruntu państwowego oraz opłaty rocznej z tytułu zarządu na rzecz Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. (...) w części dotyczącej działek oznaczonych nr 307/1 (...) i 835/1 (...) położonych w N. - z powodu braku zarządu gruntami Skarbu Państwa", (dowód - k. 21; 20-19; 18 akt. Kol. Odw.[...]). Wskutek tego pisma SKO przesłało do Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. (dowód - k. 25 akt. sygn. j.w.). Wobec faktu, że przesyłka adresowana do Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. powróciła nieodebrana z adnotacją listonosza "nie istnieje" (dowód - k. 27; 28 akt. sygn. j.w.) SKO wysłało ją ponownie wskazując tym razem jako adresata "[...] Polskie Linie Kolejowe S.A. Oddział Regionalny w K.". Przesyłka ta została odebrana, (dowód - k. 29 akt. sygn. j.w.). W dniu [...] 2004 r. do SKO wpłynęło pismo spółki [...] S.A. Centrala - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. Pismo nawiązywało do wysłanego przez Kolegium zawiadomienia i zawierało stosowne wyjaśnienia w sprawie. Następnie SKO w dniu [...] 2004 r. wydało zaskarżoną decyzję, którą doręczyło jedynie spółce [...] Polskie Linie Kolejowe S.A. Oddział Regionalny w K. (dowód - k. 41-40; 39 akt. sygn. j.w.). W związku z tymi ustaleniami SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie można uznać, iż decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w postępowaniu (156 § 1 pkt. 4 k.p.a.), lecz o jej nieprawidłowym rozesłaniu spowodowanym omyłkowym pominięciem spółki [...] S.A. Centrala - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. w rozdzielniku decyzji. Ten błąd organu nie jest uchybieniem tego rodzaju, aby sam w sobie powodował konieczność stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Nadto SKO wskazało, że wyznaczając strony postępowania były podstawy do tego, aby spółkę [...]PLK S.A. uznać za stronę postępowania i zawiadomić ją o wszczętym postępowaniu. W świetle regulacji zawartej w art. 28 k.p.a.. nie powinno budzić większych wątpliwości, że udział spółki [...]PLK S.A. jako tego podmiotu, który zarządza liniami kolejowymi i infrastrukturą kolejową (art. 15 ust. 4a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]") był wskazany jako podmiotu zarządzającego torami wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz przyległymi pasami gruntu, a także budynkami, budowlami i urządzeniami przeznaczonymi do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami usytuowanymi na obszarze działek ewidencyjnych przeznaczonych do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych. Potwierdzenia takiego stanu rzeczy można upatrywać także w piśmie skarżącego z dnia [...] 2004 r. Dokument ten wskazuje, że również skarżący przyjmował, iż spółka [...] PLK S.A. jest zainteresowana wynikiem sprawy, albowiem w przeciwnym razie nie umieszczałby jej na rozdzielniku sporządzonego przez siebie pisma, które adresował do organu procesowego. Przedmiotowe pismo dowodzi również, że skarżący brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, mimo iż formalnie nie został zawiadomiony o wszczętym postępowaniu. SKO wskazało również, że okoliczność, iż skarżący nie otrzymał decyzji ma tylko to znaczenie, że cały czas pozostaje dla niego otwarty termin do zaskarżenia jej w zwykłym toku instancji. Wnioski o tożsamych treściach o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyły: [...] Polskie Linie Kolejowe S.A. Oddział Regionalny w K. oraz [...] S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K., żądając uchylenia decyzji SKO z dnia [...] 2004 r. znak: Kol. [...] oraz umorzenia postępowania. Wnioskodawcy zarzucili, że SKO w sposób świadomy ustaliło, iż adresatem decyzji jest [...] PLK S.A. i pominęło [...] S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. Błędem było zatem oznaczenie adresata decyzji, a nie pominięcie któregoś z adresatów przy doręczeniu. Nadto we wniosku wskazano, że przepisy k.p.a. nie dają podstaw prawnych do orzekania o tym, czy dany podmiot staje się stroną postępowania. Stroną staje się po spełnieniu przesłanek z art. 28 i 29 k.p.a. Również pojęcie "skierowanie decyzji" jest nieostre. Faktycznie wyraża obowiązek organu powiadomienia stron postępowania o wydanej decyzji kończącej postępowanie w danej instancji. Brak nadania określonemu podmiotowi przymiotu strony, bądź pominiecie go powoduje, iż podmiot taki pozbawiony jest możliwości obrony swoich praw. Skierowanie zaś decyzji do podmiotu , który nie jest stroną w sprawie powoduje, iż postępowanie takie toczy się faktycznie bez udziału strony, a zatem jest postępowaniem nieistniejącym. Dla skutku przewidzianego w art. 156 § 1 pkt 4 nie ma znaczenia czy organ popełnił błąd w ustaleniu strony skoro faktycznie postępowanie toczyło się w stosunku do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Następnie wnioskodawcy zarzucili, że SKO nie miało podstaw, by uznać [...] PLK S.A. za stronę postępowania, gdyż spółka ta nie jest następcą prawnym PP[...] -PDOKP w K.. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Przedsiębiorstwo Państwowe [...] , ulega przekształceniu w [...] spółkę akcyjną, która wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było [...], bez względu na charakter prawny tych stosunków. Wobec powyższego podmiotem legitymowanym do uzyskania deklaratoryjnej decyzji o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami na podstawie posiadanego prawa zarządu jest wyłącznie [...] S.A. jako ustanowiony w/w przepisem następca prawny PP [...]. Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy N. ustalała opłatę z tytułu zarządu dla jednostki wykonawczej PP [...]-[...]Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych, regulowała wyłącznie prawa i obowiązki poprzednika prawnego [...] SA, co dodatkowo uzasadnia zarzut braku po stronie PLK S.A. przymiotu strony w. toczącym się postępowaniu. PLK S.A nie posiada interesu prawnego w toczącym się postępowaniu. Linia kolejowa jako budowla znajdująca się na gruncie objętym opłatami uległa likwidacji. W świetle powyższego PLK nie wykonuje wobec tej linii zarządu w zakresie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym jak również nieruchomość ta nie zostaje przekazana PLK przez [...] zgodnie z art. 17 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji jako, że [...] S.A. zobowiązana jest wyposażyć PLK S.A. jedynie w składniki majątkowe niezbędne do prowadzenia działalności tej spółki. [...] PLK SA nie była zatem i nadal nie jest zainteresowana wynikiem merytorycznym sprawy jak sugeruje SKO powołując się na pismo z [...] 2004r., a jedynie została umieszczona w rozdzielnikach tego pisma, gdyż mogła być zainteresowana wyjaśnieniem kwestii, iż nie jest ona stroną tego postępowania. Trudno zdaniem wnioskodawców przyjąć, że [...] S.A. brała udział w postępowaniu, pomimo braku formalnego powiadomienia o nim przez SKO, gdyż [...] S.A. została pozbawiona możliwości składania w sprawie wniosków, przeglądania akt postępowania, ustosunkowania się do wniosku Burmistrza N. o stwierdzenie nieważności decyzji. Pismo z [...] 2004r.[...] S.A. złożyła nie będąc formalnie stroną postępowania, a więc nie miało wpływu na zmianę stanowiska SKO co do ustalenia adresata decyzji. Pismo to miało charakter jedynie wyjaśnień . Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: Kol. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 4, art. 158 § 1 i § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 15 ust. 4a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową określoną w przepisach o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy. W myśl zaś art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym "linia kolejowa" określa tory kolejowe wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego, wraz z zajętymi pod nie gruntami. Analiza w/w przepisów wskazuje, że stanowisko zawarte w decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2004 r. w przedmiocie uznania spółki [...] Polskie Linie Kolejowe S.A. za podmiot mający interes prawny w toczącym się postępowaniu i w konsekwencji włączenie go do toczącego się postępowania w charakterze strony zasługuje na uwzględnienie. SKO podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji wskazując, że błąd polegający na nieprawidłowym rozesłaniu decyzji, nie jest uchybieniem powodującym konieczność stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. W świetle w/w przepisów [...] Polskie Linie Kolejowe S.A. posiadała interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z dnia [...] 1989 r. Ponadto SKO podało, że w decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium stwierdziło, że fakt, iż skarżący, tj. [...] S.A. nie otrzymała decyzji Kolegium ma tylko to znaczenie, że cały czas pozostawał otwarty termin do zaskarżenia jej w zwykłym toku instancji. W konsekwencji następczego doręczenia spółce [...] S.A rozstrzygnięcia Kolegium z dnia [...] 2004 r. nr Kol.[...] podmiot ten skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia środka odwoławczego. W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy złożonego jednocześnie przez[...]S.A. w W. oraz [...] Polskie Linii Kolejowe S.A. w W., Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2004 r. nr Kol.[...] ponownie rozpatrzyło sprawę zakończoną uprzednio wydaną decyzją. SKO stwierdziło zatem, że zapewniono spółce [...] S.A. w W. udział w postępowaniu, raz jeszcze merytorycznie odnosząc się do okoliczności skutkujących nieważnością decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z dnia [...]1989 r. W konsekwencji Kolegium nie znalazło podstaw do wzruszenia decyzji z dnia [...] 2004 r. w trybie stwierdzenia jej nieważności z uwagi na skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Kolegium doręczając decyzję z dnia [...] 2004 r. spółce [...] S.A. sanowało swoje uprzednie uchybienie, a podmiot ten skorzystał z możliwości ponownej weryfikacji tego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła [...] S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] 2004r., uchylenie poprzedzającej jej decyzji SKO z dnia [...] 2004 r. o sygn. akt. [...] oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podała, że wadliwe było uznanie, iż przedmiotowa decyzja skierowana została do strony mającej interes prawny tj. [...] Polskim Liniom Kolejowym S.A. Oddział Regionalny w K. Skarżąca wskazała, że organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie zobowiązany jest w świetle art. 28 kpa do ustalenia kręgu podmiotów mających interes prawny bądź obowiązek w związku z toczącym się postępowaniem, a zatem podmiotów, którym przysługuje przymiot strony. Ustalenia organu na tym etapie mają istotne znaczenie praktyczne dla podmiotu zainteresowanego sprawą. Przede wszystkim dlatego, że w postępowaniu administracyjnym tylko stronie przysługuje szczególne uprawnienie. Może ona podejmować działania mające wpływ na kształt ostatecznego rozstrzygnięcia. Ten zaś kto nie ma przymiotu strony, możliwości takich nie posiada. Pojęcie interesu prawnego należy, zdaniem strony skarżącej rozpatrywać wedle normy prawa materialnego, konkretnej sytuacji prawnej, zindywidualizowanego podmiotu prawa , a także możliwości oddziaływania tej normy na sytuację prawną tego podmiotu. Odnosząc się do twierdzeń SKO, iż pierwotnie zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a następnie decyzja o stwierdzeniu nieważności skierowana została prawidłowo, strona skarżąca wskazała, że w myśl art. 104 k.p.a. organ administracyjny załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Rozstrzygnięcie to skierowane jest do ustalonych stron postępowania. Wobec czego nie można utożsamiać doręczenia decyzji ze skierowaniem tejże decyzji do strony tegoż postępowania. Ponadto wadliwym jest, zdaniem strony skarżącej, ustalenie interesu prawnego bez analizy możliwości oddziaływania konkretnej normy materialnoprawnej na sytuację prawną danego podmiotu. Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 15 lutego 1989 r. ustalająca cenę gruntu państwowego skierowana została do jednostki organizacyjnej przedsiębiorstwa państwowego [...]-Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. Art. 2 ust. 1 ustawy o komercjalizacji [...] stanowi, iż komercjalizacja polega na przekształceniu [...] w spółkę akcyjną, która wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było PP[...], bez względu na charakter prawny tych stosunków. Wobec powyższego podmiotem legitymowanym do uzyskania deklaratoryjnej decyzji o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wyłącznie [...] S.A. jako ustanowiony w/w przepisem następca prawny PP [...], które legitymowało się prawem zarządu do nieruchomości. Ponadto skoro decyzja Naczelnika Miasta i Gminy N. ustalała opłatę z tytułu zarządu dla jednostki wykonawczej PP [...]-Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych, regulowała wyłącznie prawa i obowiązki poprzednika prawnego [...] S. A., co dodatkowo uzasadnia zarzut braku po stronie PLK S.A. przymiotu strony w toczącym się postępowaniu. PLK S.A. jako osoba prawna powstała w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Utworzona została przez [...] S.A. do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi. Zgodnie z ust. 2 w/w przepisu PLK S.A. z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstąpiła w prawa i obowiązki PKP S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi. Ustanowiona w ten sposób sukcesja singularna PLK S.A. obejmuje jedynie zarządzanie liniami kolejowymi w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym, polegające na utrzymaniu, eksploatowaniu linii kolejowych w stanie zapewniającym sprawny i bezpieczny przewóz osób i rzeczy. Zarząd ten nie odpowiada pojęciu zarządcy nieruchomości. Zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy o komercjalizacji [...] S.A. nie wnosi do PLK S.A. w formie wkładu niepieniężnego gruntów wchodzących w skład linii kolejowych nie mających uregulowanego stanu prawnego. Grunty te oddane są PLK S.A. do nieodpłatnego korzystania na podstawie umowy. Strona skarżąca podkreśliła, że grunty, które nie stanowią linii kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym w ogóle nie podlegają regulacjom przewidzianym w art. 15 ustawy o komercjalizacji. W świetle powyższego PLK S.A. nie jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa Państwowego[...], w ramach którego działała jednostka organizacyjna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, do której skierowana była decyzja administracyjna o naliczaniu opłat z tytułu zarządu. Polskie Linie Kolejowe S.A. nie są zarządcą tej nieruchomości, nie posiadając do niej tytułu. Dodatkowo, co pominął organ rozstrzygający sprawę, nie wykonują także zarządu zgodnie z przepisami ustawy o transporcie kolejowym. Linia kolejowa jednotorowa, stanowiąca zabudowę dz. ewid 835/6 oraz 307/1, została wyłączona z eksploatacji i przeznaczona do likwidacji. Procedura w tym przedmiocie, zgodnie z art. 9 ustawy o transporcie kolejowym, została wszczęta. Brak jest zatem przepisu prawa materialnego konkretyzującego interes prawny PLK S.A. w niniejszym postępowaniu. Tym samym PLK S.A. nie jest stroną toczącego się postępowania. Występują przesłanki jej wzruszeniu w nadzwyczajnym trybie art. 156 § 1 pkt4k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.156 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Wobec powyższego w pierwszej kolejności analizy wymaga , czy w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z dnia [...] 1989r stroną postępowania winna być [...] Polskie Linie Kolejowe SA czy też [...] SA Centrala - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami. Kolejnym problemem wymagającym dokonania przez Sąd oceny jest , czy gdyby przymiot strony przysługiwał [...] SA Centrala - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami, to doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania wyłącznie [...] PLK SA , ale jednocześnie rozpoznanie wniosku złożonego przez [...] SA Centralę - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami o ponowne rozpatrzenie sprawy, spełnia przesłankę nieważności decyzji z art.156 § 1 pkt 4 kpa. Zasadą, wynikającą z przepisu art.2 ust.2 ustawy z dnia 8 września 2000r o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" jest, że [...] SA wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było[...], bez względu na charakter prawny tych stosunków, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z przepisu art.15 ust.2 omawianej ustawy PLK SA, z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstępuje w prawa i obowiązki [...] SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2. Ten ostatni przepis odsyła do ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i z 1999 r. Nr 84, poz. 934). Stosownie do definicji zawartych w przepisie art.4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, przez "zarząd kolei" należy rozumieć koncesjonowany podmiot gospodarczy uprawniony do zarządzania liniami kolejowymi, a "linią kolejową" jest droga szynowa wraz z przyległym pasem gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego oraz zajęte pod nie grunty. Podobnie zdefiniowano te pojęcia w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. W myśl art.4 tej ustawy "infrastruktura kolejowa" to linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Zarządzanie infrastrukturą kolejową polega m.in. na zarządzaniu nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej (art.5 ust.1 pkt 5). Stosownie do przepisu art.17 ust.5 i 6 ustawy z dnia 8 września 2000r o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" [...]S.A. wnosiło w formie wkładu niepieniężnego do PLK SA linie kolejowe, w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, obejmujące wszelkie nakłady, z wyłączeniem gruntów wchodzących w skład linii kolejowych nie mających uregulowanego stanu prawnego oraz środków trwałych w budowie. Grunty wchodzące w skład linii kolejowych, które nie mogły być wniesione w formie wkładu niepieniężnego z uwagi na nieuregulowany stan prawny, miały być oddane PLK SA przez [...] SA do nieodpłatnego korzystania na podstawie umowy. W związku z taka regulacją ocenić należało , czy przedmiotowe działki miały uregulowany stan prawny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaniechało dokonania takiej oceny . Na podstawie odpisów z ksiąg wieczystych znajdujących się na k.2 i 3 akt administracyjnych przedłożonych do sprawy [...] prowadzonej w tut. Sądzie (działki 835/6 J307/1 wpisane na rzecz Skarbu Państwa na podstawie postanowienia sądu z dnia [...] 