II SA/Kr 1026/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.D. i S.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego p o s t a n a w i a zwolnić skarżących od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję .......Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie odmowy wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego, skarżący T.D. i S.D. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwiema małoletnimi córkami: A. i A. Ich miesięczny dochód z tytułu pracy na umowę o dzieło w miesiącu wrześniu 2008 roku wynosił [....] zł, zaś w październiku 2008 roku wyniósł [....] zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 60 m- oraz nieruchomość rolna wielkości .....ha. Nie dysponują oni zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, iż od ponad roku ich sytuacja finansowa jest trudna. Skarżący korzystają z debetu na rachunku bankowym w wysokości [....] zł. W miesiącu lipcu bieżącego roku T. D. podjęła pracę w ochronie, lecz we wrześniu zmuszona została do przerwania pracy. Miesięczne wydatki skarżących przedstawiają się następująco: telefon 100 zł, gaz 45 zł, energia elektryczna 107 zł, telefon komórkowy 16 zł, wywóz szamba 84 zł i ubezpieczenie w PZU 40 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący S.D. nadesłał następujące dokumenty: zaświadczenie z firmy [....] S.C. z dnia ....... listopada 2008 roku o przekazaniu na rachunek bankowy skarżącego kwoty [....] zł tytułem pożyczki na remont samochodu, umowę zlecenia z dnia ........ września 2008 r. wraz z rachunkiem za wykonanie pracy z dnia ....... września 2008 r., polisę ubezpieczeniową, potwierdzenie wpłaty podatku rolnego, fakturę za telefon, za znaki opłaty sądowej, wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ....... września 2008 r. o nie korzystaniu przez skarżących z dofinansowania do działalności rolniczej. Skarżący oświadczył, że sytuacja majątkowa jego rodziny jest tragiczna. Wpływ na ten stan rzeczy ma konieczność utrzymania........- letniego domu (przeróbki elektryczne, budowa szamba, ujęcia wodnego, centralnego ogrzewania), a także choroba najmłodszej córki (alergia, astma) i konieczność sprawowania nad nią osobistej opieki przez T.D. Po wypadku samochodowym, jakiemu uległ skarżący, jego samochód został uszkodzony, a szacunkowy koszt naprawy to [....] zł. Na remont samochodu skarżący zaciągnął pożyczkę w zakładzie pracy w kwocie [....] zł. W związku z powyższym skarżący nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. W dniu ...... grudnia 2008 roku do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżących wraz z następującymi dokumentami: notatką urzędową funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w M. z dnia .......listopada 2008 roku potwierdzającą fakt zderzenia drogowego, umowę zlecenia z dnia ....... września 2008 roku wraz z rachunkiem z dnia ....... września 2008 roku za wykonanie pracy oraz pokwitowanie wpłaty kwoty 87,89 zł za telefon komórkowy. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej skarżących i ich zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu siebie oraz rodziny. Za taką decyzją przemawiała przedstawiona trudna sytuacja finansowa. Źródłem utrzymania rodziny są obecnie dochody uzyskiwane jedynie przez skarżącego S..D. , które wynoszą od [....] zł. T.D. od września 2008 roku nie pracuje. Uzyskiwane dochody przypadają na czteroosobową rodzinę. Córka skarżących - A. choruje na astmę i alergię, z czym wiążą się niewątpliwie wydatki na konieczne leczenie. Zdarzenie losowe, które nastąpiło w ostatnim okresie, jakim był wypadek samochodowy skarżącego, spowodowało szkodę w mieniu skarżących. Na remont samochodu skarżący zmuszony był zaciągnąć pożyczkę w zakładzie pracy w wysokości [....] zł. Zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu, pożyczki) nie mają, co prawda, pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, jakimi są koszty sądowe, jednakże niewątpliwie wpływają na sytuację majątkową wnioskodawców. Przeprowadzona analiza przepływu środków finansowych na rachunku bankowym skarżącego wskazuje, że na dzień ...... listopada 2008 roku saldo było ujemne i wynosiło [....] zł. W obecnej sytuacji majątkowej skarżących poniesienie przez nich kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu własnym oraz małoletnich córek, a więc grozić zachwianiem ich sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byliby oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżących prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).