II SA/Kr 1024/02
WyrokWSA w Krakowie2006-02-23
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Andrzej Niecikowski, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego, gdy podstawą prawną powinna być zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia (art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego), a ponadto ustalenia faktyczne opierają się na dowodach sprzed daty wydania decyzji?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, powinien zastosować przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, a nie art. 66 pkt 3 tej ustawy. Ponadto, decyzja wydana na podstawie ustaleń faktycznych sprzed daty jej wydania, przy znacznym upływie czasu, jest wadliwa. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania usunięcia nieprawidłowości związanych ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na zakład przez F. F. Organ pierwszej instancji odmówił nakazania usunięcia nieprawidłowości, uznając, że poprzedni sposób użytkowania został przywrócony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że naruszenie prawa zostało usunięte. Skarżący wnieśli skargę do sądu, twierdząc, że budynek nadal jest użytkowany jako zakład.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi W. D., J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 marca 2002r., Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej W. D. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1024/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].12.2001 r , wydaną na podstawie art. 66 pkt 3, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (jednolity tekst Dz.U. Nr 106 z 2000r poz. 1226 z późn.zm.) oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., po rozpatrzeniu sprawy zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych zlokalizowanych na posesji [...] na zakład [...] przez F. F., odmówił wydania F. F. decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych, gdyż zmiana taka nie istnieje. W uzasadnieniu decyzji wskazał, po przedstawieniu historii postępowania i kolejnych decyzji wydawanych w sprawie, że w czasie przeprowadzonych oględzin w dniu [...].01.2000r stwierdzono, że inwestor dokonał przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego, który został przeniesiony do pomieszczeń piwnicy w budynku. Nadto, w oświadczeniu z dnia 3.12.2001 r., F. F. podał, że w budynku gospodarczym nie prowadzi działalności usługowej [...].
Organ podał, że również kontrola Urzędu Skarbowego z dnia [...].03.2000r nie stwierdziła śladów prowadzenia działalności [...].
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego cytując treść przepisu art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego ("W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości") stwierdził, że skoro nieprawidłowości takich nie ma, orzekł jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu , (podpisanym "żądają i składają J. i W. D.") podniesiono, że decyzja nie jest prawidłowa. F. F. jest uprzedzany o kontrolach, w przeddzień planowanej kontroli przenosi maszyny [...] z pomieszczenia budynku gospodarczego do kotłowni budynku mieszkalnego lub odwrotnie.
Decyzją z dnia 26 marca 2002r znak : [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. i J. D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. F. F. użytkował budynek gospodarczy na zakład [...], z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, w okresie do 24.02.1999r. Protokoły kontroli z dnia [...].01.2000 i [...].03.2000r (Urzędu Skarbowego) potwierdziły, że inwestor zaprzestał prowadzenia tej działalności w budynku gospodarczym. Dlatego też , skoro stan naruszenia prawa został usunięty, należało orzec jak w sentencji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję W. i J. D. wnieśli o jej uchylenie, podnosząc, że do chwili obecnej budynek gospodarczy użytkowany jest na zakład [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i prawa procesowego.
W razie stwierdzenia przez organ samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, podstawą rozstrzygnięć nie jest przepis art. 66 pkt 3 prawa budowlanego lecz przepis art. 71 ust. 3 prawa budowlanego ( w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, to jest w dniu 26.03.2002r). '
Stosownie do treści art. 71 ust. 3 prawa budowlanego w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Przepis art. 66 pkt 3 prawa budowlanego stanowił z kolei, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Celem tego przepisu jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania wszystkich obiektów budowlanych. Przy jego interpretacji należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, który stanowi, że obiekt budowlany należy m.in. użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami , w tym techniczno-budowlanymi, w sposób zapewniający m.in. odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne oraz w sposób zapewniający warunki użytkowe zgodnie z przeznaczeniem obiektu, a w szczególności w zakresie oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, usuwania ścieków i odpadów, ogrzewania, wentylacji oraz łączności.
Z porównania treści przepisu art. 71 ust. 3 i art. 66 pkt 3 prawa budowlanego wyraźnie wynika, że hipotezy tych przepisów są odmienne.
Hipoteza pierwszego przepisu dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Hipotezą przepisu art. 66 pkt 3 prawa budowlanego objęta jest sytuacja, gdy obiekt użytkowany jest niezgodnie z przeznaczeniem, przy czym sformułowanie "przeznaczenie" należy odczytywać w kontekście przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, który stanowi o utrzymywaniu obiektu w sposób zapewniający odpowiednie warunki użytkowe.
Tak więc skonstatować należy, że w zaskarżonej decyzji powołana została niewłaściwa podstawa prawna.
Zauważyć nadto należy, że zaskarżona decyzja wydana została w dniu 26.03.2002r, a ustalenia faktyczne zostały dokonane przez organ na podstawie protokołu oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu [...].02.1999r i w dniu [...].01.2000r oraz protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...].03.2000r przez pracowników Urzędu Skarbowego.
Stwierdzić zatem należy, że w sytuacji, gdy organ za podstawę rozstrzygnięcia powołał przepis art. 66 pkt 3 prawa budowlanego (stwierdzone nieprawidłowości muszą istnieć w dniu orzekania przez organ), to znaczny upływ czasu pomiędzy datą przeprowadzenia wskazanych wyżej dowodów a datą wydania zaskarżonej decyzji powoduje, że nie można przyjąć, aby ustalony nimi stan faktyczny był stanem faktycznym istniejącym w dniu orzekania przez organ.
Po drugie, przedstawione sądowi akta administracyjne są niekompletne, brak w nich m.in. wniosku strony o wszczęcie postępowania, protokołu oględzin z dnia [...].02.1999r., protokołu oględzin z dnia [...].03.2000r.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Powołane przepisy
art. 66 pkt 3art. 80 ust. 2 pkt 1art. 83 ust. 1 ustawyart. 104 kpart. 138 § 1 pkt 1 kpart. 97 § 1 ustawyart. 3 ustawyart. 134 ustawyart. 71 ust. 3art. 50art. 51art. 51 ust. 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło