II SA/Kr 102/01

WyrokWSA w Krakowie2005-03-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, AWSA Mariusz Kotulski, WSA Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wdowie po kombatantach, których mężowie uzyskali uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu służby wojskowej w latach 1944-1956 i zachowali je na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, przysługują uprawnienia wdowy po kombatancie na podstawie art. 20 ust. 3 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wdowom po kombatantach, których mężowie uzyskali uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu służby wojskowej w latach 1944-1956 i zachowali je na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, przysługują uprawnienia wdowy po kombatancie na podstawie art. 20 ust. 3 tej ustawy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2000 r. (sygn. akt OPS 15/99). Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania B.A. uprawnień wdowy po kombatancie H.A. Organ administracji uznał, że mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie służby wojskowej w latach 1945-1947, ale nie wykazał bezpośredniego udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Organ błędnie zinterpretował przepisy ustawy o kombatantach, twierdząc, że wdowom po osobach, które zachowały uprawnienia kombatanckie jedynie na mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, nie przysługują uprawnienia pochodne. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz B.A. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie : AWSA Mariusz Kotulski WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2005r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 1999r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie I uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 1999r. II zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz B. A. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 1999r Nr [...] wydaną na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 22 ust. 2 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 199Ir o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 , poz. 950 ze zm . ) odmówiono B.A. przyznania uprawnień wdowy pozostałej po kombatancie H.A. , który posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej u utrwalanie władzy ludowej od [...]1946r do [...] 1947r. Organ stwierdził , że H.A. uzyskał uprawnienia kombatanckie przyznane decyzją ZW ZBOWiD w K. z dnia [...] 1985r na podstawie zaświadczenia WKU w B. z [...] 1985r stwierdzającego , że pełnił służbę w LWP od [...]1945r do [...]1947r w tym w jednostce wojskowej , która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem od [...] 1946r do [...]1947r . Z otrzymanego zaświadczenia CAW z [....]1999r ( Nr [...] ) oraz zapisów znajdujących się w aktach b.ZBOWiD nie wynika , aby H.A. walczył z UPA lub Wehrwolfem . Powołano się na przepis pozwalający żołnierzom , którzy pełnili służbę wojskową od [...]1945r do [...]1947r zachować uprawnienia kombatanckie Jednakże stwierdzono , że art. 20 ust. 3 ustawy nie stanowi, aby uprawnienia wdów po kombatantach przysługiwały po osobach, które mogłyby jedynie zachować uprawnienia kombatanckie na mocy przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B.A. podnosi, że mąż jej walczył z Wehrwolfem na terenie K. a służył w [...] Batalionie Saperów 7 -go zapasowego pułku piechoty w K . Przysługiwałyby mu zatem uprawnienia kombatanckie w oparciu o art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...). Podczas służby wojskowej H.A. został kontuzjowany i z tego powodu chorował , a nawet musiał okresowo przejść na rentę . Mąż pełnił służbę wojskową przed [...] VI 1947r , a zatem zachowałby uprawnienia kombatanckie . Skarżąca uważa , że jako wdowa po kombatancie powinna korzystać z uprawnień pochodnych , a interpretacja art. 20 ust. 3 ustawy dokonana przez organ jest niewłaściwa. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]X. 1999r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt l i art. 127§3 oraz art. 129 kpa w zw. z art. 20 ust. 3 i art. 22 ust. 2 oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 , poz. 950 ze zm . ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] VIII 1999r. Organ powołał się na " Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych , działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956" L. 1993r , s.[...] i stwierdził , że w rejonach K. - w miejscowościach K. , T. , K. , S. , L. podanych przez p .A. w aktach ZBOWiD jako miejscach jego udziału w walkach z bandami - oddziały UPA i ugrupowania Wehrwolfu nie działały . Również B.A. nie przedstawiła żadnych dowodów uczestnictwa męża w walkach z oddziałami UPA i Wehrwolfu . Organ podtrzymał nadto swoje stanowisko w przedmiocie uprawnień wdów i stwierdził , że art. 20 ust. 3 nie stanowi, by uprawnienia wdów po kombatantach przysługiwały po osobach , które mogły jedynie zachować uprawnienia kombatanckie na mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.A. wnosi o uchylenie decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów Konstytucji , prawa materialnego . Podaje , że mąż od [...] VI 1946r służył w LWP w [...] zapasowym pułku piechoty w K. oraz [...] Samodzielnym Batalionie Saperów - [...] od [...]VI 46r . Zdaniem skarżącej organ błędnie interpretował art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach (...). Skoro mąż skarżącej został zweryfikowany pozytywnie , to skarżąca powinna uzyskać pozytywne rozstrzygnięcie swojej sprawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty , o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje . Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30 VIII 2002r (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 11 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§1 ustawy z 30 VIII 2002r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm. ). Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa materialnego , które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z materiału zgromadzonego w aktach b. ZBOWiDu mąż skarżącej - H.A. służył w Wojsku Polskim w okresie od [...] 1945r. do [...] 1947r.(zaśw. WKU w B. nr [...] z [...] 1985r. k.[...] akt administracyjnych ). W związku z tym decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]1997r. nr [...] (k. [...] akt administracyjnych ) , miał potwierdzone uprawnienia kombatanckie za okres od [...] 1946r do [...]1947r . Oznacza to , że H.A. , który zmarł [...] (k.[...] akt administracyjnych ), był już zweryfikowanym przez Urząd kombatantem . Badanie przebiegu jego służby wojskowej było wynikiem błędnego założenia Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych , iż po osobach , o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine , tj. po osobach , które zachowały uprawnienia kombatanckie z tytułu służby wojskowej wykonywanej przed dniem [...] VI 1947r wdowom nie przysługują uprawnienia pochodne . Stanowisko to nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z 24 I 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 , poz. 950 ze zm . ) czemu dał wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z 21 II 2000r.(sygn. akt OPS 15/99) , iż " wdowie lub wdowcowi pozostałym po osobach , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej " i zachowały te uprawnienia jako żołnierze z poboru , którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 V 1945r do 30 VI 1947r na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 , poz. 950 ze zm . ) przysługują uprawnienia , o których mowa w art. 20 ust. 3 tej ustawy". W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145§1 pkt l lit"a" ustawy z 30 VIII 2002r . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 §1 ustawy z 30 VIII 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11 V 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło