II SA/Kr 102/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 30 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. orzeczeniem z dnia [...] września 1951 r. znak [...], działając na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o, przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego – orzekło o przejściu na własność Państwa gruntów w gromadzie W. o łącznej powierzchni 1472 ha. Orzeczenie to obejmowało również grunty J.R. i T.R. Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2000 r. J. i J.R. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia. Wojewoda decyzją z [...] czerwca 2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. Od tej decyzji wniesiono odwołanie do Ministra właściwego do spraw rolnictwa. Minister ten stwierdził w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Jednocześnie wnioskiem z dnia 17 marca 2006 r. skarżący i pozostali spadkobiercy właścicieli nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa, złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. umorzyło postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Skarżący wraz z innymi spadkobiercami wniósł do Ministra Rolnictwa wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2004 r. i Minister ten decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody. W tym stanie sprawy W. i J.R. wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2008 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak: [...]- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. - działając na wniosek W.R. - stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] września 1951r., znak: [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w W ., stanowiącej - w dacie przejęcia - własność J.R. i T.R. . Kolegium Odwoławcze orzekało w składzie: M.C. , B.B. i A.B. . Jako przesłankę stwierdzenia nieważności wskazano naruszenie § 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskie z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem, a także przepisy obu ww. dekretów wskazanych jako podstawy wydania orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] września 1951 r. Pismem z dnia 7 listopada 2008 r. Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. w Ł. - reprezentowane przez pełnomocnika adwokata J.B. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Wnioskodawca zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji, nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1951 r., znak: [...] oraz o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie albowiem przedmiotowe orzeczenie zostało wydane z obrazą przepisów. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawca zarzucił, że osnowy zaskarżonych decyzji nie zostały sformułowane w taki sposób, aby możliwe było następnie ich wykonanie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 K.p.a. w składzie R.S. , M.G.-G. i A.B. uchyliło zaskarżoną decyzję Kolegium Odwoławczego i umorzyło postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w N. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wywodziło, popierając swoje stanowisko najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych, że organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej jest wojewoda. W.R. skargą z dnia 17 sierpnia 2009 r. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o zakończenie sprawy i wyrażając swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego organem właściwym dla stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej powinno być Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Wojewoda. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd ten bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że zakwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 24 ust. 1 pkt 5 oraz art. 27 § 1 K.p.a. W uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze K.p.a ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu. Sprawę jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji. Okoliczność, w której ta sama osoba brała w tej sprawie udział w wydawaniu obu decyzji stanowi przesłankę wznowienia postępowania, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Stosownie bowiem do powołanego art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 K.p.a., art. 25 K.p.a. i art. 27 K.p.a. Zgodnie z art. 27 § 1 K.p.a. członek organu kolegialnego (a takim jest skład orzekający samorządowego kolegium odwoławczego) podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 K.p.a. Art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowi zaś, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wprost wynika, że sytuacja opisana ww. art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 K.p.a. ma zastosowanie do tej samej osoby, która w samorządowym kolegium odwoławczym orzekała dwukrotnie w tej samej sprawie. Tym samym skoro w rozpoznaniu sprawy na skutek wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a. (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) brała udział A.B. , która orzekała także w tej sprawie w wydaniu decyzji z dnia [...] września 2008 r. należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą wznowienie postępowania - co z kolei uzasadnia jej uchylenie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Co do ustalenia organu właściwego do stwierdzenia nieważności aktów administracyjnych byłych prezydiów powiatowych rad narodowych, wydawanych na podstawie dekretów z 5 września 1947 r. o, przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR oraz z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, Sąd w tym składzie podziela stanowisko co do właściwości wojewody w tym zakresie. Wykrycie jednak przez Sąd przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania i tym samym obligatoryjnie uzasadniającej uchylenie takiej decyzji, uniemożliwia dalsze szczegółowe merytoryczne badanie legalności sprawy. Mając powyższe na uwadze należało, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. zaskarżoną decyzję uchylić.