2000r) oraz zgodnych twierdzeń [...] SA i [...] PLK SA , że "linia kolejowa jako budowla znajdująca się na gruncie objętym opłatami uległa likwidacji", wydaje się , że przedmiotowe nieruchomości nie mogły być wniesione w formie wkładu niepieniężnego do [...] PLK SA. Prowadzi to do wniosku (opartego wyłącznie na tych dokumentach , które znajdują się w aktach sprawy), że [...] PKL SA nie zarządzając linią kolejową położoną na przedmiotowych działkach w rozumieniu ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, nie mogła wstąpić w prawa i obowiązki[...] SA, która, co do zasady , wstąpiła we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było[...]. Pośrednio rozumowanie to potwierdza przepis art.34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000r o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Przepisy te przyznają bowiem uprawnienie do złożenia wniosku o potwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów będących własnością Skarbu Państwa , znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990r w posiadaniu[...] , co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymowało się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych – [...] lub [...]SA. Powyższe prowadzi do konstatacji (opartej na dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych) , że to [...] SA a nie[...] PLK SA powinna być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z dnia [...] 1989r orzekającej o zmianie wysokości opłaty rocznej za pozostające w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. działki m.in. nr 835/1 i 307/1 Pozostaje zatem odpowiedzieć na pytanie czy przebieg przedmiotowego postępowania mógł skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji SKO w K. z dnia [...] 2004r orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z dnia [...] 1989r. Jak już wcześniej przytoczono o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15.02.1989r została zawiadomiona wyłącznie [...] PLK SA Odział Regionalny w K. w dniu[...]2004r. Decyzja z dnia [...] 2004r orzekająca o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] 1989r została doręczona [...] PLK SA Odział Regionalny w K. w dniu [...] 2004r. W dniu [...] 2004r strona ta złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym samym dniu [...] SA Centrala - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] 2004r. W dniu [...] 2004r SKO w K. podjęło decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] 2004r. W dniu[...]2004r [...] SA Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami została doręczona decyzja SKO z dnia [...] 2004r., której dotyczył wniosek tej strony o stwierdzenie jej nieważności). [...] SA w dniu [...] 2004r złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] 2004r. Decyzją z dnia [...] 2004r SKO w K. po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2004r, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W takim stanie rzeczy wydana została zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja SKO z dnia [...] 2004r utrzymująca w mocy decyzję SKO z dnia [...] 2004r.o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] 2004r. Skonstatować więc pozostaje, że decyzja z dnia[...] 2004r o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy N. z dnia [...] 1989r została doręczona (co prawda z opóźnieniem i bez zawiadomienia o wszczęciu postępowania) [...] SA Centrala oraz, że został rozpoznany wniosek tej strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powoduje to , że decyzja z dnia [...] 2004r została , w rozumieniu przepisu art.156 par.1 pkt4 kpa , skierowana do osoby będącej stroną postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Osoba, do której skierowana została decyzja kwestionowana następnie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jest stroną tego postępowania. Przeprowadzenie postępowania w takiej sprawie bez udziału tej osoby daje podstawę do wznowienia tego postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 19.03.2002r IEX nr 81754 , A.Matan Komentarz Zakamycze 2005r , M.Jaśkowska Komentarz Zakamycze 2005r). Dlatego też Sąd uznał , że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić , aby decyzja SKO z dnia[...] 2004r została wydana w warunkach spełniających przesłankę nieważności z art.156 § 1 pkt 4 kpa. Wobec powyższego , na podstawie art.151 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło