II SA/Kr 1023/13
WyrokWSA w Krakowie2013-11-22
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest dopuszczalne, gdy zobowiązany nie uchyla się już od wykonania obowiązku, a organ egzekucyjny nie ustalił tej okoliczności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organy egzekucyjne naruszyły przepisy postępowania, nie ustalając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Stosowanie środka egzekucyjnego, jakim jest grzywna w celu przymuszenia, jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy. Organy nie wykazały, że zobowiązany nadal uchyla się od wykonania obowiązku, a wręcz przeciwnie, istniały przesłanki wskazujące na jego wykonanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Starosty K. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za uchylanie się od obowiązku udostępnienia nieruchomości pod budowę kanalizacji. Skarżąca zarzuciła, że od pewnego czasu inwestor nie podejmował prób realizacji inwestycji, a ona sama nie blokowała już dostępu do nieruchomości. Organy egzekucyjne nie ustaliły jednak tej okoliczności, opierając się na wcześniejszych stwierdzeniach o uchylaniu się od obowiązku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K. Sąd orzekł również, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane.
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r., nr [...] nakładające na Z.J. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500,00 zł z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 21 stycznia 2013 r., nr [...] oraz w decyzji Wojewody z dnia 23 listopada 2012 r., znak: [;...] w zakresie wykonania obowiązku polegającego na udostępnieniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,14 ha, położonej w obr. W. jedn. ewid. K. , objętej księgą wieczystą nr [...] działki nr [...] o pow. 0,66 ha, położonej w obr. W. , jedn. ewid. K. , objętej księgą wieczystą nr [...] oraz działki nr [...] o pow. 0,20 ha, położonej w obrębie W. jedn. ewid. K. objętej księgą wieczystą nr [...] stanowiącej własność Z.J. w celu założenia i przeprowadzenia przez w/w działki urządzeń kanalizacji sanitarnej w ramach projektu pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji [...] Organ pierwszej instancji nałożył na stronę również opłatę egzekucyjną w wysokości 50,00 zł z wezwaniem do ich uiszczenia w terminie 14 dni od dnia, w którym przedmiotowe postanowienie stanie się ostateczne. Ponadto organ pierwszej instancji wezwał Z.J. do wykonania w w/w terminie obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 21 stycznia 2013 r., nr [...] pod rygorem nałożenia kolejnej grzywny w celu przymuszenia w tej samej lub wyższej kwocie lub zastosowania przymusu bezpośredniego.
W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny I instancji opisał przebieg postępowania w sprawie budowy kanalizacji w K. , a także przebieg postępowania egzekucyjnego i wskazał, że do dnia wydania postanowienia organ egzekucyjny nie został poinformowany o udostępnieniu przedmiotowej nieruchomości celem realizacji inwestycji.
W dalszej części uzasadnienia stwierdzono, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Kierując się zasadą stopniowania przymusu od środków najmniej dotkliwych zasadne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 119 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) - dalej "u.p.e.a." - grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego m. in. obowiązku wykonania czynności, a także wówczas, gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W myśl art. 121 § 1 i 2 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, natomiast grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł.
Wysokość nałożonej grzywny została dostosowana do jej celu. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, mającym na celu zmuszenie do wykonania obowiązku, a nie sankcją karną. Wobec tego, jeżeli obowiązek zostanie wykonany, to nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna podlega umorzeniu zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Fakt, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest sankcją karną, lecz środkiem dyscyplinującym powoduje, że sytuacja majątkowa zobowiązanego i możliwość jej zapłacenia mają znaczenie jedynie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego. Należy wręcz stwierdzić, że grzywna ta powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zastosowany środek z jednej strony zapewnił efektywność egzekucji, a z drugiej był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego.
Opłata egzekucyjna w wysokości 50,00 zł ustalona została zgodnie z art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl którego organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 % kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Z.J. , wnosząc o uchylenie postanowienia w całości podnosząc, że od dnia 4 stycznia 2013 r. ani inwestor, ani wykonawca nie podejmowali jakichkolwiek prób zrealizowania inwestycji na działkach nr [...] ,[...] ,[...] położonych w obrębie. [...] , jedn. ewid. K. . Z.J. nigdy nie wyrażała zgody na wejście na w/w działki. W zawiązku z powyższym nałożenie grzywny jest nieuzasadnione. Ponadto strona podniosła, że w chwili obecnej nie jest już właścicielem przedmiotowych nieruchomości, bo ich władnie przejął Starosta K
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy na podstawie art. 2, art. 15 § 1, art. 26 art. art. 119, art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) w zw. z art. 18 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium powołało się na art. 15 § 1 i art. 26 u.p.e.a. Wskazało, że w aktach sprawy znajduje się ostateczna decyzja Wojewody z dnia 23 listopada 2012 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia 3 sierpnia 2012 r., nr [...] orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ,[...] ,[...] położonych w obrębie W. , jedn. ewid. K. stanowiących własność Z.J. przez udzielenie zezwolenia spółce "Wodociągi i Kanalizacja K. sp. z o.o." na założenie i przeprowadzenie urządzeń kanalizacji sanitarnej w ramach projektu pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji [...] ".
W aktach sprawy znajduje się także tytuł wykonawczy Starosty K. z dnia 21 stycznia 2013 r., nr [...] wystawiony przez wierzyciela (organ egzekucyjny) na podstawie, którego organ ów miałby podstawę do przystąpienia z urzędu do egzekucji. Tytuł ten został doręczony Z.J. w dniu 22 lutego 2013 r. Z powyższego wynika, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w sposób wynikający z przepisów prawa z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.).
Mając na względzie fakt, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte, można zaakceptować możliwość stosowania różnego rodzaju środków egzekucyjnych, gdyż te stosowane mogą być w toku postępowania egzekucyjnego po formalnym jego wszczęciu.
W zażaleniu podniesiono, że od 4 stycznia 2013 r. ani inwestor, ani wykonawca nie podejmowali żadnych prób wejścia na działki należące do Z.J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło, że zarzuty te nie mają wpływu na treść wydanego w sprawie postanowienia, które jest prawidłowe i powinno się ostać w obrocie prawnym.
Postanowienie to zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. ZJ. , zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie, a także nie zastosowane innych mniej dolegliwych środków przymusu,
2) art. 7, 8, 9, 10 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść wydanego postanowienia, poprzez w szczególności przyjęcie, iż strona, po doręczeniu jej upomnienia, nadal blokowała dostęp do swojej nieruchomości oraz wniosła o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków: M.R. I.K. , - na okoliczność wykazania, iż od momentu doręczenia stronie upomnienia nie blokowała ona już dostępu do swojej inwestycji.
Z tych przyczyn skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że strona po doręczeniu jej upomnienia przestała blokować dostęp do swojej nieruchomości, czego dowodem są chociażby pisma do Starosty z dnia 15 maja 2013 roku wystosowane przez Wodociągi i Kanalizacja K. sp. z o.o. informujące starostę o braku przeszkód w realizacji inwestycji oraz protokół wejścia w teren z dnia 9 maja 2013 roku oraz zeznania świadków: M.R. i M.K. . Jednak pomimo tych wiadomości Starosta nałożył na stronę grzywnę.
Od daty doręczenia upomnienia nikt się ze strony inwestora nie interesował przedmiotową nieruchomością, nikt nie próbował wejść w teren w celu wykonania jakichkolwiek prac w tym zakresie. Powyższe wynikało być może z tego, że był to okres zimowy i prace ziemne nie mogły być prowadzone.
Do skargi dołączono kserokopie "Protokołu wejścia w teren" z dnia 9 maja 2013 r., dotyczącego działek nr [...] ,[...] ,[...] oraz pisma Wodociągów i Kanalizacji K. spółki z o.o. z dnia 15 maja 2013 r. adresowanego do Starosty, zawierającego prośbę "o chwilowe wstrzymanie prowadzenia postępowań egzekucyjnych" z uwagi na fakt, że mieszkańcy, którzy do tej pory nie wyrażali zgody na prowadzenie inwestycji nie blokują już prowadzenia prac ziemnych na swoich działkach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podnosząc, iż w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia nie miało informacji, iż Z.J. dopełniła nałożonego na nią obowiązku udostępnienia nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Starosty K. podlegają uchyleniu, bowiem naruszają przepisy postępowania.
Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Stosownie do art. 7 § 3 u.p.e.a. stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
Grzywna w celu przymuszenia to środek egzekucyjny mający zastosowanie w przypadku przymusowej realizacji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i § 2 u.p.e.a.).
Przedmiotem postępowania egzekucyjnego był w niniejszej sprawie obowiązek udostępnienia należącej do skarżącej działek nr [...] ,[...] ,[...] obr. W. , jedn. ewid. K. w celu założenia i przeprowadzenia przez te działki urządzeń kanalizacji sanitarnej w ramach projektu pn. "Zapewnienie prawidłowej gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji [...] ".
Bez wątpienia jest to obowiązek o charakterze niepieniężnym i nikt poza skarżącą jako właścicielką wskazanych nieruchomości nie mógł wykonać obowiązku ich udostępnienia. Jednakże w trakcie postępowania organy administracji nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnego zastosowania środka egzekucyjnego. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga szczegółowego przeanalizowania kolejnych podejmowanych w postępowaniu czynności.
Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane wnioskiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Wodociągi i Kanalizacja K. z dnia 5 grudnia 2012 r. We wniosku tym zażądano niezwłocznego skierowania do zobowiązanych (w tym do skarżącej) pisemnych upomnień zawierających wezwanie do wykonania obowiązków udostępnienia nieruchomości w związku z budową kanalizacji w K. , a po upływie 7 dni od doręczenia upomnień - wszczęcia i przeprowadzenia na podstawie tytułów wykonawczych, które zostaną wystawione przez organ egzekucyjny postępowań egzekucyjnych dotyczących obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Starosta przesłał skarżącej upomnienie datowane na 17 grudnia 2012 r., które zostało doręczone 4 stycznia 2013 r.
W aktach sprawy znajdują się kserokopie notatek służbowych z dnia 12 grudnia 2012 r. (k. [...]) i z dnia 11 stycznia 2013 r. (k. [...]. Z pierwszej z nich wynika, iż w dniach 11 i 12 grudnia 2012 r. między innymi skarżąca zabroniła prowadzenia na swojej nieruchomości prac związanych z budową kanalizacji mimo obecności funkcjonariuszy policji i straży miejskiej ("operator koparki nie mógł prowadzić wykopów, gdyż mieszkańcy wstrzymujący prace (...) znajdowali się w zasięgu pracy koparki"). W drugiej notatce służbowej opisano wyniki rozmów telefonicznych przeprowadzonych między innymi ze skarżącą, która potwierdziła odbiór upomnienia i stwierdziła, że nie zmienia swojego stanowiska w sprawie i nadal nie wyraża zgody na kontynuowanie prac ziemnych przez wykonawcę robót. Przypomnieć należy, że rozmowa telefoniczna ze skarżącą odbyła się siódmego dnia licząc od doręczenia upomnienia, a więc ostatniego dnia wyznaczonego skarżącej w upomnieniu do dobrowolnego wykonania obowiązku.
W dniu 21 stycznia 2013 r. wystawiono tytuł wykonawczy, który doręczono Z.J. 22 lutego 2013 r.
Następnie pismem z dnia 26 lutego 2013 r., złożonym w siedzibie organu egzekucyjnego 28 lutego 2013 r. skarżąca wniosła zarzuty, które postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r. zostały przez Starostę K. uznane za nieuzasadnione.
Grzywnę w celu przymuszenia do wykonania przedmiotowego obowiązku Starosta nałożył na skarżącą dnia następnego tj. 4 kwietnia 2013 r.
Podkreślić w tym miejscu należy, że pomiędzy 11 stycznia 2013 r. a 4 kwietnia 2013 r. Starosta K. nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia, czy zobowiązana w dalszym ciągu uchyla się od wykonania obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia I instancji stwierdzono jedynie, że do dnia wydania postanowienia "organ egzekucyjny nie został poinformowany o udostępnieniu przedmiotowej nieruchomości celem realizacji inwestycji".
Sąd zwraca uwagę, że obowiązek skarżącej - udostępnienie należących do niej nieruchomości - należy zakwalifikować jako obowiązek znoszenia wymieniony w art. 119 § 1 u.p.e.a. Oznacza to, że wykonanie tego obowiązku jest możliwe tylko w sytuacji, gdy inwestor bądź wykonawca robót budowlanych podejmie czynności objęte wykonywaną decyzją na nieruchomości skarżącej. Jeżeli natomiast wierzyciel zachowuje się w sposób bierny (nie podejmuje żadnych czynności), to osoba zobowiązana do udostępnienia nieruchomości nie ma możliwości wykonania swojego obowiązku.
W świetle powyższego istotne było ustalenie, czy w okresie od 11 stycznia do 4 kwietnia 2013 r. inwestor bądź wykonawca podejmowali próby wykonania decyzji, a przynajmniej telefonicznego ustalenia, czy skarżąca w dalszym ciągu sprzeciwia się prowadzeniu robót budowlanych na należących do niej działkach. Jak słusznie wskazano w skardze był to okres zimowy, co mogło utrudniać bądź nawet uniemożliwiać prowadzenie robót budowlanych. Gdyby okazało się na przykład, że inwestor nie miał wówczas możliwości podejmowania robót budowlanych ze względu na warunki atmosferyczne, to nakładanie na skarżącą grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylania się od udostępnienia nieruchomości w tym okresie byłoby absurdalne.
Reasumując mimo upływu niemal 3 miesięcy od daty ostatniego oświadczenia skarżącej, iż sprzeciwia się realizacji inwestycji na jej nieruchomości organ egzekucyjny nie ustalił, czy w dalszym ciągu uchyla się od wykonania obowiązku podlegającego egzekucji. Ponieważ tylko takie uchylanie się stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji, a więc do stosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1, art. 7 § 3 u.p.e.a.) ustalenie tej okoliczności miało niewątpliwie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
W zażaleniu od postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skarżąca podniosła, że od momentu otrzymania przez nią upomnieniu z dnia 4 stycznia 2013 r. ani inwestor, ani wykonawca nie podejmowali jakichkolwiek prób zrealizowania inwestycji na należących do niej działkach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że ten i inne zarzuty podniesione w zażaleniu "nie mają wpływu na treść wydanego w sprawie postanowienia".
Pomijając ten istotny dla rozstrzygnięcia element stanu faktycznego organy obu instancji naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Ponadto należy zwrócić uwagę na pismo spółki Wodociągi i Kanalizacja K. z dnia 15 maja 2013 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w K. : 21 maja 2013 r.), w którym inwestor zwrócił się z prośbą o chwilowe wstrzymanie postępowań egzekucyjnych (w tym nakładanie kolejnych grzywien na mieszkańców celem przymuszenia) "do chwili ponownego wstrzymania prac ziemnych spowodowanych blokadą mieszkańców". Prośbę tę uzasadniono faktem, że "na dzień dzisiejszy mieszkańcy, którzy do tej pory nie wyrażali zgody na prowadzenie inwestycji (...) nie blokują prowadzenia przez wykonawcę prac ziemnych na swoich działkach". Jednocześnie inwestor zobowiązał się poinformować organ egzekucyjny o dalszym postępie prac ziemnych tj. o wstrzymaniu prac spowodowanym blokadą mieszkańców lub zakończeniu robót przez wykonawcę (k. [...] akt administracyjnych).
Kolegium nie odniosło się do powyższego pisma w żaden sposób, podczas gdy powinno potraktować go jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W myśl art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu na żądanie wierzyciela. Takie brzmienie przepisu niewątpliwie oznacza, że organ egzekucyjny jest związany wnioskiem wierzyciela o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy w przypadku złożenia przez wierzyciela takiego wniosku organ ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie.
Wydanie zaskarżonego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze mimo wiążącego je wniosku o zawieszenie postępowania stanowi naruszenie powołanego art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podniosło, że w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia nie miało informacji, iż Z.J. dopełniła nałożonego na nią obowiązku udostępnienia nieruchomości. Taka argumentacja nie może odnieść skutku. Skoro bowiem w przesłanych wraz z zażaleniem aktach sprawy znajdowało się pismo wierzyciela (noszące datę o miesiąc wcześniejszą niż data zaskarżonego postanowienia) z informacją, że właściciele nieruchomości zaprzestali blokowania inwestycji, to istniały uzasadnione wątpliwości czy w dalszym ciągu istnieje stan uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku, a organ rozpoznający zażalenie był zobligowany do ich wyjaśnienia. Tylko bowiem taki stan uzasadnia stosowanie środków egzekucyjnych. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 7 § 3 u.p.e.a. stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Organy egzekucyjne I i II instancji nie powinny biernie oczekiwać na informację o wykonaniu obowiązku, lecz we własnym zakresie ustalić, czy istnieją podstawy do stosowania środków egzekucyjnych.
Niepodjęcie żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii narusza obowiązek dokładnego ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
Jak wynika z powyższego zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Starosty K. naruszały przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Ponadto postanowienie II instancji naruszało art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy, bowiem jak wynika z protokołu wejścia w teren (którego kserokopia została dołączona do skargi) Z.J. wykonała ciążący na niej obowiązek już 9 maja 2013 r. W dacie wydawania zaskarżonego postanowienia nie było więc podstaw do dalszego stosowania środków egzekucyjnych.
W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Starosty K.
Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie tego przepisu Sad orzekł jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło