II SA/Kr 1026/00

WyrokWSA w Krakowie2004-04-20

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wymeldowania, wydana na podstawie przepisów, które następnie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, powinna zostać uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Skoro Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił podstawę do żądania potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu przy zameldowaniu, a zaskarżona decyzja o odmowie wymeldowania została wydana na podstawie art. 15 ust. 2 tej ustawy, który odsyłał do art. 9 ust. 2, to spełniona została przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a k.p.a. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b PPSA, sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. zaskarżył decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie wymeldowania M. K. z lokalu. Skarżący podnosił, że M. K. opuściła lokal i faktycznie zamieszkuje gdzie indziej, a kwestia zapłaty ceny za udział w nieruchomości, która miała być podstawą uprawnienia do pobytu, jest sporna i przedmiotem innego postępowania. Organy administracyjne odmówiły wymeldowania, uznając, że M. K. nie utraciła uprawnień do przebywania w lokalu i go nie opuściła.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer sprawozdawca NSA Piotr Lechowski Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 21 marca 2000 r, Nr: [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I Uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji II Zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł słownie: [...] złotych. Decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 21 marca 2000r. Nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000r. Nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania M. K. z pobytu stałego w lokalu [...] przy [...] w [...] utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art.138§1 pkt 1 kpa oraz art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jednolity Dz.U z 1984r. Nr 32 poz. 174 z późn. zm./. W uzasadnieniu zaś powołano się na następujący stan faktyczny i prawny. Decyzją organu I instancji, o której była wyżej mowa, odmówiono wymeldowania M. K. z pobytu stałego w lokalu [...] przy ul. [...] w [...] uznając, że nie utraciła uprawnień do przebywania w lokalu ani nie nastąpiło opuszczenie lokalu. Bezspornym w sprawie jest, że w dniu [...] 1997r. M. K. i J. K. sprzedali A. K. swój udział w przedmiotowej nieruchomości wynoszący ½. Jednocześnie w akcie notarialnym dotyczącym sprzedaży udziału w nieruchomości postanowiono, że lokal [...] zajmowany dotychczas przez M. K. zostanie wydany w posiadanie A. K. w dniu zapłaty pozostałej części ceny. Kwestia uregulowania pozostałej części ceny jest przedmiotem postępowania sądowego sygn. akt [...]. W związku z powyższym zarówno organ I jak i II instancji uznał, że M. K. nie utraciła uprawnień do przebywania w lokalu [...] przy ul. [...] w [...]. Fakt, że M. K. jest współwłaścicielem domu mieszkalnego w [...] nie ma wpływu na posiadane uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu. Ponadto ustalono, że M. K. z lokalu tego nadal korzysta, posiada do niego klucze i lokalu tego nadal nie opuściła. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art.15 ust.2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 21 marca 2000r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez A. K.. W skardze wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie przez Naczelny Sąd Administracyjny o wymeldowaniu M. K. z lokalu [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował, twierdzenie M. K. o nieuregulowaniu pozostałej części ceny podniósł, że postępowanie sądowe nie zostało jeszcze zakończone. Skarżący podniósł również, że M. K. opuściła lokal [...] w budynku przy ul. [...] w [...], że faktycznie zamieszkuje w [...] w domu którego jest współwłaścicielem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić z uwagi na zmianę stanu prawnego, spowodowaną orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Mianowicie w wyroku z dnia 27 maja 2002r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art.9.ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest niezgodny z art.52 ust. l i art.83 w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U z 2002 Nr 78, poz.716, uzasadnienie orzeczenia OTK-A 2002/3/34/. Artykuł 9 ust.2 stanowił "przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu w którym ma nastąpić zameldowanie". Z kolei art.15 ust.2 powołanej ustawy, który reguluje przesłanki wymeldowania stanowił, że "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art.9 ust.2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego..." Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, iż art.9 ust.2 ustawy jest niezgodny z Konstytucją spowodowało zmianę stanu prawnego nie tylko w sferze zameldowania, ale również wymeldowania, z uwagi na zawarte w art.15 ust.2 odesłanie do art. 9 ust.2 ustawy. Stąd też rozważając przesłanki wymeldowania zawarte w art.15 ust.2 ustawy należy uwzględnić, iż odesłanie do art.9 ust.2 stało się bezprzedmiotowe z uwagi na treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie z dniem 19 czerwca 2002r. /Dz.U z 2002r. Nr 78, poz.716/., ale z mocą wsteczną tj od momentu wprowadzenia art.9 ust.2 do ustawy o ewidencji ludności, co dokonane zostało ustawą z dnia 26 kwietnia 1984r. zmieniającą ustawę o ewidencji ludności /Dz.U z 1984r Nr 32, poz.176/. Zgodnie z art. 145 §1 pkt l b ustawy z dnia 30.08 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270/, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei kodeks postępowania administracyjnego w art.145a reguluje szczególną przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, jaką jest możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie którego została wydana decyzja. W przedmiotowej sprawie z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, iż art.9 ust.2 ustawy jest niezgodny z Konstytucją, a zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 15 ust.2 ustawy, który odsyłał do art.9 ust.2 spełniona została dyspozycja art.145a kpa, a tym samym możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei stwierdzenie przez sąd takich okoliczności, które są przyczynami wznowienia postępowania - zgodnie z art. 145 §1 pkt l b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skutkować powinno uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji, niezależnie od tego czy przyczyny te mają wpływ na wynik sprawy. Taka praktyka znajduje również wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 11.08.1999r. NSA orzekł "NSA uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez TK niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego /przesłanka wznowieniowa/, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu I instancji) przez NSA" /sygn. akt IISA 1027/99, LEX nr 46809/. Mając zatem na uwadze obowiązujący stan prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Organy administracyjne prowadząc ponownie postępowanie wszczęte z wniosku A. K. o wymeldowanie M. K. winny uwzględnić obowiązujący stan prawny, który powstał po wejściu zakresie życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. w zakresie wymaganych przesłanek uzasadniających wymeldowanie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło